Chương 25: Ánh Dương Tây Hồ

Hơi ấm từ những đầu ngón tay của Vũ Lam truyền qua lớp vải đũi mỏng, râm ran lan tỏa trên làn da cánh tay phải của Phan Khắc Huy. Đó không phải là cái lạnh buốt thấu xương của tàn niệm dưới đáy nước, cũng chẳng phải luồng hàn khí ma mị từng đeo bám anh suốt bao năm tháng qua. Đó là sự ấm áp thuần khiết của da thịt con người, của nhịp đập sự sống đang hiện hữu một cách chân thực và dịu dàng nhất giữa cõi thực.

Gió mùa đông bắc vẫn rít từng cơn qua những tán cây cổ thụ quanh sân chùa, nhưng lồng ngực Huy bỗng thấy nhẹ bẫng như vừa trút bỏ được tảng đá ngàn cân. Anh khẽ nghiêng người, để bờ vai vững chãi của mình che bớt ngọn gió bấc thốc tới từ phía mặt đầm, ánh mắt nhìn thẳng vào đôi mắt trong veo của Lam.

“Định mệnh đã cho chúng ta gặp nhau giữa những mảnh vỡ tăm tối nhất,” Huy khẽ nói, thanh âm trầm tĩnh và ấm áp lạ thường. “Nhưng chính lòng kiên định của Lam đã níu giữ tôi ở lại với ánh sáng.”

Lam khẽ chớp mắt, khóe môi hé mở một nụ cười rạng rỡ. Cô không rút tay lại mà ngón tay khẽ siết nhẹ hơn vào nếp áo anh, như một lời hồi đáp thầm lặng mà kiên định. Dưới chân hai người, sóng nước Đầm Thủy Sứ vẫn đều đặn vỗ về bờ đá, nhưng không gian quanh hồ Tây giờ đây đã vắng bóng mùi bùn nước tanh nồng cùng hương ngọc lan u uất. Làn khói trầm từ chính điện lãng đãng bay ra, hòa vào hơi sương bảng lảng của buổi hoàng hôn se lạnh, phủ lên vạn vật một sắc thái thanh tịnh đến nao lòng.

Huy đưa tay đỡ lấy vai Lam, cùng cô chậm rãi bước lên từng bậc thềm đá rêu phong trở vào khuôn viên chùa. Cụ Bùi Trọng Niên cùng Đại úy Trần Tuấn Nam và bà Nhược đang đứng đợi họ bên chiếc xe cứu thương đậu cạnh cổng tam quan. Nhìn thấy hai người sóng đôi bước lại với nét mặt an nhiên, đôi mắt người thầy già ánh lên sự mãn nguyện vô bờ. Những vết thương thể xác do đạn sượt hay mảnh đá cứa rách trên người Huy và Lam dẫu vẫn còn nhức nhối dưới lớp băng gạc trắng, nhưng vết thương sâu hoắm trong tâm hồn họ – nỗi ám ảnh kéo dài ròng rã suốt ba mươi năm qua – rốt cuộc đã bắt đầu khép miệng lên da non.

Đêm đông năm ấy qua đi trong sự tĩnh lặng vô ngần, mở lối cho những mầm sống mới âm thầm đâm chồi dưới lớp đất cằn cỗi của thời gian.

Mùa đông giá buốt rồi cũng nhường chỗ cho sắc xuân tươi mới, qua một mùa hạ nồng nàn để rồi một năm sau, Hà Nội lại nép mình đón những ngọn gió heo may đầu tiên của mùa thu dịu ngọt.

Sáng hôm ấy, không khí trang nghiêm bao trùm khắp hội trường lớn của Tòa án Nhân dân thành phố. Phan Khắc Huy mặc bộ sơ mi sẫm màu chỉnh tề, ngồi ở hàng ghế dự khán đầu tiên, ngay bên cạnh Vũ Lam và Đại úy Trần Tuấn Nam. Vết sẹo dài do đường đạn sượt qua bả vai trái của anh nay chỉ còn là một vệt chỉ hồng mờ nhạt, và vết rạn xương sườn từng khiến Lam đau đớn cũng đã lành lặn hoàn toàn.

Trên bục xét xử, vị thẩm phán chủ tọa cất giọng dõng dạc, từng lời từng chữ tuyên đọc bản án vang vọng khắp không gian Hoàng Định Uyên, cựu Chủ tịch Quỹ Di sản kiêm kẻ cầm đầu đường dây buôn lậu cổ vật xuyên quốc gia, bị tuyên phạt mức án cao nhất – tử hình – về tội Giết người theo Khoản 1 Điều 123 và Buôn lậu di sản, cổ vật quốc gia theo Điều 188 Bộ luật Hình sự. Bị cáo Lê Trọng Bách nhận mức án tù chung thân cho vai trò đồng phạm giúp sức tích cực và tổ chức truy sát nhân chứng. Cùng với đó, gã cựu Thượng tá công an thoái hóa – kẻ từng nhận những thỏi vàng vấy máu năm 1996 để bóp méo hồ sơ, ngụy tạo cái chết đuối của điều tra viên Vũ Đình Khiêm và bức tử nữ sinh Nguyễn Cẩm Tú – phải nhận mức án hai mươi năm tù giam.

Mười nghìn chín trăm năm mươi ngày đêm oan khiên bị chôn vùi dưới lớp bùn lầy sâu thẳm của hồ Tây cuối cùng đã được phơi bày trọn vẹn trước ánh sáng công lý.

Khi tiếng búa gõ khép lại phiên tòa vang lên dứt khoát, Huy đưa mắt nhìn về phía vành móng ngựa. Hoàng Định Uyên trong bộ quần áo phạm nhân đã già sọp đi cả chục tuổi, mái tóc muối tiêu xơ xác rũ rượi, đôi bàn tay từng đeo chiếc nhẫn ngọc bích chạm hình chim ưng quắp sen giờ run rẩy không ngừng trong chiếc còng số tám lạnh buốt. Kẻ từng coi mạng người như cỏ rác, núp bóng vẻ đạo mạo trí thức để thâu tóm danh vọng và báu vật, giờ chỉ còn là một chiếc bóng tàn tạ, hoảng loạn cúi gằm mặt trước ánh mắt nghiêm cẩn của những người tìm kiếm sự thật.

Ngay bên cạnh Huy, Lam khẽ thở ra một làn hơi nhẹ nhõm. Đôi mắt cô hoe đỏ nhưng sáng ngời kiên định. Cô vươn tay sang, siết chặt lấy bàn tay Huy dưới ngăn bàn gỗ. Cảm giác ấm áp từ những ngón tay cô truyền sang khiến lồng ngực anh rung lên từng hồi xúc động.

Chỉ vài tuần sau phiên tòa lịch sử ấy, tòa soạn báo Thời Luận đón nhận tin vui lớn: loạt bài phóng sự điều tra độc quyền mang tên Oan Hồn Trong Tranh Thủy Mặc của nhà báo Vũ Lam đã chính thức được vinh danh bằng Giải Nhất Giải Báo chí Quốc gia. Những trang viết sắc sảo, đanh thép nhưng thấm đẫm tính nhân văn không chỉ phơi bày chân tướng tội ác của tập đoàn Hoàng gia, mà còn phục hồi trọn vẹn danh dự cho người chú ruột đã khuất của cô.

Chiều hôm nhận giải, Huy cùng Lam mang theo cúp pha lê và tấm bằng khen đỏ rực về căn nhà nhỏ của mẹ con cô. Trên bàn thờ nghi ngút khói hương, tấm bằng Tổ quốc ghi công công nhận liệt sĩ của cựu điều tra viên Vũ Đình Khiêm cùng tấm Huân chương Chiến công hạng Nhất được đặt trang trọng cạnh di ảnh người chiến sĩ công an kiên trung. Lam kính cẩn thắp nén hương thơm, chậm rãi rút cuốn sổ tay công tác bọc vải lụa tơ tằm trắng đặt lên án thờ, nghẹn ngào thầm thì báo công với người chú kính yêu rằng lời thề công lý đã được thực hiện trọn vẹn.

Cũng trong chuỗi ngày rộn rã ấy, Đại úy Trần Tuấn Nam đã hoàn tất mọi thủ tục pháp lý để niêm phong các vật chứng lịch sử của chuyên án. Từng mắt xích sắt hoen gỉ trục vớt từ đáy Đầm Thủy Sứ, chiếc bật lửa mạ bạc chạm hoa văn gia huy họ Hoàng cùng chiếc rương kim loại bọc đồng đựng ấn vàng triều Nguyễn "Sắc Mệnh Chi Bảo" đều được chuyển giao an toàn vào kho lưu trữ của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và phòng truyền thống Công an thành phố, vĩnh viễn khép lại hồ sơ kỳ án ba mươi năm.

Một buổi chiều thu dịu nắng, khuôn viên cổ kính rợp bóng cây xanh của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trên phố Nguyễn Thái Học tấp nập du khách trong và ngoài nước.

Tại gian trưng bày trang trọng nhất ở tầng hai, bức tranh lụa Sương Lam Tây Hồ được đặt sau khung kính cường lực chống lóa chuyên dụng, dưới ánh đèn rọi sắc vàng dịu nhẹ. Hàng trăm người yêu nghệ thuật đứng lặng ngắm nhìn kiệt tác hội họa từng suýt bị vùi dập bởi tội ác và thời gian.

Trải qua bàn tay phục chế tài hoa của Phan Khắc Huy và sự chỉ dẫn uyên bác của cụ Bùi Trọng Niên, bức tranh lụa khổ lớn cao một mét hai, rộng nửa mét đã hồi sinh với diện mạo thanh thuần nguyên bản nhất. Hai tầng lụa vân mây sa làng Vạn Phúc được hợp nhất bằng dung dịch hồ mủ bời lời truyền thống, bền chắc và phẳng phiu như một thể thống nhất.

Không còn bất kỳ dấu vết đỏ thẫm nào của huyết thư chu sa, không còn mùi tử khí tanh nồng hay lớp mực giả lem luốc che đậy hải đồ tội ác. Hiện diện trên mặt lụa chỉ còn lại cảnh sắc hồ Tây huyền ảo, bảng lảng sương giăng trong một chiều thu muộn. Những nét mực xạ đen sâu thẳm phân tầng đậm nhạt tài tình phác họa rặng liễu rủ mềm mại bên bờ đá rêu phong, con thuyền nan lững lờ trôi giữa sóng nước bàng bạc, xa xa là mái chùa cổ kính ẩn hiện dưới tán đa già.

Đặc biệt, hình bóng thiếu nữ áo dài trắng đứng nghiêng mình bên mạn thuyền không còn nét u uất, oán hận rợn người như trong những cơn ác mộng tàn thức năm xưa. Dưới nét cọ phục nguyên tinh tế, khóe môi nàng thoáng gợn một nụ cười an nhiên, thoát tục, tựa hồ như một làn gió thơm vừa bay ngang qua mặt hồ tĩnh lặng, để lại dư vị bâng khuâng khôn nguôi cho bất cứ ai dừng chân chiêm ngưỡng.

Phía dưới bức tranh, tấm biển đồng nhỏ khắc dòng chữ trang trọng: “Kiệt tác tranh lụa 'Sương Lam Tây Hồ' – Tác giả: Nguyễn Cẩm Tú (1975 – 1996), tác phẩm mang dấu ấn nghệ thuật lụa truyền thống Thăng Long cuối thế kỷ XX. Hiện vật do nghệ nhân phục chế Phan Khắc Huy, nhà báo Vũ Lam và gia đình nghệ nhân dệt lụa Nguyễn Cẩm Tú trân trọng hiến tặng Bộ sưu tập Mỹ thuật Quốc gia.”

Đứng bên cạnh Huy giữa dòng người thưởng ngoạn, cụ Bùi Trọng Niên chắp hai tay sau lưng, mái tóc bạc phơ rung rinh theo từng nhịp gật đầu tâm đắc. Đôi mắt đồi mồi của bậc túc nho ánh lên niềm tự hào sâu lắng khi nhìn vào góc dưới bức tranh, nơi dấu triện chu sa "Hàn Mặc Vô Ngôn" đỏ tươi kiêu hãnh ngự trị.

“Họa phẩm có linh hồn, lụa là có tính mệnh,” cụ Niên khẽ vuốt chòm râu bạc, giọng nói trầm ấm vang lên bên tai Huy. “Cái ác dẫu có dùng vàng son hay mưu mô thâm hiểm che đậy suốt ba thập kỷ thì lớp mực nhơ bẩn ấy cũng sẽ bị thời gian bóc tách. Chỉ có cái đẹp chân chính và lòng trắc ẩn là trường tồn cùng đất trời Thăng Long.”

Huy khẽ nghiêng mình cúi đầu trước người thầy già: “Nhờ có thầy chỉ dạy phương pháp ngâm tẩy thảo mộc và gìn giữ tâm thế trong sáng của người làm nghề, con mới có thể trả lại vẻ đẹp vốn có cho bức tranh mà không làm tổn hại đến linh hồn người đã khuất.”

Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật – ông Nguyễn Doãn Cường – bước lại gần, ân cần bắt tay cụ Niên và Huy, bày tỏ lòng cảm phục sâu sắc trước tài năng và tấm lòng liêm chính của những người thợ phục chế chân chính. Giữa những tràng pháo tay tán thưởng và ánh mắt ngưỡng mộ của du khách, Huy chỉ khẽ mỉm cười, lòng tĩnh tại như mặt hồ không một gợn sóng.

Sau ngày vui tại bảo tàng, niềm hạnh phúc của họ tiếp tục được nối dài bằng một sự kiện trọng đại khác: ngày khánh thành xưởng phục chế Cổ Diệp Trai mới tại ngôi nhà cổ số 9 ngõ Thụy Khuê.

Sau khi xưởng tranh cũ bị đám tay sai của Hoàng Định Uyên phóng hỏa thiêu rụi, cụ Niên đã trao lại chiếc chìa khóa đồng ngôi nhà ba gian hai chái cổ kính của gia tộc cho Huy tiếp quản. Dưới sự chung tay giúp sức của Lam, Tuấn Nam và những người thợ mộc lành nghề đất kinh kỳ, ngôi nhà đã được tôn tạo nguyên vẹn với cột gỗ lim vững chãi, mái ngói vảy cá phủ rêu phong và giàn hoa thiên lý ngát hương trước hiên.Sáng hôm ấy, con ngõ nhỏ Thụy Khuê rộn rã tiếng cười nói thân tình. Chiếc biển gỗ mít khắc ba chữ mạ vàng "Cổ Diệp Trai" được treo trang trọng ngay ngắn trên cổng vòm cuốn. Trong sân rợp bóng cây hoàng lan, những lẵng hoa tươi thắm của đồng nghiệp, bạn bè và thân nhân các gia đình được xếp dọc lối đi lát gạch Bát Tràng.

Bà Nguyễn Thị Nhược – dì ruột của Cẩm Tú – cẩn thận mang từ làng lụa Vạn Phúc sang một xấp lụa tơ tằm dệt tay trắng muốt như mây trời. Đôi bàn tay hốc hác, nhăn nheo của người thợ dệt già khẽ vỗ về lên bàn tay Huy, rưng rưng xúc động “Hôm nay giỗ đầu của con bé Cẩm Tú sau khi được đưa về an táng nơi đất mẹ, dì mang xấp lụa này sang mừng xưởng mới của cháu. Nhìn thấy cháu tiếp tục cầm bút, gìn giữ nét lụa quê hương, dì tin ở thế giới bên kia, con bé và bố mẹ nó đều đang mỉm cười phù hộ cho hai cháu.”

Tuấn Nam mặc bộ thường phục giản dị, cùng mấy anh em trinh sát trong đội vừa phụ khiêng giá bồi biểu lớn vào xưởng vừa trêu đùa rôm rả, xua tan hoàn toàn không khí căng thẳng của những ngày phá án gian nan. Mẹ của Lam – bà Mai – cũng tất bật dưới bếp pha trà ướp sen, tiếng cười ấm áp của người phụ nữ Hà thành làm bừng sáng cả gian nhà cổ.

Giữa lúc mọi người đang quây quần trò chuyện ngoài sân, Huy lặng lẽ rảo bước vào gian chái bên phải – nơi anh dành riêng làm gian thờ tổ nghề và người mẹ quá cố.

Mùi trầm hương Nha Trang thanh khiết quyện với hương gỗ mới thoang thoảng tạo nên một không gian tôn nghiêm, tĩnh mịch. Trên bàn thờ bằng gỗ gụ đánh sáp ong, di ảnh người mẹ hiền hậu nhìn anh bằng ánh mắt dịu dàng bao dung. Cạnh bát hương đồng là chiếc tráp gỗ mun nhỏ nhắn – kỷ vật duy nhất mẹ để lại trước khi qua đời vào năm anh tròn mười tuổi.

Huy châm ba nén hương thơm, cắm cẩn thận vào lư hương rồi kính cẩn chắp tay vái lạy. Ánh lửa đỏ nơi đầu nén hương lập lòe soi rọi gương mặt thanh tú, bình thản của người đàn ông sắp bước sang tuổi ba mươi.

Anh chậm rãi đưa tay chạm vào thớ gỗ mun đen nhánh của chiếc tráp.

Đầu ngón tay vừa chạm vào mặt gỗ mát lạnh, giác quan tàn thức nhạy bén trong anh lập tức rung động nhẹ nhàng. Nhưng lần này, không còn ảo ảnh chết chóc ghê rợn, không có tiếng thét gào đau đớn hay cơn sốt phản phệ làm hộc máu cam như suốt hai mươi năm ròng rã tuổi thơ giam cầm anh trong cô độc. Thứ tàn niệm đọng lại trên kỷ vật của mẹ chỉ là hơi ấm dịu dàng của bàn tay người mẹ từng vỗ về anh trong những đêm trở gió, là lời ru êm đềm bên cánh võng trưa hè và niềm tin yêu vô bờ bến dành cho đứa con trai bé bỏng.

Một giọt nước mắt ấm nóng khẽ lăn dài trên gò má Huy, rơi xuống thớ gỗ mun rồi tan biến. Anh khẽ mỉm cười, lồng ngực tràn ngập niềm tri ân sâu sắc “Mẹ ơi, con đã hiểu rồi. Năng lực này chưa bao giờ là một lời nguyền rủa hay định mệnh nghiệt ngã cả. Đó là sự trao truyền để con thay người xưa lắng nghe những u uẩn bị lãng quên, dùng đôi tay này để bảo vệ sự thật và giữ lại linh hồn cho di sản.”

Một tiếng bước chân nhẹ nhàng vang lên sau lưng. Huy không cần quay đầu lại cũng biết ai đang bước tới. Hương thơm thanh nhẹ, mát lành của hoa sen quyện trong ngọn gió thu quen thuộc khẽ ùa vào gian phòng.

Lam bước đến bên cạnh anh, lặng lẽ nhìn lên di ảnh người mẹ, rồi khẽ nghiêng đầu tựa vào bờ vai vững chãi của Huy.

“Bác gái trên trời cao chắc chắn đang rất tự hào về anh,” Lam dịu dàng cất lời.

Huy quay sang nhìn cô, ánh mắt chan chứa tình cảm chân thành: “Cảm ơn Lam đã luôn ở bên cạnh tôi.”

“Chúng ta sẽ còn đi cùng nhau rất lâu nữa mà, phải không anh?” Cô mỉm cười, ánh mắt trong veo lấp lánh niềm tin yêu tuyệt đối.

Sáng sớm hôm sau, khi màn sương đêm vừa tan ráo trên những ngọn cỏ non, Hà Nội thức giấc trong một buổi sớm mùa thu trong vắt đến nao lòng. Tiết trời dịu mát, gió heo may mơn man thổi qua từng con phố cổ, mang theo hương hoa sữa nồng nàn thoảng trong gió sớm và vị ngọt bùi ngai ngái của những gánh cốm non bọc trong lá sen xanh ngắt.

Huy và Lam cùng nhau tản bộ dọc theo con đường ven bờ hồ Tây, đoạn rợp bóng những rặng liễu thướt tha buông mình sát mép nước.

Mặt hồ Tây buổi sớm phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ màu ngọc bích, trong trẻo và thanh bình đến lạ kỳ. Không còn bóng dáng của những con sóng ngầm đen ngòm ma mị, không còn lớp bùn sâu giam hãm oan khiên, cũng không còn mùi tử khí rợn người từng bóp nghẹt giác quan của họ suốt những đêm rằm giông bão. Từng làn sóng nước lăn tăn khẽ vỗ nhè nhẹ vào bờ kè đá hoa cương, lấp lánh ánh bạc dưới bầu trời thu cao xanh vời vợi.

Lam khẽ hít thở bầu không khí tinh khôi của buổi sớm mai, mái tóc ngắn ngang vai bay nhè nhẹ theo làn gió hồ mát rượi. Đôi má cô ửng hồng dưới tiết trời se lạnh, nụ cười rạng rỡ nở trên môi khi ngắm nhìn bầy sâm cầm chao liệng trên mặt nước phẳng lặng phía xa xa.

Huy bước chậm lại nửa nhịp, lặng ngắm sườn mặt thanh tú của người con gái đang đồng hành bên mình. Trải qua bao phen đối đầu sinh tử trước họng súng của kẻ ác, vượt qua những đêm lạnh buốt ngạt thở dưới đáy hồ tăm tối, sự kiên định và trái tim ấm áp của cô đã trở thành bến đỗ bình yên nhất che chở cho tâm hồn từng tổn thương của anh.

Không một chút ngập ngừng, Huy chủ động đưa bàn tay phải của mình sang, khẽ luồn những ngón tay thon dài tỉ mỉ của người thợ phục chế vào giữa những ngón tay nhỏ nhắn, mềm mại của Lam.

Lam hơi khựng lại một nhịp bước chân, rồi đôi môi khẽ cong lên một nụ cười ngọt ngào. Cô siết nhẹ bàn tay mình, đáp lại cái nắm tay của anh bằng tất cả sự tin cậy và ấm áp.

Giây phút hai bàn tay đan chặt vào nhau, xúc giác tàn thức nhạy cảm phi thường của Huy khẽ khàng mở ra một cách tự nhiên nhất. Nhưng trong tâm thức anh, không hề xuất hiện bất kỳ một mảnh vỡ ký ức đau thương, chết chóc hay oán hận nào nữa.

Qua làn da mịn màng nơi lòng bàn tay Lam, Huy chỉ cảm nhận được nhịp đập rộn ràng, ấm nóng của dòng máu đang luân chuyển tràn đầy sức sống. Anh cảm nhận được nhịp thở dịu dàng của một tâm hồn cương trực, trong sáng; cảm nhận được hơi ấm của niềm tin, sự đồng điệu sâu sắc và một tình yêu chân thành, mãnh liệt đang đơm hoa kết trái sau bao giông bão cuộc đời.

Năng lực cảm ứng tàn niệm – từng là nỗi kinh hoàng giam hãm cả thời trai trẻ của anh trong cô độc – giờ đây đã hoàn toàn hòa nhập làm một với sự sống, trở thành nhịp cầu kết nối yêu thương giữa hai con người cùng chung một lý tưởng hướng thiện.

Cả hai cùng dừng bước bên lan can đá trắng, sóng đôi đứng nhìn về phía chân trời xa xôi bên kia bán đảo Quảng An.

Từ phía đông rực rỡ, vầng thái dương đỏ ối từ từ nhô lên khỏi những rặng cây xanh ngát, dát một dải ánh sáng vàng óng ánh trải dài tít tắp trên mặt nước mênh mông của hồ Tây. Ánh nắng ban mai rực rỡ, ấm áp xua tan đi những vạt sương mờ cuối cùng còn vương vấn trên mặt hồ, chiếu rọi rực rỡ lên hai bóng người đang nắm chặt tay nhau bên bờ sóng vỗ.

Làn sương lam u tịch của ba mươi năm quá khứ đã vĩnh viễn tan biến vào hư không. Trước mắt họ chỉ còn lại một bầu trời ngập tràn ánh dương rạng ngời, mở ra một chương đời mới thanh thản, bình yên và trọn vẹn yêu thương bên lòng Hà Nội ngàn năm văn hiến.