Chương 5: Cây Trám Ba Nhánh Oằn Mình

Âm vang đổ gãy khô khốc dội lại từ vách núi phía sườn đông khiến màn sương lạnh chao đảo. Thái Doãn Lương siết chặt cây gậy trúc trong tay, lồng ngực khẽ phập phồng theo từng nhịp thở nặng nề. Bên cạnh lão, Thụ Ân nắm chặt cán đục, mắt trừng lên nhìn về vạt rừng xa xăm nơi bóng tối còn trùm kín những triền đá tai mèo. Lão vỗ nhẹ lên vai chắt, trầm giọng dặn dò phải giữ bình tĩnh, rồi cùng cậu sải bước về phía gian nhà tranh gom thêm bó đuốc nứa, chờ trời hửng sáng để lần theo dấu vết.

Khi những tia nắng đầu tiên xuyên qua kẽ lá mỏng manh, sương mù dần tan ra trên dốc núi. Lão Lương chống gậy ngược triền dốc đất đỏ, bước chân vững chãi đạp lên lớp lá mục ẩm ướt. Thụ Ân thoăn thoắt đi trước dọn cành gai, chốc chốc lại ngoái lại đỡ tay cụ cố qua những mỏm đá trơn trượt.

Vừa quặt qua gò đất đỏ đầu làng, một luồng mùi tanh hôi nồng nặc pha lẫn mùi chua khét xộc thẳng vào cánh mũi lão. Trước mắt hai cụ cháu, gốc Trám Ba Nhánh trăm tuổi sừng sững bấy lâu nay đang oằn mình trong thảm cảnh bi thương. Một nhánh lớn phía đông gãy gục, tước toạc cả mảng vỏ dài nửa sải tay, nằm vắt ngang triền đá. Nơi gốc cây to hai người ôm, những rãnh đục nham nhở khoét sâu hoắm ngập vào tận lõi gỗ. Từ miệng vết thương toác hoác ấy, từng dòng mủ sền sệt màu đỏ nhờn nhợt sủi bọt mép ùng ục, chảy tràn xuống gốc, làm cháy đen từng vạt rêu xanh và bốc lên làn khói nhờ nhờ tởm lợm.

Ba gã thợ rừng trẻ tuổi trong thôn đang đứng túm tụm quanh thân cây. Chiếc xô gỗ rỗng không lăn lóc dưới đất, mấy cái máng nứa vặn vẹo nhuốm thứ dịch đỏ bầm nhớp nháp. Thấy bóng cụ Lương chống gậy bước tới, cả ba giật thót mình, mặt mày cắt không còn giọt máu, chân tay run lẩy bẩy như gặp phải ma rừng.

Gã thanh niên đứng đầu tên Vượng run rẩy đánh rơi chiếc đục trâu cùn rỉ sét xuống đất, mếu máo quỳ sụp xuống: “Cụ… Cụ Lương! Chúng con lú lẫn rồi! Đêm qua nghe lời Trần chưởng quầy rỉ tai, lại sợ hãi trát quan bắt nộp một vạn cân nhựa đỏ nên… nên chúng con lén mua chui thêm hai vò phèn thối của gã, mang lên đây rạch sâu rồi tưới vào hòng gom đầy xô nhựa sớm… Ngờ đâu nửa đêm nhánh cây nứt toác đổ ầm xuống, mủ đỏ sùi ra tanh như máu chết thế này!”

Thụ Ân tức giận dậm chân, gắt lên: “Mấy anh muốn hại chết cả làng hay sao? Cụ cố em đã nói rõ ở sân đình rồi mà các anh vẫn u mê rước độc về rưới vào cây!”

Lão Lương giơ bàn tay gầy gộc ngăn chắt lại. Lão không buông một lời quở trách, bởi lão hiểu rõ nỗi khiếp nhược trước trát quan và gánh nặng sưu thuế đã làm mờ mắt những đứa trẻ này. Đôi mắt hiền từ của lão phủ một tầng xót xa vô hạn khi nhìn thân đại thụ đang run rẩy từng chập trong gió bấc.

“Lúc này trách phạt phỏng có ích gì,” Lão Lương thở dài, giọng trầm ấm mà đượm vẻ nghiêm nghị. “Mau tìm cách cứu cây trước khi mạch sống đứt lìa.”

Lão chống gậy bước sát lại gần, áp lòng bàn tay chai sần nứt nẻ lên mảng vỏ còn sót lại phía bắc thân cây. Ngay khoảnh khắc da thịt chạm vào lớp vỏ xù xì, tâm nhãn lão bừng sáng. Những đường kinh lạc vốn mang sắc lục nhạt tươi nhuận nay hiện lên đứt gãy, co rúm thảm hại. Một luồng độc dịch đen kịt như mực đặc ngấm sâu vào từng thớ gỗ, ăn luồn qua tầng libe, phong tỏa hoàn toàn ba nhánh lớn. Những túi tinh dầu căng tràn sinh khí của trăm năm tích tụ nay bị phèn thối cắn xé rách toạc, bức ép dòng nhựa sống chuyển thành huyết tủy đỏ nhờn, cuồn cuộn trào ra như máu rỉ từ vết chém chí mạng.

“Độc ngấm vào tận tủy rồi, ba nhánh bị bít nghẽn nặng nề,” Lão Lương rút bàn tay ra, sắc mặt ngưng trọng. Lão lập tức quay sang dặn dò: “Thụ Ân! Con mau chạy thật nhanh về chái bếp, mang rổ tro lá giang khô với vò dầu trẩu già lên đây cho cụ. Cả hũ sành nhựa trám hôm qua ủ ấm nữa!”

“Dạ, chắt đi ngay!” Thụ Ân không chần chừ nửa khắc, quay người phóng như bay xuống dốc đá.Lão Lương nhìn ba gã thợ trẻ đang run rẩy, phân công rành rọt: “Mấy đứa các con lấy cành lá khô gạt sạch mủ độc rỉ dưới rễ, không để nó thấm lan ra đất chung quanh. Mau lên!”

Đám thanh niên như vớ được cọc, vội vàng cuống cuồng gom lá dọn dẹp hiện trường. Còn lại một mình trước thân cây đau đớn, lão Lương rút chiếc đục trăng khuyết giắt bên hông ra. Mũi thép nguội sắc bén ánh lên tia sáng lạnh lẽo dưới nắng mai. Lão nheo mắt, hơi thở điều hòa chậm rãi, cánh tay trăm tuổi vững như bàn thạch.

Lão khẽ nghiêng lưỡi đục vạc một góc đúng ba mươi độ, nhẹ nhàng lướt trên miệng vết thương lở loét. Từng nhát đục chuẩn xác gọt phăng đi lớp mùn xám sủi bọt thối rữa, nạo sạch màng đen cháy do phèn quặng ăn mòn. Mỗi cử động của lão cẩn trọng đến từng ly từng phân, chỉ lách qua lớp vỏ hoại tử mà tuyệt đối không phạm vào lớp màng tủy trắng nõn đang phập phồng yếu ớt bên trong. Mồ hôi lấm tấm trên vầng trán nhăn nheo, nhưng ánh mắt lão vẫn sáng quắc, chăm chú như người thợ ngọc đang mài giũa báu vật ngàn năm.

Chẳng mấy chốc, Thụ Ân đã hớt hải chạy ngược lên dốc, hai tay ôm khư khư rổ tro lá giang mịn như nhung cùng hũ dầu trẩu và vò nhựa trắng thơm ngát. Cậu thở hổn hển đặt đồ nghề xuống tảng đá phẳng cạnh cụ cố.

“Tốt lắm,” Lão Lương gật đầu.

Lão đổ nắm tro lá giang xám mịn vào chiếc bát sành lớn, rót từng dòng nhựa trám trắng ngọc sánh đặc vào giữa, rồi thêm vài giọt dầu trẩu già vàng óng. Bằng bàn tay thô ráp dạn dày kinh nghiệm, lão dùng que nứa quấy đều tay theo một chiều nhất định. Thứ cao thuốc dần quyện lại, dẻo quánh, dậy lên mùi hương thanh khiết the mát, xua tan đi làn khói tanh hôi của phèn thối. Đây chính là 'Bạch Chỉ Phong Thương Cao' mà tổ tiên rừng già truyền lại qua tâm nhãn.

Lão Lương cẩn thận dùng miếng nẹp tre mỏng, miết từng lớp cao dẻo quánh đắp kín toàn bộ bề mặt thớ gỗ vừa được nạo sạch. Lớp cao thuốc tiếp xúc với thớ cây liền phát ra những tiếng xèo xèo rất nhỏ, hút lấy cặn độc còn sót lại và bịt kín miệng vết nứt toác.

Lão lại áp lòng bàn tay lên thân cây một lần nữa để quan sát. Trong cõi tâm nhãn mông lung, luồng độc khí đen sì dần bị lớp cao thuốc kìm hãm, những đường kinh lạc màu lục nhạt run rẩy bắt đầu khơi thông từng chút một. Dòng nhựa sống ngọt lành như suối ngọc lại róc rách luân chuyển qua ba nhánh lớn, nuôi dưỡng những chồi non đang khát khao hơi ấm mùa xuân. Cây Trám Ba Nhánh dường như thở phào một tiếng nhẹ nhõm giữa ngàn lau.

Lão Lương khẽ mỉm cười, cúi người dùng mũi đục bẩy nốt mảng vỏ mục hoại tử cuối cùng còn bám ở kẽ nứt sát gốc. Mảng mủ thối rơi bộp xuống lớp lá khô dưới chân.

Thế nhưng, nụ cười trên gương mặt già nua chợt tắt ngấm. Mắt lão Lương đông cứng lại. Sâu bên trong hốc gỗ mục nát vừa lộ ra, dưới lớp tủy cây thâm đen nham nhở, có hàng chục cái kén màu xám tro nhỏ như hạt đỗ đang kết chùm san sát, khẽ cựa quậy rùng mình trong bóng tối ẩm thấp.