Chương 25: Nhựa Trắng Chảy Tràn Vết Rừng Thương

Hơi ấm từ giọt nhựa trám ngọc ngà lan tỏa giữa lòng bàn tay già nua, the mát và ngát hương như gom góp trọn vẹn tinh túy của đất trời non cao. Thái Doãn Lương khẽ khép ngón tay thô ráp, nâng niu giọt nhựa trong trẻo áp nhẹ lên ngực áo chàm. Gió xuân mơn man lướt qua rặng cây, xua tan những vệt sương giá cuối cùng vương trên kẽ đá. Lão ngước nhìn lên vầng tán xanh ngắt của cây Trám Tổ ba trăm năm tuổi, khóe mắt già nua rưng rưng xúc động.

Tiết Lập Xuân rốt cuộc đã gõ cửa dải non Thương Châu.

Khắp các triền đồi bạt ngàn, nắng mới rải mật vàng óng ả lên từng thớ vỏ xù xì hình vảy tê tê. Hơn một ngàn gốc trám cổ thụ rũ bỏ những thanh nẹp tre thắt giữ suốt mùa đông hoạn nạn. Từng vết thương toác hoác, rách nát năm xưa do phèn độc cắn xé nay đã liền da khép miệng mịn màng dưới lớp sẹo non màu xám bạc. Dọc theo những đường vạc chữ V nghiêng đúng ba mươi độ vừa chạm tầng libe thứ nhất, từng giọt nhựa trắng sữa tinh khiết, sánh đặc như thạch ngọc khẽ ứa ra, tí tách rỏ xuống máng nứa mới gọt, hòa quyện thành bản hòa tấu rộn rã giữa rừng già.

“Cụ cố ơi! Nhựa vụ xuân năm nay thơm ngọt quá chừng!”

Tiếng gọi sang sảng giòn tan của Thái Thụ Ân vang vọng từ sườn dốc Đá Đỏ. Thằng bé thoăn thoắt tuột từ thân cây cao xuống, vai đeo chiếc gùi nứa đầy ắp hai ống bương nhựa trắng sánh mịn, nụ cười rạng rỡ làm sáng bừng gương mặt rám nắng bánh mật. Đi phía sau nó là nhóm thợ trẻ do Vượng dẫn đầu, ai nấy đều cẩn trọng cầm đục tre, nâng niu từng máng hứng với tất cả lòng tôn kính. Bọn trẻ từng một thời lầm đường lạc lối vì bả lợi của Vạn Hưng Đường, nay đã tận tụy gắn bó cùng rừng, hiểu sâu sắc đạo lý trích nhựa dưỡng cây mà không phạm vào xương tủy.

Cụ Lương mỉm cười, gật đầu đón lấy ống bương từ tay chắt “Nhựa lành từ cây lành, các con khéo tay lắm. Nhựa đầu xuân không chỉ dâng nộp đủ lệ cống ngạch tinh dầu định thần cho huyện nha, mà còn để dành cho bà con xông nhà đón tết.”

Hai cụ cháu cùng đám thợ rừng thong thả men theo con đường mòn ngập tràn hoa dại xuôi về làng. Khắp sân đình thôn Bạch Trám, cảnh tượng tấp nập tiếng cười vui của mùa thu hoạch lớn rộn ràng như ngày hội. Ba trăm nóc nhà rộn rã khói bếp, mùi nhựa trám mới hòa lẫn hương trầm thoang thoảng khắp các ngõ ngách. Dưới mái hiên đình cổ kính, một dãy hũ sành da lươn ủ tro ấm xếp ngay ngắn, bên trong đựng dòng nhựa ngọc chắt lọc cẩn trọng qua ba lần vải thưa.

Ở góc sân râm mát, y sư Liễu Thanh Hà trong tà áo chàm thắt gọn ghẽ đang cẩn thận lật giở từng trang bản thảo y điển vừa hoàn tất. Nàng ngẩng đầu, mỉm cười kính cẩn chào lão tiều phu “Tiền bối, phương thức điều chế Bạch Chỉ Phong Thương Cao cùng toàn bộ y án dập trừ dịch Quỷ Mọt Đen đã được vãn bối ghi chép tỉ mỉ vào kho y thư của thôn. Mai này dù thời gian có trôi đi, con cháu đời sau vẫn nắm trọn phương thuốc dân gian chữa lành vết thương cho đại ngàn.”

Cụ Lương bước lại gần, nhìn đám mạ thảo dược non xanh biếc đang vươn chồi trong vườn ươm bên hông đình, nơi các thôn nữ đang khéo léo tỉa lá, lòng lão trào dâng niềm an ủi khôn cùng “Cô Liễu có công đức vô lượng. Rừng cho ta thuốc quý, ta trả lại rừng tấm lòng chở che, ấy mới là cái gốc của nghề hái lượm chốn sơn lâm.”

Đúng lúc ấy, ba hồi trống đình trang nghiêm, vang rền như sấm rền dội lên từ bàn tay rắn rỏi của Trưởng thôn Ba Đạt. Toàn thể dân thôn Bạch Trám liền tề tựu đông đủ quanh phiến đá xanh nguyên khối dựng sừng sững bên cạnh cổng đình. Dấu triện son đỏ chót của Tri huyện họ Đoàn chuẩn y bản "Hương Ước Giữ Rừng" in đậm trên tấm đá hoa cương lấp lánh dưới nắng xuân.

Trưởng thôn Ba Đạt vuốt chòm râu quai nón hoa râm, giọng nói đĩnh đạc cất lên giữa thinh lặng linh thiêng “Hỡi bà con thôn bản! Trát độc một vạn cân Huyết Trám Hương đã bị hủy bỏ, phường gian thương Vạn Hưng Đường và kẻ nhận hối lộ Đặng Văn Sanh đã phải đền tội nơi biên ải khổ sai. Bắt đầu từ tiết lập xuân này, thôn Bạch Trám chúng ta lập bia đá hương ước, đời đời tuân giữ: Nghiêm cấm bức tử cây bằng phèn độc, chỉ trích nhựa sâu đúng ba phân theo máng tre vào mùa rụng lá và độ xuân sang, lập trạm bảo hộ dân gian ngày đêm tuần tra giữ mạch rừng thiêng. Ai làm tổn hại một cành trám, kẻ đó có tội với tiên tổ!”Tiếng hô hưởng ứng vang dội khắp bốn bề sườn núi, hòa cùng tiếng chiêng đồng rộn rã xua tan đi mọi vết tích đau thương tăm tối của những ngày đông ảm đạm.

Khi tiếng reo hò dần lắng xuống, Ba Đạt cung kính quay sang, khẽ cúi đầu nghẹn ngào “Cụ Lương… Xin cụ vì lớp hậu sinh mà trao truyền bảo vật giữ rừng.”

Cụ Lương gật đầu từ tốn. Lão bước tới chiếc bàn gỗ mộc mạc đặt giữa sân đình, đôi bàn tay trăm tuổi chầm chậm mở nắp chiếc hộp gỗ mun đã lên nước bóng loáng theo năm tháng. Bên trong lớp vải nhung đỏ đã ngả màu sương gió là chiếc đục trăng khuyết bằng thép nguội gia truyền và thanh nẹp tre đục vỏ – những vật dụng đã cùng cụ lặn lội qua hơn một thế kỷ thăng trầm nơi rừng sâu nước độc.

Lão vẫy tay gọi người thiếu niên đang đứng nép bên cạnh “Thụ Ân, lại đây với cụ.”

Thái Thụ Ân bước lên, đôi mắt sáng ngời chăm chú nhìn cụ cố, lồng ngực phập phồng hồi hộp. Cụ Lương nâng chiếc đục trăng khuyết lên, mũi đục ánh lên sắc thép xanh lạnh lẽo mà thấm đẫm tình người. Lão nhìn thẳng vào đôi mắt trong veo của chắt, giọng nói trầm ấm thấm thía “Chắt của cụ, mười sáu tuổi đầu, con đã cùng dân làng đi qua bão táp, nếm đủ đắng cay của lòng người và chứng kiến nỗi đau đớn khi rừng già bị cào xé. Nhớ lấy lời dặn này của thân già: Chiếc đục nghề truyền lại cho con không phải để vắt kiệt sinh mệnh cây rừng mưu cầu danh lợi, mà là cây kim mũi chỉ vá lại từng vết rách của mẹ thiên nhiên. Lấy nhựa phải biết dưỡng cây, thương cây như thương chính da thịt mình. Con có làm được không?”

Thái Thụ Ân quỳ một gối xuống nền đá sân đình, hai tay kính cẩn giơ cao đón lấy chiếc đục trăng khuyết và thanh nẹp tre. Nước mắt lăn dài trên gò má rắn rỏi, cậu dõng dạc thưa “Chắt xin khắc cốt ghi tâm lời dạy của cụ cố! Cả đời này, chắt nguyện dốc hết sức mình giữ trọn màu xanh cho rặng Bạch Trám, lấy đạo dưỡng lâm làm gốc, không phụ ân đức của tổ tiên và đại ngàn!”

Dân làng vỗ tay rầm rộ, những giọt nước mắt hân hoan rạng ngời trên từng gương mặt dạn dày sương gió. Cụ Lương đỡ chắt dậy, bàn tay run run vỗ nhẹ lên bờ vai vạm vỡ của chàng thiếu niên. Thế hệ giữ rừng mới đã vững vàng tiếp bước.

Chiều tà buông xuống êm đềm trên đỉnh non cao. Nắng hoàng hôn nhuộm đỏ rực rặng mây phía tây, buông những dải lụa màu hổ phách mềm mại vắt ngang thung lũng.

Cụ Lương chầm chậm quay trở lại Rừng Cấm Hồn Cây. Lão an nhiên tựa lưng vào gốc Trám Tổ ba trăm năm tuổi, bàn chân trần vùi vào lớp đất mùn tơi xốp ấm áp đã được thanh lọc sạch bóng phèn độc. Dưới bóng râm mát rượi của tán lá cổ thụ, lão nhấp một ngụm chè đắng pha từ nguồn suối ngọt đầu nguồn. Vị đắng chát ban đầu chầm chậm tan biến nơi đầu lưỡi, đọng lại vị ngọt hậu êm ái, thanh tao khôn xiết.

Dưới chân dốc thoai thoải, tiếng cười đùa ríu rít của đám trẻ con theo chân Thụ Ân quẩy gùi nứa rộn rã cả một góc trời. Gió xuân từ thung lũng mơn man thổi lướt qua ngàn vạn thân cây, mang theo làn hương thơm the mát ngào ngạt lan tỏa khắp không gian. Dù những mạch chỉ màu ngọc bích trong tâm nhãn đã hoàn tất sứ mạng và hòa tan vào lòng đất, cụ Lương vẫn cảm nhận rõ ràng từng nhịp thở an lành, mạnh mẽ của núi rừng đang ôm ấp lấy thôn bản.

Lão khẽ nhắm mắt, nụ cười thanh thản nở trên môi già nua giữa hương trám ngập tràn đón gió xuân sang.