Chương 14: Kho Luồng Cứu Nạn

Cơn đau xé toạc nơi cẳng tay cùng chứng phong thấp buốt nhức kéo giật cụ Cầm Văn Sơn ra khỏi cơn mê sảng. Vừa chớp mắt tỉnh lại giữa sớm mai lạnh buốt, chuỗi âm thanh rợn người ngoài bến sông đã dội thẳng vào lồng ngực cụ “Rắc… rắc… răng rắc!”

Bộ khung gỗ lim trăm năm dưới mái đình làng Cồn Cát oằn mình nứt toác. Những hàng ngói trượt rào rào xuống dòng cuồng lưu, làm mái đình chao nghiêng hẳn giữa tiếng gào khóc thảm thiết vọng qua sóng nước — Cứu với… Làng nước ơi, đình sắp chìm mất rồi…!

Cụ Sơn bàng hoàng gượng ngồi dậy. Đôi khớp ngón tay co rút đau buốt, nhưng cụ chẳng màng. Phản xạ đầu tiên của cụ là run rẩy sờ lên ngực áo. Bọc vải dầu màu nâu cánh gián vẫn nằm yên dưới dải vải ruột tượng buộc chéo vai; bức thư trăn trối của người vợ quá cố vẫn khô ráo.

Thím Nhẫn vừa bưng chiếc nón mê rách hứng nước mưa ngoài hiên, thấy cụ cựa mình liền hớt hải chạy vào — Bác Sơn! Bác chớ cử động mạnh kẻo toạc vạt áo nâu thím mới buộc! Vết cọc cào sâu lắm, lá mơ lông mới se miệng thôi bác ơi!

Ngoài cửa kho, Trọng và Hải nghe tiếng cụ liền vội quay vào. Trọng bước nhanh tới, mắt đỏ ngầu vì thức trắng đêm canh cha — Thầy tỉnh rồi! Thầy thấy trong người thế nào?

Hải quỳ sụp bên tấm cót, bàn tay lấm bùn toan đỡ vai cha nhưng ngập ngừng rụt lại — Thầy nằm nghỉ đi, nước lũ ngoài kia hung tợn lắm…

Cụ Sơn không nằm. Cụ nén tiếng th* d*c, bấu chặt mép tấm cót, gằn giọng — Dìu… dìu thầy ra cửa kho! Mau lên!

Hai anh em không dám trái lệnh. Trọng luồn tay đỡ nách cha, Hải nâng cánh tay lành lặn. Cụ Sơn run rẩy nhưng kiên định bước tới mép thềm lán kho lợp fibroximăng.

Cảnh tượng trước mắt khiến lồng ngực cụ Sơn thắt nghẹn. Nước sông Mã cuộn xoáy đỏ ngầu phù sa, biến xóm bãi thành biển nước hung hãn. Đê quai vỡ toác mười sáu thước, dòng lũ chồm lên nuốt chửng từng vạt đất. Xa xa, mái đình Cồn Cát chỉ còn trơ trọi vệt ngói rêu phong dập dềnh, nước đã l**m ngập lút bờ nóc kìm. Trên mảng ngói dốc tuột sắp chìm, hàng chục cụ già, phụ nữ bế con thơ tím tái đang co cụm bấu víu, chới với vẫy tay kêu cứu.

Mỗi đợt sóng thúc vào chân cột là một lần rui mè kêu răng rắc. Chỉ mươi phút nữa thôi, mái đình trăm năm sụp đổ sẽ chôn vùi tất cả xuống họng xoáy tử thần.

Cụ Sơn quay nhìn vào lòng kho xưởng thủ công Hợp tác xã trên đỉnh gò cao. Hàng trăm cây luồng đại bánh tẻ dài sáu thước, thân to tròn vỏ xanh thẫm xếp lớp ngay ngắn. Đó là luồng đại đẵn hạ đúng tuần trăng, ngâm bùn ao đủ sáu tháng chống mọt — tài sản tích cóp của gia đình cụ cùng vật tư Hợp tác xã dự trữ cho vụ cót mùa thu. Cạnh đó là hàng chục tấm cót tre kép và những cuộn mây rừng dẻo quánh treo trên xà.

Ánh mắt cụ Sơn bùng lên ngọn lửa quyết đoán. Cụ chỉ tay vào đống luồng, giọng đanh thép — Anh Trọng! Thằng Hải! Lôi hết luồng trong kho ra! Cả cót tre kép, cả mây rừng nữa… Đem hết xuống mép nước, kết một chiếc bè mảng khổng lồ sang cứu bà con!Cả Trọng lẫn Hải đều sững sờ. Trọng giật mình, vội nắm lấy vai cha — Thầy ơi, không được đâu! Nước sông Mã mùa lũ xoáy ngầm cuồn cuộn có thể bẻ gãy cả xà lan sắt. Bè luồng thông thường dẫu dùng dây thép ghì chặt hay đóng chốt đinh đỉa, hễ gặp tim luồng nước xiết là bị lực giằng xé tan xác ngay! Vụ đắm bè năm Thìn, năm Mùi còn rành rành đó… Huống hồ thuyền nan nhà mình đã toác cạp, lấy gì kéo nổi bè ra giữa dòng?

Hải cũng lắc đầu hốt hoảng — Phải đấy thầy! Thân luồng ngâm bùn sáu tháng trơn tuột như bôi mỡ, lại nặng trịch. Không có bulông ép chốt hay cáp tời, lấy dây gì buộc cho xiết? Ra giữa dòng cuồng lưu, sóng thúc một nhát là bung từng gióng luồng, cả anh em con cũng chết mất xác!

— Câm mồm hết đi! — Cụ Sơn quát lên, ánh mắt quắc vẻ uy nghiêm khiến hai con câm bặt. Cụ ho sù sụ một tràng, ngực phập phồng đau đớn — Một đứa chỉ biết sắt thép máy móc, một đứa chỉ quen luồn lách chợ búa, làm sao thấu hết cái đạo của cây luồng, ngọn tre!

Cụ th* d*c, run rẩy chỉ vào đống luồng đại — Chúng mày chỉ thấy cái cứng mà chưa hiểu cái dẻo! Đinh sắt cùm chặt, dây thép ghì cứng thì gặp dòng xoáy vặn ngược ắt gãy đôi, đứt phựt. Càng cứng nhắc thì càng mau tan rã! Nhưng họ tre nứa bện xoắn vào nhau thì sóng gió nào bẻ gãy cho nổi?

Cụ bước thêm một bước, giọng rành rẽ từng lời — Mười mối nan cài nan néo của tổ tiên họ Cầm đâu phải chỉ để đan rổ, đan sọt! Muốn kết bè mảng vượt lũ sông Mã, không được dùng dây thép hay nan mỏng, mà phải dùng lạt cật luồng bản to dày ba đến năm li, tước từ cật những cây luồng bánh tẻ ngâm ngấu kia, rồi bện xoắn đa tầng với dây mây rừng dẻo quánh!

Thím Nhẫn nín thở, còn Trọng và Hải như bị hút vào lời cha. Cụ Sơn hua bàn tay xương xẩu mô phỏng từng đường lượn — Mười mối néo đại này phải đan chéo góc bốn mươi lăm độ, lồng khóa đầu đuôi thành mắt xích tự ghì. Đó là khớp nối mềm! Ra giữa dòng cuồng lưu, lực nước đè nén vào mảng luồng bao nhiêu thì các mối lạt cật và dây mây càng tự siết chặt bấy nhiêu. Sức giằng vặn của sóng dữ không phá vỡ được bè, mà sẽ khóa chết mười mối néo, biến hàng chục thân luồng rời rạc thành một khối đàn hồi bất khả xâm phạm! Nan mềm cài nan néo, lấy nhu thắng cương, đó mới là chỗ cốt tủy của nghề mình!

Nhìn vẻ mặt sững sờ của Trọng, cụ Sơn biết lời mình đã lay động đứa con cả. Trọng nhìn đống luồng đại rồi nhìn đôi bàn tay thô ráp của mình, ánh mắt dần chuyển sang sự vỡ lẽ của một người thợ tiện lành nghề. Trong khi đó, Hải khẽ nuốt nước bọt, đôi mắt lanh lợi ánh lên vẻ xúc động khi nhìn cánh tay rớm máu của cha. Cụ Sơn nhận thấy lời dạy “nan mềm buộc chặt” đã chạm đến lương tri đứa con út, gột bớt vẻ phong trần liều lĩnh cùng những toan tính buôn bán bấy lâu.

— Anh Trọng… — Hải cất tiếng, run run nhưng dứt khoát — Em tin thầy. Em có sức luồn lách, tay em dẻo, em sẽ tước lạt cật và luồn mây rừng!

Trọng quay sang nhìn em, ánh mắt chan chứa sự tin cậy sau giông bão. Trọng siết chặt vai em — Được! Chú chuốt lạt cật và chuẩn bị mây rừng, anh sẽ vần thân luồng lập khung bè!

“Ầm… rắc…!”

Lại một mảng rui mè đình làng gãy gục dưới sức nặng của ngói ướt. Tiếng kêu cứu từ ngoài sông dội vào càng thêm thảm thiết. Nước lũ sông Mã đã l**m ngang bờ nóc kìm, mấp mé nuốt chửng hai con kìm gốm cổ. Từng giây từng phút lúc này đều được tính bằng mạng sống của hàng chục con người xóm bãi.

Không thể chậm trễ thêm một chớp mắt nào nữa.

Trọng lao phăm phăm về góc kho, vung chiếc rìu cơ khí sắc lẹm bằng thép đen lên cao. Lưỡi rìu xé gió giáng thẳng xuống gióng luồng đại đầu tiên một tiếng “chát” đanh gọn. Nhát rìu khai cuộc chính thức mở màn cho cuộc chạy đua nghẹt thở giữa ba cha con cụ Sơn với tử thần sông Mã để giành giật từng sinh mạng đồng bào.