Chương 18: Chuyến đò Hoa Qua Sông Lam

Dư âm trầm hùng của tiếng chuông chùa Yên Mã vẫn còn rung ngân mơ màng giữa vòm mây trắng khi Chung Phục Lễ cùng vợ và cháu nội chậm rãi xuống núi. Từng bậc đá rêu phong dưới chân dường như ngắn lại, nhẹ tênh theo mỗi nhịp gậy trúc điểm xuống đất. Cụ Chung đỡ lấy bàn tay ấm áp của cụ bà, ngực áo phập phồng niềm hân hoan rạng rỡ, thẳng hướng bờ sông trở lại xóm đò Thạch Thất.

Căn nhà tranh ba gian nép dưới rặng dâu tằm đón gió sông xào xạc. Vừa về tới ngõ, cụ bà Tú Trân liền cẩn thận tháo chiếc nón bài thơ mới tinh khôi đặt lên mặt bàn tre, rồi cùng Chung Vĩnh thu dọn đồ đạc. Cụ bà đưa bàn tay gầy guộc lần giở từng gói thuốc nam bọc giấy bản, xếp gọn vào chiếc thúng nhỏ, miệng khẽ thở dài lưu luyến. Mười năm nương náu nơi này, từng viên đá kê chân, từng luống cỏ xước, rẻ quạt quanh vườn đều thấm đượm mồ hôi của bà.

Chung Phục Lễ bước lại bên mép chõng tre, trân trọng nâng chiếc nón lá cũ mèm đan từ sáu mươi năm trước đã được cụ bà lấy xuống từ hôm hòa giải. Lớp lá đã ngả màu nâu sẫm, vành tre mòn bóng theo năm tháng dãi dầu. Cụ lấy vạt áo nâu lau nhẹ lớp bồ hóng bám quanh chóp nón, rồi quay sang nhìn vợ, giọng trầm ấm “Chiếc nón cũ này theo bà mười năm qua sông, nay ta đem về treo ở gian giữa nhà Cổ Mộc, cạnh chiếc nón mười sáu vành mới. Để con cháu trông vào mà nhớ lấy nghĩa tào khang.”

Cụ bà Tú Trân đưa mắt nhìn chiếc nón kỷ vật, khoé môi móm mém nở nụ cười hiền “Ông chu đáo thế thì tôi còn bụng dạ nào mà giận dỗi nữa. Mảnh sân này, mấy luống sâm đất ngoài kia, tôi vừa cậy nhờ vợ chồng bác chài bên xóm trông nom giúp. Người xóm đò Thạch Thất mộc mạc tốt bụng, mười năm qua đùm bọc thân già này, ơn nghĩa ấy chẳng thể nào quên.”

Vừa lúc đó, ngoài ngõ đã vang lên tiếng bước chân rộn rã cùng giọng cười sang sảng quen thuộc của Trần Thúc “Cụ ông, cụ bà ơi! Mọi việc dưới bến đã tươm tất cả rồi!”

Hai cụ bước ra thềm, đã thấy bà con xóm đò Thạch Thất lục tục kéo đến chật cả khoảnh sân nhỏ. Người xách nải chuối tiêu chín cuống, kẻ bưng rổ khoai luộc còn bốc khói nghi ngút. Một người phụ nữ luống tuổi nắm lấy tay cụ bà, giọng nghẹn ngào “Cụ bà về bên ấy sum họp với cụ ông và con cháu, chúng tôi mừng cho cụ lắm. Nhưng nghĩ đến cữ chiều không còn thấy bóng cụ bên giàn dâu, lòng ai cũng thấy trống trải.”

Cụ bà rơm rớm nước mắt, nắm chặt tay từng người dặn dò “Tôi về bên bờ Cổ Mộc, nhưng khúc sông Lam này gần lắm, chỉ một chuyến đò ngang thôi. Vườn thuốc nam tôi để lại cho bà con, ai cảm mạo đau nhức cứ việc sang hái lá mà dùng. Lão già này vụng về cả đời, nay đã biết vượt sông chuộc lỗi, tôi cũng phải theo ông ấy về thôi.”

Chung Phục Lễ đứng cạnh vợ, vòng hai tay cúi đầu thật sâu trước chòm xóm Thạch Thất “Lão già này trăm hai mươi chín tuổi, xin đội ơn bà con mười năm qua đã chở che, cưu mang bà nhà tôi. Ơn sâu nghĩa nặng này họ Chung chúng tôi xin khắc cốt ghi tâm.”

Bà con xóm chài cùng nhau đỡ tay hai cụ, Chung Vĩnh thoăn thoắt quẩy gánh đồ nghề và rương gỗ lim đi bên cạnh. Khi bước chân xuống triền đê thoai thoải hướng ra bến nước, Chung Phục Lễ bỗng khựng lại, đôi mắt mờ đục ánh lên niềm ngạc nhiên sững sờ.Dưới bến sông Lam trong vắt, con đò nan của Trần Thúc hôm nay lộng lẫy khác thường. Hai bên mạn thuyền được kết dày dặn những nhành hoa dại trắng muốt hái ven sườn núi Yên Mã, điểm xuyết bằng những chùm hoa mua tím biếc và hoa chuối rừng đỏ tươi. Quanh mui thuyền uốn cong là dải lụa điều đỏ thắm bay phấp phới trong ngọn gió thu mơn man. Một chuyến đò hoa độc nhất vô nhị trên bến Thạch Thất tự bao đời nay.

Trần Thúc chống mái chèo đứng ở mũi đò, râu tóc rung rinh theo nụ cười rạng rỡ “Mười năm tôi đưa đò chở bao nỗi ngóng trông của hai bờ sông Lam. Chiều nào cũng thấy cụ bà tựa gốc dâu nhìn sang, lại thấy cụ ông chong đèn bên bờ Cổ Mộc. Hôm nay đưa hai cụ về lại mái nhà xưa, con đò của lão Thúc này không kết hoa dải lụa thì còn đợi đến bao giờ nữa!”

Bà con xóm đò ồ lên thích thú, tiếng vỗ tay rộn rã át cả tiếng sóng vỗ bờ son. Cụ bà Tú Trân ngượng ngùng nép sát vào vai chồng, đưa tay chỉnh lại dải quai thao của chiếc nón bài thơ đang đội trên đầu. Chung Vĩnh nhanh nhẹn bước xuống trước, đỡ lấy tay ông nội rồi cẩn trọng dìu bà nội bước lên khoang thuyền vững chãi.

“Lên đường thôi!”

Trần Thúc hô vang một tiếng, mái chèo dài cắm sâu xuống đáy sông phù sa, đẩy mạnh một nhịp. Con đò hoa rẽ nước lướt đi êm ả, từ từ tách khỏi bờ đất xóm Thạch Thất. Trên bờ, dân làng đứng chật bến bãi, vẫy tay ríu rít gọi với theo “Chúc hai cụ bách niên giai lão! Chúc hai cụ phúc như đông hải!”

Chung Phục Lễ ngồi nơi mũi thuyền lộng gió, cạnh bên là người bạn đời trăm hai mươi sáu tuổi. Nước sông Lam mùa thu phẳng lặng như gương soi, in rõ bóng hình hai mái đầu bạc phơ tựa sát vào nhau, phản chiếu dải lụa đỏ cùng sắc tím hoa mua rực rỡ. Cụ Chung đưa bàn tay thô ráp, gân guốc với những vết sẹo chằm nón qua trăm năm, nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay nhỏ nhắn của cụ bà. Lần này, cụ không ngần ngại, mười ngón tay già nua đan chặt vào nhau thật khăng khít.

“Trân muội...” Cụ Chung khẽ gọi, thanh âm trầm đục mà tha thiết khôn cùng. “Gió sông Lam mát quá. Cả đời làm nón che mưa nắng cho thiên hạ, đến tận hôm nay tôi mới thật sự thấy lòng mình thanh thản.”

Cụ bà Tú Trân nghiêng vành nón lá, ánh mắt chan chứa yêu thương nhìn vệt sóng trắng lăn tăn sau đuôi thuyền “Chính cái tính vụng về mà bền bỉ của ông đã kéo tôi về đấy. Nhìn ông dầm mưa cứu giàn thuốc nam, bàn tay rách toác vẫn cố chuốt từng nan nón, tim tôi thắt lại. Thôi thì tơ duyên trời định, đi một vòng mười năm lại trở về bên nhau.”

Chung Vĩnh ngồi ở khoang giữa, cẩn thận ôm rương đồ nghề gia bảo, ngắm nhìn ông bà nội mà khóe mắt cay cay. Cậu biết rằng sóng gió mười năm đã thật sự lùi xa sau lưng, nhường chỗ cho bến đỗ bình yên của gia đình.

Con đò hoa trôi xuôi theo dòng nước trong xanh, dần tiến sang bờ bắc. Từ giữa lòng sông nhìn về phía bến làng Cổ Mộc, cảnh tượng hiện ra khiến Chung Phục Lễ không khỏi bàng hoàng xúc động.

Trên bến đá phủ rêu thân thuộc, người đứng đông nghịt tựa như ngày hội làng. Đi đầu là người con trai thứ tóc râu đã điểm hoa râm, cùng bầy con cháu nội ngoại mấy thế hệ mặc áo dài chỉnh tề. Phía sau là các bậc cao niên và bà con chòm xóm làng nón cổ truyền, trên tay ai nấy đều cầm những dải lụa ngũ sắc và cành hoa rực rỡ, không ngớt vẫy chào và hướng mắt về phía con đò hoa đang rẽ sóng tiến vào.

Trần Thúc nghiêng người, đôi cánh tay gân guốc vung lên những nhịp chèo dứt khoát, tiếng khua nước “bõm... bõm...” rộn ràng vang vọng khắp mặt sông. Con đò hoa lướt nhẹ qua những rặng tre xanh ngắt, mũi thuyền từ từ chạm vào bờ đá thân thương của làng cổ trong tiếng hò reo mừng rỡ, nghẹn ngào của cả gia tộc.