Chương 1: Mạch Gỗ Bến Lục Đầu

Sương thu bảng lảng giăng kín mặt nước ngã ba sông Lục Đầu, gió sớm thổi ràn rạt cuốn theo mùi ngai ngái của bọt phù sa cuộn đỏ. Cụ Thiều Thục Chi một tay chống cây gậy tre đực nhẵn bóng, một tay giắt chiếc vồ gỗ nghiến bên hông, chầm chậm rảo bước qua từng nhịp lát ván lim của Thất Diệu Kiều. Ở tuổi tám mươi, bước chân cụ vẫn vững chãi, lưng thẳng như cây rường cột già dặn chưa từng biết cúi rạp trước dông bão. Mái tóc bạc như cước búi củ hành cài chiếc trâm gỗ mun khẽ lay động theo từng cơn gió lạnh.

Dưới bảy gian mái ngói vảy rồng cong vút rêu phong, tiếng cười nói mua bán đã râm ran tự bao giờ. Dải ghế gỗ dài tích hợp hai bên lan can chật kín những gánh rau tươi non, bồ ngô nếp ấm sực và thúng cá sông còn quẫy đuôi tanh tách. Mái cầu cổ kính như vòng tay ấm áp che chở cho những phận người lam lũ kiếm miếng cơm manh áo đầu ngày.

"Cụ Cả xơi bát chè tươi cho ấm giọng sớm ngày thu!"

Một giọng nói trong trẻo cất lên. Mai Nương đon đả nghiêng chiếc gáo dừa múc nước chè xanh sóng sánh khói nghi ngút vào chiếc bát sành da lươn. Cô gái mười chín tuổi có đôi mắt bồ câu đen láy lau vội mép bàn tre, cười tươi tắn "Hôm nay sương lạnh buốt chân, cụ dậy sớm thế làm chi cho nhọc sức?"

Cụ Thiều đón lấy bát nước chè, nhấp một ngụm nhỏ, hơi ấm lan tỏa thấm dần vào lồng ngực. Ánh mắt quắc thước của cụ lướt qua dải rui mè chạm nổi hoa văn mây cuộn trên đỉnh đầu, thanh âm trầm đục mà đanh gọn "Mấy hôm nay con nước sông Kinh Thầy dồn về đục ngầu, tiếng sóng vỗ gầm cầu gắt gỏng hơn độ trước. Lòng bà bồn chồn không yên, phải đi dạo một lượt xem mạch gỗ thế nào."

Đặt bát chè xuống sạp, cụ Thiều men theo bậc thang gỗ dốc đứng bước xuống sàn giàn dầm bên dưới gầm cầu. Dòng nước xiết cuộn xoáy quanh sáu hàng mố đá xanh, tung bọt trắng xóa. Cụ lần theo dầm gỗ sến chịu lực, tiến sát về phía mố đá số ba nằm ngay luồng nước gắt nhất.

Cầm chiếc búa thợ mộc nhỏ giắt ở lưng quần, cụ gõ nhẹ sống búa vào thân gỗ lim ngâm bùn.

"Coong... bộp..."

Âm thanh đục ngầu vang lên làm cụ khựng lại. Đôi lông mày bạc khẽ chau chặt. Gỗ lim xanh ngâm nước lâu năm đáng lẽ phải dội ra tiếng đanh gọn tựa sắt nguội, sao lại có âm rỗng chênh phô lạ lùng thế này?

Cụ khom người, đưa những ngón tay khô ráp đầy vết chai sần miết dọc theo mép mộng mang cá nối liền giữa xà nách và mố đá. Bàn tay từng hơn sáu mươi năm cầm rìu đục bỗng run lên một nhịp căm phẫn. Tại khe mộng ngầm sát mép nước, một vết nứt ngang sắc lẹm lộ ra. Thớ gỗ không hề bị bào mòn hay mục ải bởi nước lũ, mà mép gỗ phẳng lì, dăm gỗ bị tưa sắc nhọn—rõ ràng là dấu vết cố ý bị lưỡi cưa sắt cưa ngang trước khi bị ai đó dùng nêm gỗ chêm tạm vào để che giấu!

"Khốn kiếp! Kẻ nào dám dùng cưa sắt đụng vào then khóa của Thất Diệu Kiều?"

Cụ Thiều siết chặt sống búa, gân xanh nổi cộm trên mu bàn tay. Hệ mộng gỗ thượng gia hạ kiều lấy sự liên hoàn mềm dẻo để triệt tiêu lực sóng, chỉ cần một then giằng ở mố xung yếu bị gãy đổ, toàn bộ cấu trúc bảy gian sẽ mất cân bằng khi lũ lớn tràn về.

Chưa kịp leo lên mặt cầu, trên bến sông bỗng rộ lên chuỗi tiếng chiêng đồng inh tai nhức óc "Chát! Chát! Roong..."

"Tránh đường! Tri huyện đại nhân vi hành kiểm tra đê lộ! Dân chúng mau mau tránh lối!"

Tiếng quát tháo hống hách xé tan bầu không khí thanh bình của buổi chợ sớm. Cụ Thiều vịn thành cầu bước nhanh lên mặt ván. Trước mắt cụ, một đoàn sai nha áo nẹp đỏ lăm lăm roi mây và xà beng hung hãn gạt phăng các thúng mẹt của tiểu thương sang hai bên. Đám người nghèo run rẩy nép sát vào vách gỗ, tiếng trẻ con khóc thét xen lẫn tiếng bát đĩa rơi vỡ loảng xoảng.Đi đầu là Tân tri huyện Hoàng Bá Khang, khoác chiếc áo lam sam bằng gấm viền chỉ vàng lộng lẫy, đầu đội mũ cánh chuồn, khuôn mặt vuông vức nhưng đôi mắt hí hẹp dài lộ rõ vẻ hiểm độc. Phía sau hắn, tên đầu mục sai nha giương cao một bức cáo thị đóng dấu đỏ chót của nha môn, tiến thẳng đến cột cái gian giữa toan dán lên.

"Dừng tay!"

Tiếng quát uy nghiêm như tiếng sấm nổ vang rền giữa lòng cầu. Cụ Thiều Thục Chi đứng sừng sững chắn ngay trước mặt tên đầu mục, chiếc gậy tre gõ mạnh xuống mặt sàn gỗ lim kêu lên một tiếng "cắc" đanh gọn. Ánh mắt cụ sáng quắc nhìn thẳng vào Hoàng Bá Khang "Cột cái Thất Diệu Kiều không phải nơi để các người tùy tiện bôi hồ dán giấy dọa dẫm bách tính. Hoàng tri huyện, ngài đưa quân kéo đến khua chiêng gõ mõ xua đuổi dân lành là có ý gì?"

Hoàng Bá Khang ghìm cương ngựa dừng sát đầu cầu, nhếch mép cười khẩy, giọng trịch thượng cất lên "Thiều thị! Ngươi đã tám mươi tuổi đầu, sao còn hồ đồ cản trở công vụ? Bổn huyện phụng chỉ triều đình đôn đốc việc trị thủy trấn Hải Dương. Mùa lũ lớn năm nay sắp đổ về, bến Lục Đầu nước dâng cuồn cuộn. Cây Thất Diệu Kiều này dựng bằng gỗ ngổn ngang, sáu hàng mố đá cắm sâu chắn ngang luồng chảy, chính là mầm họa cản dòng thoát lũ, đe dọa làm vỡ đê bao toàn hạt! Nay bổn huyện hạ lệnh dán cáo thị thông báo cho toàn dân bản hạt được rõ."

Hắn vung tay ra hiệu, tên đầu mục lập tức cao giọng đọc từng lời cay nghiệt từ bức công văn "Phụng lệnh huyện đường Chí Linh! Xét thấy cầu ngói Thất Diệu Kiều ngăn trở thủy đạo, nguy cơ gây lụt lội trầm trọng. Nay gia ân cho dân xóm Ngói cùng tiểu thương thời hạn ban đầu mười ngày, kể từ hôm nay, phải tự giác dỡ bỏ ngói ván, chuyển dời dầm gỗ khỏi lòng sông. Quá hạn mười ngày, nếu còn chần chừ bất tuân, nha môn sẽ điều động công sai châm lửa thiêu rụi toàn bộ thân cầu để khơi thông dòng lũ!"

Lời vừa dứt, cả bến sông xôn xao kinh hoàng. Tiếng khóc than, tiếng bàn tán sợ hãi rộ lên khắp bảy gian cầu. Mười ngày dỡ một cây cầu ngói dài mười lăm trượng có từ mấy đời nay chẳng khác nào bức tử toàn bộ sinh kế của hàng trăm gia đình nghèo ven sông.

"Nói láo!"

Cụ Thiều Thục Chi bước lên một bước, thanh âm vang dội đanh thép át cả tiếng rì rầm của đám đông "Hoàng tri huyện mở miệng một câu cản dòng, hai câu vỡ đê, thử hỏi ngài đã từng lặn xuống đáy sông xem thế nước hay chưa? Thất Diệu Kiều được các bậc tiền bối xóm Ngói đo ni đóng mộng theo thế 'thượng gia hạ kiều', mố đá gọt nhọn hình mũi thuyền xé đôi dòng nước, hệ giàn mộng đuôi én trên dưới nương nhau mà triệt tiêu sóng xiết. Nước dâng đến đâu, mộng gỗ tự khóa chặt đến đó, thoát nước êm ru suốt ba mươi năm qua chưa từng gây nghẽn một tấc bùn!"

Cụ chỉ chiếc gậy tre thẳng về phía hạ lưu, nơi khói bếp mờ mờ ở bến Tam Phù "Thứ thật sự cản trở dòng chảy không phải cây cầu ngói này, mà là lòng tham của những kẻ muốn triệt hạ đường bộ để ép dân đi đò ngang cắt cổ! Quan phụ mẫu há lại đem tính mạng dân đinh và công trình tiền nhân ra làm món hàng mua bán?"

"Câm mồm! Lão bà to gan!"

Bị vạch trần tâm can trước mặt trăm họ, Hoàng Bá Khang mặt đỏ bừng rồi chuyển sang tím tái vì thẹn quá hóa giận. Hắn siết chặt roi ngựa, thúc con chiến mã chồm lên hai chân trước, dí sát vào bậc thềm dẫn vào gian cầu. Ánh mắt hắn hằn lên những tia vằn đỏ hung hiểm, nhìn chằm chằm vào lão thợ cả rồi cười gằn từng tiếng lạnh buốt "Mười ngày là ân hạn cuối cùng bổn huyện dành cho đám tiện dân các ngươi! Cứ chống mắt mà giữ lấy đống gỗ mục này. Nhưng lão bà nhớ cho kỹ, nếu mố cầu này có bề gì rạn nứt trước hạn mười ngày, thì cái chết của Thất Diệu Kiều và ngày tàn của lũ thợ mộc xóm Ngói sẽ đến sớm hơn dự định đấy!"