Chương 3

Tháng Ba năm sau, vừa vặn tròn một năm ngày nha môn gửi tờ định án tử của Cảnh Triệt về làng.

Xóm nhỏ bên bờ sông Hoài năm nay đã thay da đổi thịt, mà thay đổi lớn nhất chính là nhà họ Cảnh. Ngôi nhà tranh vách đất dột nát năm xưa giờ đã được ta thuê thợ dỡ bỏ, thay vào đó là một ngôi nhà ba gian khang trang lợp ngói, tường bao bằng gạch nung vững chãi che gió chắn mưa. Khoảng sân trước nhà đã được lát đá sạch sẽ. Góc sân đặt mười mấy vại sành cỡ lớn, bên trong chứa đầy dầu lạc vàng óng, đậy lạt tre kín mít, mùi thơm béo ngậy đặc trưng của lò dầu nhà họ Lục thoang thoảng bay trong không khí, trở thành hương vị đặc trưng của vùng này.

Chiều hôm đó, lò dầu vừa nghỉ sau một ngày dài hoạt động hết công suất. Cảnh Hy dắt đàn vịt trắng hơn một trăm con từ bờ ao về chuồng, tiếng vịt kêu “cạp cạp” rộn rã cả một góc vườn. Mẹ Cảnh ngồi dưới hiên nhà, vừa lựa những hạt lạc mập mạp để làm giống cho vụ sau, vừa thấp giọng trò chuyện với mấy thím hàng xóm sang chơi.

Ta đứng bên giếng nước, múc một gáo nước lạnh dội sạch chiếc tạp dề đẫm mồ hôi và muội than rồi dùng khăn vải lau khô hai bàn tay. Đôi bàn tay này đã không còn dáng vẻ của một tiểu thư từng được ăn sung mặc sướng, giờ đây lòng bàn tay chai sần, những vết sẹo do rễ cỏ tranh và nêm gỗ cọ xát đã hóa thành những đường vân thô ráp, nhưng nó mang lại cho ta sự tự tin mà không một loại trang sức vàng bạc nào có thể sánh bằng. Đó là minh chứng cho việc ta tự dùng sức mình để đứng vững giữa cuộc đời này.

Ánh hoàng hôn buông xuống, nhuộm đỏ rực cả dòng sông Hoài phía xa. Giữa khung cảnh yên bình, đượm mùi khói bếp ấy, một bóng người lảo đảo xuất hiện ở đầu ngõ, ngược ánh mặt trời chậm rãi đi về phía cổng nhà chúng ta.

Ta là người đầu tiên nhìn thấy hắn. Ban đầu, ta chỉ tưởng đó là một gã hành khất phương xa đói rách đi ngang qua xin bát cháo loãng. Nhưng khi bóng hình ấy càng lúc càng gần, bước chân của ta đột ngột khựng lại, gáo dừa trên tay suýt chút nữa rơi xuống đất.

Đó là một người đàn ông rách rưới đến thảm hại. Hắn mặc một chiếc áo ngắn rách nát không ra hình thù, để lộ lồng ngực gầy trơ xương, loang lổ những vết sẹo đao kiếm, sẹo bỏng co quắp, sần sùi như da trăn. Dường như một bên cánh tay trái của hắn bị thương tật, buông thõng một cách không tự nhiên, quấn bằng một dải vải xám bẩn thỉu đẫm những vệt dịch vàng rỉ ra. Hắn khập khiễng lê từng bước chân rỉ máu trên nền đất, một bên giày rách toạc lộ cả ngón chân cái thâm đen vì tụ máu. Mái tóc rối bù như tổ quạ, râu ria xồm xoàm che khuất nửa khuôn mặt, chỉ có đôi mắt là sáng quắc, sâu hoắm, vừa mệt mỏi lại vừa chứa đựng một sự khát khao, cố chấp đến điên cuồng.

Hắn đứng sững lại trước cánh cổng gạch kiên cố của nhà họ Cảnh. Đôi mắt hắn ngơ ngác nhìn ngôi nhà ngói đỏ, nhìn một loạt vại sành đựng dầu, nhìn đàn vịt trắng muốt đang rỉa lông ngoài chuồng, rồi cuối cùng, ánh mắt gã dừng lại trên gương mặt của ta.

Bốn mắt nhìn nhau giữa buổi chiều tà rực lửa. Tim ta đập thình thịch một tiếng thật lớn, máu nóng trong người như đông cứng lại, rồi ngay sau đó là một luồng khí lạnh chạy dọc từ sống lưng lên đến đỉnh đầu. Bản năng và trí nhớ của ba tháng thành hôn ngắn ngủi đang gào thét trong đầu ta: Người này là Cảnh Triệt! Người đàn ông đã bị quan phủ kết án tử một năm trước, phu quân tưởng như đã nát vụn dưới vực sâu Tam Sơn, thực sự chưa chết! Hắn đã bò từ cõi chết trở về!

Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, một vạn câu hỏi nảy ra trong đầu ta: Một năm qua hắn đã đi đâu? Tại sao hắn lại bị thương nặng như thế này? Làm thế nào mà hắn có thể sống sót dưới vực sâu vạn trượng?

Thế nhưng, ngay sau cú sốc tinh thần ban đầu, lý trí của ta lại một lần nữa giành quyền kiểm soát đại não. Ta không nhào tới ôm hắn khóc lóc thảm thiết, cũng không quỳ sụp xuống đất tạ ơn đất trời đất. Ánh mắt ta nhanh chóng đảo qua những vết thương trên người Cảnh Triệt, đó không phải là vết thương do té ngã thông thường, mười phần thì có đến tám phần là vết thương do đao kiếm bè cánh chém phạt, và dải vải quấn tay kia là loại vải thô chuyên dụng của quân đội biên thùy.

Cảnh Triệt hiện tại là một “người chết” trên giấy tờ của quan phủ. Nếu hắn đột ngột xuất hiện một cách quang minh chính đại với thân phận Cảnh Triệt mình đầy vết thương nhạy cảm thế này, chuyện gì sẽ xảy ra? Nha môn sẽ kéo đến tra hỏi, kẻ thù đã truy sát hắn hoặc tiêu cục có thể sẽ tìm đến xóm nhỏ này. Lò dầu ta vất vả dựng lên, cuộc sống bình yên của mẹ chồng và em chồng ta vừa mới có được sẽ lập tức tan thành mây khói. Kẻ xấu trong vùng như Lý Cường sẽ lập tức mượn cớ này để tố cáo nhà họ Cảnh.

Ta không thể đánh cược toàn bộ sản nghiệp và mạng sống của cả nhà vào một phút bốc đồng.

Cảnh Triệt đứng trước cửa cổng, hắn nhìn ta rất lâu, đôi môi khô nẻ, đóng vảy máu khẽ run rẩy. Dường như hắn cũng bị sự thay đổi của ngôi nhà làm cho chấn động, khiến hắn không dám tin vào mắt mình. Hắn nhìn thê tử giờ đây ăn mặc gọn gàng, thần thái tự tin, đứng thẳng tắp bên giếng nước. Đột nhiên hắn cảm thấy bản thân mình giống như một bóng ma bẩn thỉu từ địa ngục bò về phá vỡ cảnh thái bình trên trần gian.

Hắn ngập ngừng nuốt một ngụm nước bọt, cổ họng phát ra những tiếng khàn đặc, thô ráp như tiếng cát sỏi cọ xát vào nhau.

“Làm phiền một chút… Đây… đây có phải nhà họ Cảnh không?”

Tiếng nói của hắn tuy nhỏ nhưng lại rơi vào khoảng sân yên tĩnh, khiến mẹ chồng và mấy thím hàng xóm đang ngồi trước hiên nhà giật mình quay đầu lại nhìn. Cảnh Hy cũng dừng tay đang cho vịt ăn, ngơ ngác nhìn gã hành khất kỳ dị ngoài cổng. Do râu ria che khuất và thân hình gầy sút đi một nửa, lại thêm ánh hoàng hôn ngược sáng, họ tạm thời chưa nhận ra hắn là ai, chỉ thấy một kẻ rách rưới đầy sát khí đáng sợ.

Ta nhìn thẳng vào đôi mắt sâu thẳm của Cảnh Triệt, ánh mắt bình thản. Ta hít một hơi thật sâu, nén chặt mọi cảm xúc xuống đáy lòng rồi đột ngột quay đầu lại phía gian nhà chính, cất giọng gọi lớn.

“Mẹ, Cảnh Hy. Ngoài cổng có người đến xin việc làm cho lò dầu!”

“Cái gì?!”

Cảnh Triệt đứng chết lặng tại chỗ. Đôi mắt hắn trợn ngược, nhìn ta bằng ánh mắt đầy sự bàng hoàng, kinh ngạc không thể tin nổi. Hắn tưởng rằng khi hắn sống sót trở về sau một năm chịu bao tủi nhục, gạt huyết lệ để bò về đến nhà, hắn sẽ nhận được vòng tay ấm áp, tiếng khóc mừng rỡ của thê tử và mẹ. Hắn tưởng rằng hắn sẽ được đường hoàng bước vào ngôi nhà của mình, cởi bỏ bộ quần áo rách rưới này ra để làm một gia chủ thực thụ.

Vậy mà người vợ kết tóc luôn mang theo chiếc thẻ bài đẫm máu của hắn bên mình để làm động lực sống sót lại nhìn hắn bằng ánh mắt thản nhiên, nói hắn là “người đến xin việc”.

Rõ ràng đây là nhà của hắn! Đất này là đất tổ tiên hắn để lại! Người phụ nữ đang ngồi ở hiên kia là mẹ ruột sinh ra hắn! Cô nương kia là tiểu muội mà hắn yêu thương! Tại sao bây giờ hắn muốn bước chân vào chính ngôi nhà của mình lại phải lấy danh nghĩa là một người đi xin việc làm?

“Minh Di, nàng… nàng nói cái gì? Ai xin việc?”

Mẹ Cảnh lật đật chống gậy đứng dậy, khập khiễng bước ra sân. Mấy thím hàng xóm cũng hiếu kỳ đứng lên ngó nghiêng. Ta không để Cảnh Triệt có cơ hội mở miệng tự bộc lộ thân phận. Ta sải bước dài tiến về phía cánh cổng, cơ thể ta đứng chắn ngay trước mặt hắn, dùng tấm lưng của mình che bớt tầm nhìn của những người trong sân. Ta hạ thấp giọng, thanh âm cực nhỏ chỉ đủ cho hai người nghe thấy “Nếu huynh còn muốn mẹ và tiểu muội được sống yên ổn, nếu huynh không muốn ngày mai nha môn mang xích sắt đến gông cổ đi vì tội danh không rõ ràng, thì hãy câm miệng lại cho ta! Hiện tại huynh là lưu dân tên A Cửu đến xin làm phu khuân vác cho lò dầu. Muốn vào nhà thì gật đầu.”

Cảnh Triệt nhìn chằm chằm vào khuôn mặt gần trong gang tấc của ta. Hắn ngửi thấy hương hoa nhài nhẹ nhàng trộn lẫn với mùi dầu lạc thơm ngậy trên người ta, nhìn thấy nốt ruồi nhỏ nơi khóe mắt ta, xác định đây chính là Trần Minh Di gia cảnh sa sút từng e ấp dưới tấm khăn voan đỏ. Nhưng ánh mắt của nàng lúc này không có chút gì là hoảng loạn, nàng lý trí đến mức tàn nhẫn.

Sự kiêu ngạo của một người đàn ông đã phải liều mạng sống sót khiến lồng ngực Cảnh Triệt phập phồng kịch liệt. Hắn nắm chặt bàn tay phải còn lành lặn, gân xanh nổi lên cuồn cuộn, khớp xương kêu lên những tiếng răng rắc. Hắn rất muốn đẩy phắt người phụ nữ kia ra, lao vào sân ôm lấy mẹ mình gã mà gào lên: “Con là Cảnh Triệt!”

Nhưng hắn không phải kẻ ngu. Một năm lưu lạc giang hồ, nếm trải đủ mọi mưu mô chước quỷ, hắn hiểu rất rõ ý tứ trong lời nói của ta. Hắn biết thân phận hiện tại của mình nhạy cảm đến mức nào. Chuyến áp tiêu năm ngoái của tiêu cục Vạn Đạt thực chất liên quan đến một âm mưu tranh đoạt tài sản khổng lồ của một vị Vương gia biên thùy. Mà hắn là người duy nhất sống sót nắm giữ bí mật quân nhu. Nếu tung tích của hắn bị bại lộ trong lúc này, không chỉ hắn phải chết mà ngay cả nhà họ Cảnh mới vừa khởi sắc này cũng sẽ bị san phẳng thành bình địa.

Nhìn lại ngôi nhà lợp ngói đỏ, nhìn mâm cơm nóng hổi Cảnh Hy đặt trên bàn gỗ ở gian nhà chính, lại nhìn sắc mặt hồng hào không còn vẻ hốc hác đói rách của mẹ mình… Cảnh Triệt từ từ buông lỏng nắm đấm. Hắn hiểu, một năm qua nếu không có người phụ nữ trước mặt này chèo chống, có lẽ mẹ và tiểu muội hắn đã chết rục ở xó xỉnh nào đó từ lâu rồi. Nàng có quyền kiêu ngạo, và nàng có lý do để bắt hắn phải tuân theo quy luật của nàng.

Cảnh Triệt nhắm mắt lại, nuốt cục nghẹn đắng ngắt vào trong bụng, khi mở mắt ra, ánh mắt hắn đã thu lại sự hung hãn. Hắn khom lưng xuống, cung kính nói “Phải… Tiểu nhân đường xa lưu lạc đến đây, nghe danh lò dầu nhà họ Cảnh, muốn xin bà chủ cho một công việc đổi lấy ngày hai bữa cơm qua ngày. Xin bà chủ thu nhận.”

Ta nghe hắn gọi hai chữ bà chủ, trong lòng khẽ thở phào một hơi nhẹ nhõm, nhưng nét mặt vẫn không đổi. Ta quay người lại, nói với mẹ Cảnh đang bước tới gần “Mẹ, lưu dân này bị tàn phế một tay, chân lại què, nhưng thân thể còn khỏe mạnh. Dạo này lò dầu của chúng ta nhiều việc khuân vác, thuê thợ ngoài trấn thì đắt đỏ. Ta thấy người này đáng thương, định giữ lại cho ở gian buồng cũ phía sau, mỗi ngày ăn hai bát cơm, để hắn gánh nước nuôi vịt, quét dọn lò dầu. Mẹ thấy thế có được không?”

Mẹ Cảnh đi tới cạnh ta, nheo nheo đôi mắt kèm nhèm nhìn Cảnh Triệt một lượt từ trên xuống dưới. Bà nhìn thấy vết sẹo trên mặt hắn, thấy bộ dạng bẩn thỉu rách rưới thì trong lòng dâng lên một sự dè chừng xen lẫn sợ hãi. Bà kéo vạt áo ta, nói nhỏ “Minh Di à, nhìn người này mặt mũi bặm trợn hung dữ quá, lại còn mang thương tích đao kiếm thế kia, ngộ nhỡ là kẻ gian trốn truy nã thì sao? Giữ lại trong nhà có ngày rước họa vào thân đấy con ạ.”

Ta vỗ vỗ lên mu bàn tay nhăn nheo của mẹ chồng, khẽ cười.

“Mẹ yên tâm, con đã kiểm tra kỹ rồi. Một người tay chân đều có tật thì làm loạn được gì ở nhà chúng ta? Hơn nữa, con sẽ giữ lại khế ước làm thuê của hắn, ngày mai mang lên báo cáo với Lý chính một tiếng là được. Lò dầu đang thiếu người gánh nước làm việc nặng, có người này làm không công chỉ cần lo chuyện ăn uống, như vậy là chúng ta hời rồi.”

Mấy thím hàng xóm nghe ta tính toán chi li, bủn xỉn đến mức bóc lột một phế nhân như vậy thì lại bắt đầu nhìn nhau cười thầm, trong lòng thầm mắng ta đúng là con nhà buôn máu lạnh, thực dụng đến xương tủy.

Mẹ Cảnh nghe ta giải thích có lợi như vậy thì cũng xuôi tai. Một năm nay mọi việc lớn nhỏ trong nhà đều do ta quyết định, lời ta nói ra nặng tựa ngàn cân, bà ăn cơm của ta nên cũng chẳng dám phản đối nhiều. Bà xua xua tay, nói với Cảnh Triệt bằng giọng ban ơn “Được rồi, con dâu ta đã nói thế thì ngươi cứ ở lại đi. Nhớ làm việc cho chăm chỉ, đừng có ý đồ gian xảo, nhà họ Cảnh chúng ta có nuôi chó dữ đấy!”

Cảnh Triệt cúi đầu thật thấp, râu tóc rũ xuống che khuất nụ cười cay đắng, tự giễu trên môi “Tạ ơn lão phu nhân nhân đức. Tiểu nhân tuyệt đối không dám.”

Hắn đứng chết lặng nhìn mẹ ruột của mình quay lưng bước đi, không hề nhận ra đứa con trai độc nhất mà bà từng nhớ thương suốt một năm qua đang đứng ngay trước mặt.

“Cảnh Hy, dẫn người này ra giếng nước sau nhà, múc nước cho hắn tắm rửa.”

“Xong xuôi thì đưa cho hắn bộ quần áo cũ ở trong rương củi rồi bảo hắn vào phòng phía sau mà nằm. Tối nay không có cơm đâu, ngày mai làm việc mới có ăn.”

Cảnh Hy liếc nhìn Cảnh Triệt một chút, trong ánh mắt con bé có sự sợ hãi và tò mò, nhưng con bé nghe lời ta, lập tức hất hàm nói “Đi theo ta!”

Cảnh Triệt lầm lũi đi theo sau bước chân của tiểu muội mình, bước đi khập khiễng, chiếc bóng đổ dài trên nền đá xanh dưới ánh hoàng hôn sắp tắt hẳn.

Ta đứng một mình bên giếng nước, nhìn theo bóng lưng gầy gò đầy vết sẹo của phu quân mình đang đi về phía gian buồng tối tăm. Gió đêm từ sông Hoài thổi tới, mang theo cái lạnh đầu xuân. Ta đưa bàn tay lên ngực, cảm nhận tiếng trái tim mình đang đập loạn nhịp.

Chương 4 Đêm đầu tiên Cảnh Triệt trở về, trời không mưa nhưng sương muối buông xuống dày đặc.

Sau khi mẹ Cảnh và Cảnh Hy đã đi ngủ, gian nhà chính chìm vào bóng tối tịch mịch, chỉ còn tiếng côn trùng kêu rả rích ngoài bờ. Ta ngồi một mình dưới ngọn đèn dầu leo lét ở gian giữa, tay cầm cây bút lông gảy nhẹ bấc đèn cho lửa sáng thêm chút nữa, rồi lật mở cuốn sổ cái ra tính toán. Tiền thu mua lạc vụ đông vừa rồi còn dư hai lượng, tiền bán trứng vịt tháng này được ba trăm đồng, ngày mai còn phải chi tiền mua thêm bã đậu về làm thức ăn cho đàn vịt. Những con số khô khan ấy nhảy múa trước mắt, nhưng tâm trí ta thực chất lại đang đặt ở gian buồng tối tăm phía sau chái nhà.

Ta đứng dậy, với lấy hũ rượu đế giá rẻ mua ngoài thị trấn để ngâm rễ cây râu hùm. Đây là loại thuốc bóp gia truyền của cha ta ngày trước chuyên trị bong gân, bầm dập xương khớp. Sau đó ta xúc thêm một bát cơm có rưới hai thìa mỡ lợn và vài miếng tóp mỡ vàng ruộm còn sót lại dưới đáy chạn. Ta bưng khay gỗ, bước nhẹ qua khoảng sân lát đá, đi về phía buồng sau.

“Két…”

Tiếng cửa gỗ khẽ than thở trong đêm vắng. Ánh trăng mờ nhạt luồn qua khe cửa, rọi thẳng vào bóng người đang ngồi xếp bằng trên đống rơm khô ở góc phòng. Cảnh Triệt không ngủ. Hắn ngồi đó, lưng tựa vào vách đất cằn cỗi, đôi mắt sáng quắc như mắt sói nhìn chằm chằm vào ta ngay khi ta vừa bước chân qua cửa. Cánh tay trái của hắn vẫn buông thõng, hơi thở nặng nề, phảng phất mùi máu tanh và mùi rơm rạ mục nát.

Ta đặt khay thức ăn và hũ rượu thuốc xuống chiếc thớt gỗ cũ đặt giữa phòng rồi kéo một chiếc ghế thấp ngồi xuống đối diện. Ta không né tránh ánh mắt dò xét của phu quân mình.

“Ăn đi. Ăn xong rồi chúng ta nói chuyện.”

Cảnh Triệt nhìn bát cơm rưới mỡ lợn bốc lên mùi thơm ngậy, cổ họng hắn khẽ chuyển động, phát ra một tiếng ực lớn. Một năm qua chắc chắn hắn chưa từng được ăn một bữa ra hồn. Hắn không khách khí, dùng bàn tay phải còn lành lặn bốc từng nắm cơm lớn nhét vào miệng, nhai ngấu nghiến như dã thú bị bỏ đói lâu ngày. Chỉ trong vòng mười nhịp thở, bát cơm đầy đã sạch bách không sót lại một hạt nào. Hắn dùng mu bàn tay chùi ngang miệng, ánh mắt nhìn ta bớt đi vài phần hung hãn.

“Minh Di, bây giờ nàng có thể nói cho ta biết, rốt cuộc nàng đang làm gì không? Mẹ của ta, tiểu muội của ta đang ở ngay gian nhà trước, tại sao nàng lại bắt ta phải đóng kịch làm một gã lưu dân thọt chân què tay để ở cái xó xỉnh này? Nàng chê bai phu quân này rách rưới, làm xấu mặt nàng sao?”

Ta nhìn hắn, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười nhạt: “Cảnh Triệt, huynh tưởng ta làm vậy là vì danh tiếng của mình sao? Huynh nghĩ bản thân huynh hiện tại là cái gì? Một anh hùng sống sót trở về ư?”

Ta tiến lên một bước, chống hai tay lên đầu gối, ghé sát khuôn mặt gầy guộc của mình vào sát mặt hắn.

“Để ta nhắc cho huynh nhớ, trên giấy tờ hộ tịch của nha môn huyện Hoài An, Cảnh Triệt đã chết trận ở hẻm núi Tam Sơn một năm trước. Tiêu cục Vạn Đạt mà huynh đi theo áp tải, ba tháng trước vừa bị tra ra là có dính líu đến vụ án buôn lậu muối lậu và vũ khí của phản tặc biên thùy. Mười bảy người chết kia đều bị khép vào tội danh cấu kết với giặc ngoại bang, cả tộc bị lưu đày. Sở dĩ mạng này của huynh còn giữ được, là vì huynh ‘đã chết’ trên giấy tờ, quan phủ không rảnh đi tìm xác một gã phu quèn!”

Cảnh Triệt nghe đến hai chữ “phản tặc” và “buôn lậu vũ khí”, sắc mặt hắn lập tức biến đổi, hai mắt trợn trừng, hơi thở hụt đi một nhịp. Hắn sống sót dưới thung lũng, lưu lạc một năm nay chỉ biết trốn chui trốn lủi chữa thương, hoàn toàn không biết tình hình bên ngoài tiêu cục lại diễn biến kinh hoàng đến mức ấy.

“Hơn nữa, huynh nhìn lại thân thể đầy vết thương đao kiếm cùng sẹo bỏng của minh đi? Nếu ngày mai huynh đường hoàng bước ra đường, nhận mình là Cảnh Triệt sống lại, gã lưu manh Lý Cường bảo kê chợ cá có chú làm Lý chính sẽ là người đầu tiên chạy lên huyện báo quan để lập công. Đến lúc đó, tội danh chứa chấp phản tặc, đồng lõa buôn lậu sẽ chụp thẳng lên đầu nhà họ Cảnh. Ngôi nhà này sẽ bị niêm phong, mẹ huynh đã gần sáu mươi sẽ bị tống vào đại lao, tiểu muội mười lăm tuổi sẽ bị bán vào giáo phường ty. Còn Trần Minh Di ta gầy dựng lò dầu này suốt một năm qua, không phải để cùng nhau sụp đổ.”

Từng lời ta nói ra như một gáo nước đá dội thẳng vào đầu Cảnh Triệt, dập tắt hoàn toàn sự phẫn nộ và tự ái của một người đàn ông. Hắn ngồi sụp xuống đống rơm, khuôn mặt râu ria xồm xoàm xám ngoét như tro tàn, bàn tay phải nắm chặt lấy cọng rơm khô đến mức gãy vụn. Hắn hiểu, không phải ta đang sỉ nhục hắn, mà là ta đang dùng lý trí cuối cùng để cứu mạng hắn, cứu mạng cả gia đình này.

“Thế… thế tại sao nàng không đuổi ta đi?” Cảnh Triệt ngước mắt lên, giọng hắn run rẩy, ẩn chứa sự phức tạp.

“Đuổi ta đi, nàng sẽ hoàn toàn rũ bỏ liên luỵ, tiếp tục làm bà chủ lò dầu, không ai có thể ảnh hưởng đến nàng được nữa.”

Ta nhìn hắn, ánh mắt dịu đi đôi chút nhưng vẫn vô cùng kiên định: “Đuổi huynh đi để huynh đói chết, hay để huynh bị kẻ thù tìm thấy? Giữ huynh lại đây, dưới danh nghĩa là người làm thuê A Cửu vừa có thể che mắt thiên hạ, vừa có người làm việc cho lò dầu. Chờ khi vụ án tiêu cục Vạn Đạt ở biên thùy hoàn toàn lắng xuống, ta sẽ tìm cách lên huyện dùng tiền chạy chọt, làm lại một hộ tịch mới cho huynh dưới danh nghĩa một người phương xa đến định cư. Đến lúc đó, huynh muốn nhận lại mẹ, nhận lại em gái, hay muốn đi đâu, ta tuyệt đối không ngăn cản.”

Ta đứng dậy, cầm lấy hũ rượu thuốc ném vào lòng hắn: “Xoa bóp vết thương đi. Rượu này trị bầm dập rất tốt. Từ ngày mai canh năm phải dậy gánh nước, muộn một khắc sẽ bị trừ cơm.”

Nói rồi, ta quay người bước đi, để lại Cảnh Triệt ngồi thẫn thờ trong bóng tối với hũ rượu thuốc trên tay.

Sáng hôm sau, khi tiếng gà gáy canh năm vừa cất lên xé toạc màn sương sớm, tiếng của đôi thùng gỗ chạm vào nhau đã vang lên bên giếng nước sau nhà.

Ta đẩy cửa bước ra, thấy Cảnh Triệt đã dậy từ bao giờ. Hắn mặc bộ quần áo vải thô rách vá chằng vá chịt ta đưa tối qua, vạt áo vén cao để lộ lồng ngực gầy nhưng săn chắc. Cánh tay trái của hắn bị tật không thể dùng sức, hắn lập tức dùng một sợi dây thừng bện chặt ống tre buộc cố định cánh tay đó vào hông, chỉ dùng một cánh tay phải còn lại để múc nước. Hắn tì bờ vai vào đòn gánh, dùng sức mạnh của cơ đùi và sống lưng để đứng thẳng dậy, gánh hai thùng nước đầy ắp bước đi khập khiễng về phía trước nhà.

Nhìn bước đi hắn, thấy nước trong thùng văng tung tóe ra nền đá, nhưng ánh mắt hắn lại kiên định, quật cường đến đáng sợ. Hắn gánh hết thùng này đến thùng khác, không một lời than vãn, không một tiếng thở dài. Đến giờ làm việc của lò dầu, dân làng gánh lạc đến xếp hàng nườm nượp ngoài ngõ. Họ nhìn thấy trong sân xuất hiện một người làm mới chân thọt tay què, mặt mũi đầy sẹo hung dữ thì ai nấy đều tò mò chỉ trỏ.

“Kìa, nhà họ Cảnh lại mới tuyển thợ mới à? Sao lại tuyển một phế nhân trông đáng sợ thế kia?”

“Bà không biết tính góa phụ ấy à? Thực dụng, keo kiệt có tiếng. Tuyển phế nhân này thì tốn bao nhiêu tiền công đâu, chắc chỉ trả vài bát cơm vụn chứ gì. Đúng là máu nhà buôn, bóc lột không chừa một ai.”

Cảnh Triệt đứng bên bệ gỗ thông, nghe những lời bàn tán ấy không sót chữ nào. Nhưng hắn cũng nhìn thấy một mặt khác của ta mà một năm trước hắn chưa từng thấy.

Hắn nhìn thấy ta mặc chiếc áo sẫm màu gọn gàng, tóc búi cao cài một chiếc trâm mộc đơn sơ, đứng giữa sân điều phối công việc một cách ngăn nắp, lưu loát. Tuy dân làng bàn tán sau lưng ta nhưng trước mặt ai nấy đều dè chừng, cung kính.

Cảnh Triệt nhìn chằm chằm vào đôi bàn tay ta đang nhặt từng hạt lạc mốc để loại bỏ. Đôi bàn tay ngày xưa trắng trẻo, mịn màng, nay đầu ngón tay dính đầy muội than, lòng bàn tay hằn lên những vết chai sạn thô ráp do nêm gỗ để lại. Hắn đột nhiên hiểu ra, vị thế ngày hôm nay của ta cùng ngôi nhà ngói khang trang này không phải từ trên trời rơi xuống, mà là do một góa phụ mười chín tuổi đổ mồ hôi xương máu để đổi lấy giữa muôn vàn định kiến độc ác của người đời. Sự tức giận trong lòng hắn hoàn toàn tan biến, thay vào đó là một nỗi xót xa và sự kính trọng khó có thể diễn tả thành lời.

Buổi trưa, khi lò dầu tạm nghỉ, mẹ Cảnh bước ra sân định dọn dẹp mớ vỏ lạc đổ ngoài hiên. Bà đi ngang qua đống củi sau nhà, thấy thợ làm thuê A Cửu đang dùng một tay cầm rìu, dùng chân giẫm chặt khúc gỗ để bổ củi. Nhìn động tác vung rìu dứt khoát cùng bả vai hơi lệch về bên phải khi dồn lực của hắn khiến mẹ Cảnh khựng bước chân lại. Đôi mắt kèm nhèm của bà trợn to. Cái dáng vung rìu ấy… giống Cảnh Triệt con trai bà đến chín phần!

Mẹ Cảnh run rẩy bước tới hai bước, môi bà mấp máy, nước mắt đã chực trào ra ngoài khóe mắt nhăn nheo “Ngươi… ngươi…”

Ta đang ở trong bếp nấu cơm, qua khe cửa sổ nhìn thấy cảnh này thì tim nảy lên một nhịp. Ta lập tức buông chiếc muôi xới cơm xuống, ba bước dồn một vội vàng lao ra sân, một tay nắm lấy cánh tay mẹ Cảnh kéo giật lùi lại phía sau, chặn đứng tầm nhìn của bà. Sắc mặt ta sa sầm xuống, ta dùng ánh mắt ra hiệu cho Cảnh Triệt “A Cửu! Sang chuồng vịt cho vịt ăn đi.”

Cảnh Triệt hiểu ý, hắn cúi đầu xuống thấp, vội vàng buông rìu, khập khiễng quay người đi thẳng ra phía sau vườn.

Ta kéo phắt mẹ Cảnh vào trong gian nhà chính, đóng chặt cửa buồng lại. Lúc này bà như phát điên, túm lấy bả vai ta gào lên nghẹn ngào “Minh Di. Con có nhìn thấy không? Gã thợ làm thuê kia… cái dáng bổ củi của nó giống Triệt Nhi nhà ta quá! Có khi nào… có khi nào Triệt Nhi chưa chết, nó biến thành thế kia quay về với mẹ con ta hay không?!”

Nhìn mẹ chồng đang khóc lóc thảm thiết, ta dùng hai tay đè chặt vai bà xuống ghế, giọng nói trầm thấp nhưng đầy sức nặng, như từng nhát búa nện thẳng vào lòng bà “Mẹ. Chàng đã chết rồi. Tờ định án tử của quan phủ, chính mắt mẹ nhìn thấy, chính tay con ký tên! Cảnh Triệt đã chết ở hẻm núi Tam Sơn một năm trước rồi!”

“Nhưng… nhưng gã A Cửu kia…”

“Mẹ nghe con nói đây.” Ta gằn giọng, dí sát mặt vào tai bà, nói bằng âm lượng chỉ đủ hai người nghe.

“Gã A Cửu kia chỉ là lưu dân tàn phế con thuê về làm việc. Nếu người còn lẩm cẩm, ra ngoài đường nói năng lung tung rằng gã giống với Cảnh Triệt, để những lời ấy lọt vào tai Lý chính hay tên Lý Cường, nha môn sẽ lập tức đến bắt hắn đi vì tội danh đào binh hoặc phản tặc biên thùy! Đến lúc đó, cả nhà họ Cảnh này sẽ tiêu tán, con và Cảnh Hy sẽ bị bán đi, bản thân người sẽ chết rục trong tù! Nếu người muốn gia đình này được yên ổn sống sót thì nên thận trọng lời nói.”

Mẹ chồng nghe xong thì sợ hãi đến mức mặt cắt không còn giọt máu, hai hàm răng đánh vào nhau lập cập. Bà hiểu sức nặng trong lời nói của người con dâu này. Một năm qua, ta nói đông bà không dám nói tây, mọi lời ta nói đều đã trở thành hiện thực giúp gia đình này thoát khỏi cảnh nghèo đói. Bà sợ hãi ôm lấy ngực, khóc không thành tiếng, gật đầu lia lịa “Ta… ta biết rồi. Ta không nói nữa… Ta không nhìn thấy gì hết… Triệt nhi không còn nữa… Không còn nữa rồi…”

Ta buông bả vai bà ra, chỉnh lại vạt áo bị nhăn nhúm, sắc mặt khôi phục lại vẻ bình thản thường ngày “Người hiểu được như vậy là tốt rồi. Con ra ngoài xem nồi cơm thế nào.”