Chương 8: Tro Men Trong Lửa Dữ

Bụi tro và khói nóng đặc quánh chẹn cứng cuống họng Thạch Trọng. Trong bóng tối đen như mực, đất đá cùng những viên gạch chịu lửa nặng trịch từ vòm lò vẫn rào rào trút xuống. Trọng vội vã co gập người, ép sát lồng ngực xuống mặt sàn gạch nung bỏng rát, hai tay ôm chặt lấy đầu. Một tảng gạch vỡ văng trúng cẳng tay trái của chàng, đau buốt thấu xương.

Chỉ chậm trong gang tấc nữa thôi, toàn bộ mảng vòm cong bầu số bốn sụp xuống sẽ chôn sống chàng dưới đống phế tích. Tiếng gạch đá va đập rầm rầm vừa dứt, không gian lập tức bị bóp nghẹt bởi mùi muội than khét lẹt và hơi nóng hầm hập không lối thoát.

“Trọng ca! Huynh ở đâu?”

Tiếng gọi thảng thốt, trong trẻo xé tan màn khói bụi mịt mù. Đó là giọng của Cố Thanh Nhàn. Tiếp theo là tiếng gậy sắt nạy đá ken két và tiếng lão Cố vừa ho sặc sụa vừa gào khóc gọi tên chàng từ mé vách hông.

“Huynh… huynh vẫn còn sống!” Trọng cố sức nén cơn đau nơi cánh tay, cất tiếng đáp qua khe gạch vỡ. “Cửa ngách chính đã nghẽn đặc, đừng đào bới bên đó kẻo kéo sập mảng vòm còn lại! Đi vòng sang ngách hỏa đạo phụ bên sườn đồi, tháo mấy hàng gạch non ở cửa gió!”

Nhận được chỉ điểm của Trọng, tiếng bước chân bên ngoài lập tức dồn về phía ngách gió phụ. Lão Cố cùng Thanh Nhàn và hai người thợ gốm vạm vỡ dốc toàn lực giật tung then gỗ, dùng búa chim nện vỡ những viên gạch non chưa chín kỹ. Từng mảng gạch rơi xuống lộ ra một khoảng trống chỉ vừa vặn một thân người chui lọt.

Một bàn tay thon nhỏ nhưng bám đầy muội than thò sâu vào ngách tối, run rẩy nắm chặt lấy cổ tay Trọng.

“Trọng ca, nắm lấy tay muội!”

Thanh Nhàn nghiến răng kéo mạnh, trong khi lão Cố và đám thợ bên ngoài luồn tay vào nách chàng hợp lực lôi ra. Đúng khoảnh khắc Trọng vừa trườn được nửa thân mình qua cửa ngách phụ, một mảng vòm gạch lớn bên trong lại ầm ầm đổ sập xuống đúng chỗ chàng vừa nằm. Luồng gió nóng thổi tạt ra ngoài cuốn theo bụi tro xám xịt làm mặt mày ai nấy đều lem luốc.

Ngã nhoài ra triền cỏ ẩm ven chân lò, Trọng ho sặc sụa từng cơn, nhổ ra búng đờm đen ngòm vì hít phải khói độc. Thanh Nhàn vội áp chiếc khăn ướt vào mặt chàng, đôi mắt ầng ậng nước nhưng ánh nhìn chan chứa nỗi mừng rỡ khôn xiết “May mà kịp… Chậm một hơi thở nữa thôi là đá đè nát người rồi!”

Lão Cố run rẩy s* s**ng khắp bả vai đệ tử, giọng nghẹn ngào “Trời phật che chở! Con có gãy cái xương nào không? Mau, để lão dìu con vào lán nghỉ!”

“Chưa gãy, chỉ bầm giập phần thịt mềm thôi,” Trọng gượng ngồi dậy, khẽ xoay khớp tay trái. Cơn đau nhói buốt khiến chàng toát mồ hôi hột, lằn roi sau lưng lại rỉ máu thấm đỏ vạt áo vải thô, nhưng ánh mắt chàng vẫn rực lên vẻ kiên nghị phi thường. Chàng ngước nhìn vòm lò số bốn đang bốc khói nghi ngút qua vết nứt toác trên đỉnh, trầm giọng: “Lò nung đã nứt toác thế này, nếu để nguội lạnh rồi mới sửa thì đất sẽ co ngót, không thể nào vá lại kết cấu hỏa đạo. Bảy ngày quân lệnh không cho phép chúng ta lùi bước một khắc nào. Phải vá lò ngay trong đêm nay!”

Nhìn thấy quyết tâm sắt đá của Trọng, những người thợ xung quanh vốn đang hoang mang hoảng loạn bỗng chốc lấy lại bình tĩnh.

Trọng đứng thẳng dậy, tự tay xé một dải vải quấn chặt cẳng tay đau, cất giọng rành rọt phân công “Các huynh đệ, mau lấy bùn phù sa sông Lục ủ kỹ nhào cùng rơm nếp cắt ngắn cho thật dẻo quánh! Trộn thêm bột đá chịu lửa nghiền mịn với tỷ lệ ba phần bột bảy phần bùn! Thanh Nhàn, muội lấy giàn giáo tre bắc áp sát vòm ngoài!”

Dưới sự chỉ huy chuẩn xác của Trọng, mấy chục người thợ đốt đuốc sáng rực cả một góc đồi. Trọng nén đau, một tay vịn giàn tre, đích thân dùng bay sắt trét từng tảng vữa bùn dẻo quánh trám kín vào những khe nứt toác trên sống lưng lò rồng. Chàng cho thợ đóng những thanh nẹp bằng đá hộc chịu nhiệt giằng ngang vách lò, bịt kín toàn bộ lỗ thông gió phụ bị kẻ gian đục khoét trước đó.

Từng tấc vữa miết phẳng lỳ, từng mạch gạch được khóa mộng cẩn trọng. Trọng khéo léo nắn lại độ cong của vòm ngách, tạo thành một độ dốc thoai thoải chừng nửa tấc hướng thẳng về phía cổ lò tiếp theo. Nhờ cấu trúc này, khi lửa bùng lên, luồng gió ngoài sẽ bị ghìm chặt lại, ép ngọn lửa cuộn tròn thâm trầm trong lòng lò nung, tạo ra ngọn lửa thiếu khí hoàn hảo để nuôi dưỡng sắc men ngọc sau này.

Khi viên đá khóa vòm cuối cùng được trét kín bùn rơm, vầng đông đã le lói rạng nơi chân trời sông Lục. Vòm lò rồng đứng sừng sững, vững chãi như một con trăn khổng lồ bằng đất nung đang say ngủ.

Sau một ngày dài đập quặng, lọc men và vá lò cật lực, đám thợ mệt lả ngồi bệt xuống hiên lán gặm nắm cơm nguội rồi chợp mắt. Trọng chỉ uống vội lưng bát nước chè tươi, không màng nghỉ ngơi. Chàng khoác chiếc áo ngắn, lặng lẽ cầm ngọn đèn dầu đi tuần tra khắp các phân xưởng. Đêm thứ ba của quân lệnh trạng đã buông xuống tĩnh mịch, chỉ còn tiếng dế rả rích bên bờ sậy và tiếng bước chân tuần tra đều đặn của toán nha sai Hình bộ phía cổng xưởng.Khi bước chân tới gian lán ủ men nằm biệt lập bên bờ lạch nước, Trọng chợt khựng lại.

Một mùi khét nồng lợm giọng xộc thẳng vào cánh mũi. Đó không phải mùi ngai ngái quen thuộc của tro trấu nếp ủ vôi tôi, mà là mùi tanh nồng của mỡ động vật ôi thiu và bùn rãnh cống thối rữa.

Trọng rảo bước lao vào gian lán, giơ cao ngọn đèn dầu soi xuống bể đá ủ men tráng lót. Ánh lửa bập bùng rọi lên một cảnh tượng khiến tim chàng thắt lại: trên mặt bể men tro trấu vốn trắng ngà sánh mịn, nay nổi lềnh bềnh một lớp váng dầu mỡ đen ngòm, nhờn nhẫy, sủi bọt nhớt nháp bốc mùi xú uế.

“Có chuyện gì thế Trọng nhi?”

Lão Cố từ phía sau tất tả chạy tới, tay cầm theo chiếc đoản côn phòng thân. Khi nhìn thấy lớp váng đen kịt phủ kín bể men lót duy nhất của quan xưởng, cây gậy trên tay lão thợ cả rơi đánh cộp xuống nền đất. Lão lảo đảo ngã quỵ bên mép bể sành, hai tay ôm chặt lấy đầu, giọng khóc không thành tiếng “Trời hại Bạch Vân Đường rồi! Men tro trấu nếp phải gom từ vỏ trấu mùa thu, đốt âm ỉ suốt mấy ngày đêm rồi tôi với vôi sống, lắng lọc mất bao công phu mới được một bể này… Nay dính phải mỡ bò thối và nước bẩn, váng dầu đã ngấm vào cốt men. Nếu đem tráng lên gốm, dầu mỡ gặp lửa lò sẽ sôi bùng, làm áo men loang lổ sùi bọt như da cóc lở loét… Hỏng hết rồi! Bảy ngày ngắn ngủi, lấy đâu ra mười ngày nữa để đốt tro ủ men mới đây!”

Thanh Nhàn vừa chạy tới cửa lán cũng bàng hoàng chết lặng. Nàng nghiến răng, hai mắt đỏ hoe “Lũ khốn Cẩm Hoa Trai! Chắc chắn là người của Tiền Mậu thừa lúc hỗn loạn lúc chập tối đã lén đổ thứ dơ bẩn này vào đây!”

Giữa gian lán mờ mịt mùi xú uế và tiếng nấc nghẹn ngào của lão thợ cả, Thạch Trọng vẫn đứng sừng sững như một pho tượng đá. Chàng không hề nổi giận, cũng chẳng buông lời than vãn. Đôi mắt chàng trầm tĩnh lạ thường, cúi xuống ghé sát mũi ngửi mùi váng dầu, rồi nhúng một đầu que tre khô xuống vớt lấy một vệt màng đen đưa lên đầu ngón tay miết nhẹ.

“Mỡ mới đổ vào chưa đầy nửa canh giờ, chưa kịp chìm sâu xuống đáy bùn men lắng,” Trọng ngẩng đầu lên, giọng đĩnh đạc như xua tan nỗi tuyệt vọng đặc quánh trong căn lán. “Sư phụ đừng nản lòng, cặn bẩn ngoài da thì dùng phương pháp tẩy uế để trừ bỏ.”

Lão Cố ngơ ngác ngước nhìn chàng “Tẩy uế? Nước men nhạy cảm vô cùng, một giọt dầu dính vào đã biến thành tì vết, làm sao gạn lọc nổi lớp mỡ váng bám dính thế này?”

“Dùng than củi,” Trọng dứt khoát đáp. “Mau nhóm một lò lửa lớn ngoài sân, đem củi cây thông già cháy kiệt thành than hồng, sau đó vùi kín vào hũ sành ủ nguội không để lọt chút gió nào. Khi than nguội, nghiền mịn thành bột như cám gạo mang vào đây cho con!”

Thanh Nhàn lập tức hiểu ý chàng, gạt nước mắt thúc giục mấy người thợ thân cận làm theo. Chỉ sau hai tuần trà, một nia bột than củi thông đen nhánh, tơi xốp và mịn màng như bột phấn đã được bưng vào lán.

Trọng đón lấy nia than, hai tay bốc từng vốc bột than rải đều tăm tắp lên bề mặt bể men. Bột than nhẹ tênh trôi bồng bềnh, phủ kín lớp váng dầu nhờn nhầy. Nhờ đặc tính xốp rỗng cùng hàng vạn thớ khí li ti của than củi nung kiệt, lớp bột đen bắt đầu gom giữ, hút chặt lấy những màng mỡ li ti và chất nhớt ô uế nổi lơ lửng. Mùi hôi thối tanh tưởi dần dần bị dập tắt, thay vào đó là mùi khét thanh tao của than gỗ thông.

“Lấy vợt lụa mỏng vớt sạch lớp bột than bề mặt đi!” Trọng khẽ ra lệnh.

Thanh Nhàn cùng hai người thợ cẩn trọng dùng khung lụa thưa nhẹ nhàng lướt qua mặt nước, vớt từng mảng bột than đã no dầu mỡ bỏ ra ngoài chậu sành. Cứ vớt xong một lớp, Trọng lại cho rải thêm một lớp bột than mới, khuấy thật nhẹ lớp nước phía trên rồi tiếp tục gạn lọc.

Sau ba lần lọc than công phu, lớp váng dầu mỡ đen ngòm hoàn toàn biến mất không để lại một dấu vết.

Dưới ánh đèn dầu vàng óng, mặt nước men tro trấu nếp bên dưới hiện ra nguyên vẹn, phẳng lặng như gương, sắc nước sánh mịn như ngọc dịch và thoang thoảng hương thơm nồng ấm của tro rơm mùa gặt.

Lão Cố run rẩy nhúng ngón tay chai sần vào bể men, đưa lên môi nếm thử rồi xoa nhẹ đầu ngón tay. Nước men mịn màng, dẻo quánh, không còn một gợn mỡ tanh hôi. Hai hàng nước mắt già nua lăn dài trên gò má nhăn nheo, lão Cố ngẩng đầu nhìn người đệ tử trẻ tuổi, trong ánh mắt không còn là sự thương xót che chở đơn thuần, mà là sự chấn động, kính phục và tin tưởng đến tận cùng can tràng.