Chương 7: Nắn Luồng Hỏa Đạo

Cẩn thận bưng chiếc liễn sành chứa lớp bột chàm lam dẻo quánh vào gian lán kín của xưởng thợ, Thạch Trọng trao tận tay Cố Thanh Nhàn. Chàng dặn dò nàng niêm phong kỹ trong hòm gỗ lim, rồi cắt cử ba người thợ vạm vỡ mang gậy gộc canh giữ nghiêm ngặt. Tinh khoáng chắt lọc từ máu và mồ hôi của hơn một trăm con người sau một ngày một đêm ròng rã bên bờ sông Lục rốt cuộc đã an toàn. Nhưng chàng hiểu rõ hơn ai hết, có được màu men quý mới chỉ là bước qua nửa dặm đường gian nan đầu tiên.

Khoáng thạch dù thuần khiết đến đâu, nếu hỏa hầu sai lệch thì men ngọc cũng hóa thành xỉ đen rạn vỡ.

Không để phí hoài nửa khắc, Trọng quay sang lão Cố, lúc này vẫn đang run rẩy xoa vạt áo thô còn đẫm sương mai: “Sư phụ, men đã an toàn, giờ là lúc ta phải khám nghiệm lại lò nung. Mười tám chiếc bình ngự dụng ở mẻ trước tan nát không chỉ do quặng lẫn xỉ sắt, mà ngọn lửa thừa khí mới là nhát dao trí mạng giằng xé cốt thai.”

Lão Cố nghe vậy thì giật mình, đôi mắt đỏ hoe ngước nhìn chàng trăn trở: “Ý con là... lò rồng có điều khuất tất?”

“Lò nung của tổ nghề dựng mấy chục năm nay, mưa nắng không suy chuyển, cớ sao đúng mẻ đồ dâng đại điển lại nổi cơn cuồng nộ thiêu rụi tất cả? Trừ phi có bàn tay người cố tình giở trò ám hại.”

Nói đoạn, Trọng cầm lấy hai cây đuốc dầu thông vừa châm đỏ rực, cùng lão Cố rảo bước hướng về triền đồi đất đỏ phía sau Bạch Vân Đường. Dãy mười hai bầu lò rồng cổ xưa uốn lượn men theo triền dốc, tựa như thân cự long bằng đất nung khổng lồ đang phủ phục gối đầu lên chân núi. Mười hai khoang bầu nối tiếp nhau từ thấp lên cao, mái vòm phủ đầy rêu phong và muội than đen kịt, phả ra hơi ấm nồng nặc mùi đất cháy và tro tàn ngột ngạt.

Trọng khom lưng, nghiêng người chui qua cửa vòm thấp lè tè của bầu lò số một. Ngọn đuốc soi rọi những mảng tường gạch xù xì, lỗ chỗ những vệt xỉ gốm kết tinh từ trăm mẻ lửa trước. Chàng bước chậm rãi qua từng khoang bầu, ánh mắt sắc bén rà soát tỉ mỉ từng hốc hỏa môn, từng khe hở dẫn lửa dưới sàn lò.

Càng đi ngược lên sườn đồi, lòng lò càng hẹp lại và dốc đứng. Đến khoang bầu số ba và số bốn – nơi vốn dùng để nung những món đại phẩm cốt thai dày dặn – Trọng đột ngột dừng bước.

Chàng ghé sát ngọn đuốc vào chân vách ngăn chia cắt hai bầu lò: “Sư phụ, người cầm đuốc soi thấp xuống đây.”

Lão Cố lập cập cúi xuống. Dưới ánh lửa bập bùng, những viên gạch chịu lửa dưới chân vách ngăn không hề rạn nứt tự nhiên do nhiệt độ cao. Ngược lại, mép gạch nham nhở những vết đục đẽo thẳng thớm hình lưỡi đục sắt. Ba lỗ hỏa ngạc phụ dẫn luồng khí nóng từ bầu số ba sang bầu số bốn đã bị khoét rộng gấp đôi thường lệ. Phía vách ngoài sát triền dốc hướng bắc, một lỗ thông gió rộng gần một gang tay bị đục xuyên qua lớp tường đất dày hai thước, khéo léo ngụy trang bằng một phiến đá hộc xô lệch bên ngoài.

Ngón tay Trọng miết qua mép vết đục còn mới nguyên, vụn gạch non rơi lả tả xuống mu bàn tay. Đôi mày chàng nhíu chặt, giọng nói trầm xuống lạnh buốt: “Quả nhiên không sai. Gió bấc từ sườn đồi lùa thẳng qua lỗ khoét này, biến luồng hỏa đạo thành cơn lốc xoáy hung hãn. Lửa bị thừa khí, hút gió quá mạnh khiến nhiệt độ tăng vọt cục bộ, áo men chưa kịp chín thấu đã bị ngọn lửa no gió l**m cháy, cốt thai bên trong co giãn đột ngột nên mới rạn vỡ hình mai rùa.”

Lão Cố nhìn trừng trừng vào những vết đục nham nhở, cả người run lên bần bật vì phẫn nộ: “Trời đất ơi... Ai... ai lại dã tâm đến mức này! Đây là lò thờ tổ nghề, chúng dám đục vách phá lò, toan dồn hơn một trăm mạng thợ già trẻ vào chỗ chết chém sao?”

“Ngoài Đỗ Bỉnh Đức và lũ tay sai Cẩm Hoa Trai, còn có thể là ai?” Trọng gằn giọng. “Chúng đánh tráo quặng sạch, lại đục thủng hỏa đạo để nắm chắc phần bại của quan xưởng. Bảy ngày quân lệnh trạng đang vơi dần từng khắc, nếu không nắn lại luồng gió này, mẻ bình mới đưa vào cũng chịu chung số phận.”

Chàng ngước nhìn lên vòm hốc ngách bầu số bốn. Đó là khe hở hẹp dài chỉ vừa một thân người lách qua, nơi luồng gió và hỏa khí xoáy chuyển trước khi thoát lên các bầu trên. Do mẻ nung trước vừa dập lửa chưa lâu, sâu trong lòng vách đá vẫn bốc ra hơi nóng hầm hập như miệng chảo rang than, tro bụi lơ lửng phả vào mặt cay xè.

“Phải xếp lại toàn bộ số gạch chịu lửa ở vòm trong, bịt kín lỗ gió phụ và nắn hỏa đạo nghiêng về hướng đông nam để đón ngọn lửa thiếu khí,” Trọng dứt khoát nói. “Việc này phải làm ngay, đợi lò nguội hẳn thì không kịp thời hạn.”

Lão Cố hoảng hốt níu chặt lấy cánh tay chàng: “Không được đâu Trọng nhi! Trong vách vòm hẹp đó hơi nóng tích tụ cả ngày chưa tan, ngột ngạt khó thở khôn cùng. Lưng con lại vừa nứt toác vết roi vì ngâm nước sông lạnh buốt, chui vào đó lỡ sụp gạch non thì vùi thân mất xác! Để lão già này bò vào cho!”“Sư phụ tuổi cao sức yếu, xương cốt không còn dẻo dai để uốn mình trong ngách đá hẹp,” Trọng khẽ lắc đầu, ánh mắt kiên định. “Hơn nữa, nắn hỏa đạo đòi hỏi phải cảm nhận chuẩn xác từng tấc gió luồn qua khe gạch. Con tự biết chừng mực, sư phụ ở ngoài tiếp vữa bùn rơm và gạch chịu lửa cho con là được.”

Nói rồi, Trọng dứt khoát cởi bỏ manh áo chẽn đẫm mồ hôi. Tấm lưng trần chằng chịt những lằn roi đỏ ửng, rỉ máu do đợt ngâm nước lạnh đêm qua hiện rõ mồn một dưới ánh đuốc. Chàng ngậm chặt chiếc thước đo bằng gỗ lim ngang miệng, tay phải cầm chiếc bay sắt dẹt, tay trái xách theo chiếc đèn dầu nhỏ có lồng sắt bảo vệ, hít sâu một hơi rồi khom mình trườn vào ngách vòm lò tối om.

Không gian bên trong chật chội đến mức nghẹt thở. Vòm gạch uốn cong chỉ cao chừng hai thước rưỡi, Trọng phải ép sát ngực xuống nền gạch nóng ran, dùng hai khuỷu tay và đầu gối nhích từng tấc một về phía trước. Hơi nóng hầm hập bao vây lấy tứ phía, táp vào da thịt như kim châm. Vết thương sau lưng gặp nhiệt độ cao bắt đầu xót buốt dữ dội, mồ hôi túa ra như tắm chảy ròng ròng xuống rãnh mắt cay xè.

Chàng cố định ngọn đèn dầu trên một gờ đá, nhả chiếc thước lim ra tay. Bằng kinh nghiệm thực nghiệm của một người cả đời gắn bó với đồ gốm cổ, Trọng đưa tay sờ nắn từng mạch vữa, đo đạc cẩn thận góc nghiêng của luồng khí.

“Sư phụ! Đưa gạch chịu lửa và vữa bùn rơm vào đây!” Chàng cất tiếng gọi vọng ra, giọng khàn đặc vì khói bụi.

Lão Cố bên ngoài run run đẩy từng viên gạch chịu lửa vuông vức cùng xô vữa bùn trộn rơm mục qua cửa ngách. Trọng đón lấy, thoăn thoắt cạy bỏ những viên gạch non bị đục nham nhở, dùng bay trét lớp vữa dẻo quánh, tỉ mỉ xếp từng hàng gạch mới chồng khít lên nhau. Mỗi viên gạch đặt xuống, chàng đều dùng thước lim căn chỉnh độ nghiêng đúng ba phân, ép luồng gió bấc phải rẽ hướng, chỉ để lại một khe hẹp vừa đủ duy trì ngọn lửa thiếu khí thâm trầm.

Trong lòng vòm đá tối tăm, Trọng hoàn toàn đắm chìm vào từng nhịp thở của luồng hỏa đạo, dồn hết tâm trí nắn lại mạch lửa, tạm quên đi cơn đau buốt sau lưng.

Thế nhưng, chính vào khoảnh khắc chàng chuẩn bị nêm viên gạch khóa vòm cuối cùng, bên ngoài vách lò sát mé sườn đồi hoang vắng bỗng truyền đến những tiếng động dị thường.

Giữa tiếng gió rít qua rặng tre và tiếng lão Cố đang lúi húi nhào vữa, Trọng với đôi tai cực kỳ thính nhạy chợt bắt được tiếng bước chân dẫm lạo xạo lên cành củi khô ngoài vách đá phía sau lưng chàng. Ngay sát vách lò mỏng manh nơi chàng đang nằm, có tiếng kim loại cọ xát ken két vào chốt nêm.

Đó là vị trí của then gỗ lim chịu lực và tảng đá hộc chống đỡ vòm cong bầu số bốn!

“Ai ngoài đó?” Tiếng lão Cố thảng thốt hô hoán vọng từ cửa lò phía xa.

Chưa kịp dứt lời, một âm thanh va đập nặng nề vang lên. Then cài vách đá chống đỡ dường như vừa bị ai đó dùng đòn bẩy sắt giật phắt ra khỏi mộng khóa.

Trọng giật mình biến sắc, toan nhoài người lùi lại phía sau. Nhưng đã quá muộn!

Một tiếng rắc khô khốc vang lên giữa lòng lò tối om, xé toạc bầu không khí tĩnh mịch. Mất đi trụ chống chịu lực, vòm gạch phía trên đỉnh đầu Trọng rạn nứt thành một vệt dài ngoằn ngoèo. Chỉ trong chớp mắt, hàng chục viên gạch chịu lửa nặng trịch cùng đất đá và muội than sụp đổ ầm ầm xuống cửa ngách, phát ra tiếng rầm đinh tai nhức óc.

Bụi tro và khói nóng bốc lên mù mịt, nuốt chửng ngọn đèn dầu le lói. Mảng gạch vòm nặng trịch sụp đổ chắn đứt đường lui của Trọng trong làn khói bụi nghẹt thở, giam chàng lại giữa bốn bề gạch vỡ và bóng tối đặc quánh.