Chương 11: Bàn Tay Nối Mắt Cước

Tia sáng tĩnh điện màu xanh biếc vừa tắt, vệt sáng le lói vẫn còn đọng lại trong đáy mắt bốn người phụ nữ dệt vải tro. Họ nín thở, mắt dán chặt vào đầu con thoi kỳ lạ trên tay Lạc Hà. Cơn gió luồn qua khe liếp thổi tạt mùi tro bụi bên ngoài vào, nhưng trong góc hang ngầm này, sự im lặng bỗng chốc trở nên thiêng liêng.

Người phụ nữ trạc bốn mươi tuổi — thợ dệt lớn tuổi nhất trong nhóm tên là chị Thược — khẽ nuốt nước miếng, giọng run rẩy phá vỡ khoảng lặng — Cụ Bản… thứ ánh sáng này… có thật là gom được nước trên trời không cụ? Cả đời chúng tôi chỉ biết quấn sợi vải tro thô ráp, chưa từng thấy thứ tơ cước nào lạ lùng thế này.

Cụ Bản chống chiếc gậy gỗ hóa thạch, bước tới gần phiến đá phẳng kê ở giữa hang. Cụ mỉm cười, nụ cười hiền hậu làm giãn bớt những nếp nhăn sâu hoắm trên khuôn mặt đồi mồi — Nước không ở đâu xa, bà con ạ. Ngay trong từng luồng gió buốt rát mặt đêm nay, hơi ẩm vẫn đang trôi qua đầu chúng ta. Chỉ là trước đây ta không có mắt lưới đủ tinh để giữ nó lại.

Cụ khẽ cúi người, ngón tay chai sạn chỉ vào bản vẽ chia ô bằng than đen trên mặt đá — Đại giàn trên Đỉnh Đón Gió dài hai mươi mét, cao bốn mét, tổng cộng tám mươi mét vuông. Nếu đan liền một dải, sức gió trên vách cao ba trăm mét sẽ xé toạc tất cả, mà hang đá này cũng không có chỗ căng khung. Vì thế, tôi chia đại giàn thành đúng hai mươi mảnh module nhỏ. Mỗi mảnh chỉ rộng một mét, dài bốn mét. Bốn chị em cùng hai ông cháu tôi, chia ca dệt ngày dệt đêm, vừa vặn khớp lại trước khi bể nước ngầm cạn kiệt.

Chị Thược cùng ba người phụ nữ nhìn nhau. Nỗi e dè trước lệnh cấm ngặt nghèo của Thiết Lang dường như đã bị ngọn lửa hy vọng trong lời cụ Bản đẩy lùi. Một cô thợ trẻ hơn, vạt áo rách còn vương vệt bồ hóng, khẽ cất lời — Cụ dạy chúng tôi đi. Dù phải thức trắng năm đêm, chúng tôi cũng làm! Con bé nhà tôi chiều nay đã bắt đầu khát đến khô cả môi rồi.

— Tốt lắm — cụ Bản gật đầu, ánh mắt ngời sáng — Lạc Hà, phát cước và khung cữ cho các cô.

Cô bé thợ máy mười bốn tuổi thoăn thoắt mở các túi vải gai, lấy ra những khung dệt gỗ nhỏ uốn hình bán nguyệt cùng các cuộn cước lõi titan bọc tơ tổng hợp. Lạc Hà cẩn thận kiểm tra từng khớp quay của cụm nam châm đất hiếm trên con thoi tĩnh điện rồi đưa tận tay từng người, miệng dặn dò rành rọt từng chi tiết cơ khí.

Cụ Bản bước đến bên chị Thược, ngồi xuống tảng đá con. Cụ cầm lấy bàn tay thô ráp, gầy guộc của người phụ nữ, nhẹ nhàng hướng dẫn — Đan cước vi mô khác hẳn với dệt vải gai thô. Sợi cước này phỏng theo loài bọ cánh cứng trên cát: những mấu gai tí hon ưa nước để níu giọt ẩm lơ lửng, còn thân sợi kỵ nước láng trơn để nước gom đủ nặng sẽ tự trượt lăn xuống máng đồng. Khi đưa thoi, tay chị phải nương theo nhịp thở. Một nhịp gõ, một nhịp xoay nhẹ con thoi để răng đồng cọ vào nam châm tích điện.

Những ngón tay già nua nhưng dẻo dai lạ thường của cụ Bản trực tiếp uốn nắn từng đốt ngón tay chị Thược. Cụ chỉ cho chị cách gút mắt lưới hình quả trám đều tăm tắp, độ mở mỗi mắt chỉ vừa khít hạt kê, không được lệch dù chỉ nửa milimét.

— Đừng siết quá chặt, sợi cước sẽ đứt mấu gai — cụ trầm giọng nhắc nhở — Cũng đừng lỏng tay, gió lốc sẽ thổi bay hạt ẩm. Phải mềm mại như đón lấy sinh mệnh.

Chị Thược hít một hơi thật sâu, ngón tay run rẩy gạt sợi cước đầu tiên qua khe cữ. Tiếng “lách cách” khô giòn vang lên. Một mắt lưới đầu tiên hình thành, lấp lánh ánh kim loại dưới ánh đèn dầu cặn.

Bên cạnh, ba nữ thợ dệt còn lại cũng bắt đầu vào việc dưới sự chỉ dẫn tỉ mỉ của hai ông cháu. Hang đá ngầm vốn dĩ lạnh lẽo, u ám vì tro bụi bỗng ấm sực lên bởi tiếng thoi đưa nhịp nhàng. Âm thanh lách cách, lách cách gõ đều đặn như nhịp tim kiên cường đập giữa lòng đất mẹ hoang phế. Từng đốt ngón tay sạm đen vì bồ hóng dần trở nên thuần thục, thoăn thoắt lướt qua các thớ sợi xám bạc.

Ở góc hang, bé Mầm vừa tỉnh giấc sau giấc ngủ sâu. Con bé ôm khư khư chiếc biđông hoa đồng cài ống nhộng hạt mầm trước ngực, đôi mắt đen láy lặng lẽ dõi theo từng cử động của cụ Bản và chị Hà. Thấy cụ già khẽ đằng hắng vì bụi tro bay vào cổ họng, con bé rón rén bưng lại bát nước sương tinh khiết còn sót lại từ chiều, líu lo thì thào — Ông Bản ơi, ông uống cho đỡ khát…

Cụ Bản quay lại, xoa đầu đứa trẻ sáu tuổi, lòng dâng lên một nỗi xúc động khôn nguôi. Cụ nhấp một ngụm nhỏ cho nhuận giọng, rồi đưa bát nước cho chị Thược — Uống một ngụm đi chị. Để biết dòng nước chúng ta đang chắt chiu từ trời cao trong lành đến nhường nào.Chị Thược ngập ngừng đón lấy, nhấp một giọt nhỏ nơi đầu lưỡi. Vị ngọt mát, thanh khiết không hề có chút mùi lưu huỳnh hay vị chát đắng của chì lò xỉ khiến khóe mắt người đàn bà nghèo ứa ra hai giọt lệ. Chị nghẹn ngào — Nước… ngọt quá cụ ơi. Đúng là nước của trời rồi…

Niềm tin như một luồng điện ấm áp lan tỏa khắp gian hang. Cả bốn người phụ nữ như được tiếp thêm sinh lực, đôi tay thoăn thoắt dệt nhanh hơn. Đến nửa đêm, mảnh module đầu tiên dài bốn mét, rộng một mét đã hoàn thành, mượt mà và óng ánh như một dải lụa bạc trải trên nền đá sa thạch đỏ.

Đúng lúc ấy, tấm liếp che cửa hang phụ phía hốc thông gió bị đẩy mạnh sang một bên. Một bóng người gầy guộc chui tọt vào trong, hơi thở hổn hển, toàn thân nhuốm đầy tro xỉ xám xịt. Đó là bác Ba Lực, một thợ đào phế liệu thâm niên ở khu ổ chuột đáy hẻm.

Cụ Bản vội giơ tay ra hiệu cho mọi người dừng thoi. Bác Ba Lực tựa lưng vào vách đá, ngực phập phồng, giọng lạc đi vì hốt hoảng — Cụ Bản ơi… nguy to rồi! Ngoài kia đang loạn cào cào cả lên!

Lạc Hà bước tới, cau mày hỏi dồn — Có chuyện gì thế bác? Đám tay sai của Thiết Lang phát hiện ra chỗ này à?

— Không, chưa tới đây — bác Ba Lực xua tay, lấy tay áo quẹt mồ hôi trán bết bát bụi bẩn — Nhưng vừa tàn canh, Thiết Lang đích thân ký lệnh dán khắp các ngách hang. Mười hai thùng thép trữ nước ngầm ở hầm số một bị rò rỉ khí độc nặng hơn dự kiến, nước bắt đầu kết tủa bùn xỉ đen ngòm. Hắn vừa ra lệnh cắt giảm thêm một nửa định mức nước của toàn bộ dân nghèo để dồn cho đội thợ máy vận hành máy móc!

Cụ Bản siết chặt chiếc gậy gỗ hóa thạch, đôi mày bạc nhíu lại — Cắt thêm một nửa? Thế thì mỗi người già và trẻ con một ngày chưa được nổi một ngụm nước!

— Đúng thế cụ ạ! — người thợ phế liệu run rẩy — Dân chúng đang kéo nhau ra trước cổng Lò Xỉ Đen than khóc, nhưng Thiết Lang cho tay súng lên đạn rào rạt, dọa kẻ nào bước qua ranh giới sẽ bắn bỏ ngay tại chỗ. Bốn trăm con người đang hoảng loạn tột cùng, hạn năm ngày chắc chẳng còn nổi ba ngày nữa đâu cụ ơi!

Tiếng thở dài thảng thốt và những tiếng khóc nghẹn ngào bật ra từ miệng các nữ thợ dệt. Chị Thược siết chặt con thoi trong tay, ngực thắt lại vì lo cho đứa con nhỏ đang nằm chờ nước ở nhà.

Cụ Bản đứng thẳng lưng dậy. Giữa bầu không khí ngột ngạt và tuyệt vọng đang chực bùng lên, ánh mắt của lão thợ dệt 116 tuổi vẫn phẳng lặng và vững chãi như rặng sa thạch ngàn năm. Cụ cất giọng trầm ấm, từng tiếng đanh thép vang vọng — Hoảng sợ không đổi lấy được một giọt nước, bà con. Thiết Lang càng dồn ép, chúng ta càng phải nhanh hơn. Tấm module thứ nhất đã xong rồi. Ngay đêm nay, ta phải xong thêm ba tấm nữa. Chỉ cần giàn lưới dựng lên trên Đỉnh Đón Gió, chúng ta sẽ không phải quỳ gối xin từng ca nước độc của hắn nữa!

Lời nói của cụ như chiếc neo sắt giữ chặt lấy những tâm hồn đang chao đảo. Chị Thược gạt nước mắt, siết lại khung cữ — Cụ nói đúng. Chúng tôi không sợ nữa, cứ dệt!

Tiếng thoi dệt lách cách lại lập tức vang lên, dồn dập và kiên quyết hơn bao giờ hết. Cụ Bản chăm chú quan sát từng mắt lưới đang nối dài, vạt áo cước gai khẽ lay động theo từng nhịp chuyển mình. Những giọt mồ hôi lấm tấm lăn dài trên trán những người phụ nữ nghèo đang miệt mài se từng thớ sợi vi mô.

Bất chợt, đôi tai thính nhạy của cụ Bản giật thót.

Từ phía ngách hang ăn thông ra đường ống thông gió bỏ hoang bên ngoài, một chuỗi âm thanh dồn dập phá tan màn đêm. Tiếng bước chân nặng nề nện thình thịch trên nền đá vụn kèm theo tiếng kim loại va đập leng keng chói gắt đang lao thẳng về phía cửa liếp.