Chương 1: Nhịp Thở Dưới Thớ Đá

Cánh tay gầy guộc của cụ Từ Vĩnh Xuyên vung lên rồi hạ xuống, chiếc búa gò con bọc dạ nỉ nện một tiếng “boong” trầm ấm vào vành mặt đồng hun. Tia lửa đỏ li ti b*n r* từ múi chiêng thứ năm, đáp xuống nền xưởng đất nện đã qua trăm năm chắt lọc bụi kim khí. Ở tuổi một trăm ba mươi sáu, bóng lưng cụ Từ vẫn thẳng tắp như rễ nghiến cắm sâu vào vách núi, đôi mắt sáng đùng đục dõi theo từng thớ kim loại đang dần uốn lượn theo ý người thợ già.

Trước mặt cụ, hòn đe đá xanh ngàn năm sừng sững gối trên lòng đất thung lũng Hạc Lăng. A Mẫn ghì hai bàn tay rám nắng, gân guốc giữ chặt đôi gắp sắt lớn, mồ hôi đọng trên sống mũi cậu thiếu niên mười bảy tuổi tí tách rơi xuống mép đe xèo xèo. Phía góc lò, A Thảo mười bốn tuổi khẽ nghiêng người, đôi khuyên tai xâu hạt đồng nhỏ đung đưa theo từng nhịp đẩy bễ da trâu mộng. Luồng gió từ miệng bễ thổi đều đặn vào lòng lò âm đất, nuôi dưỡng vỉa than nghiến đỏ rực không một gợn khói đen.

“Hạ búa đừng cậy sức cánh tay, Mẫn à.” Cụ Từ dừng tay búa ở ngang tầm mắt, giọng trầm đục mà ngân vang át cả tiếng thở phì phò của bễ. “Đồng là cốt, lửa là khí, nhưng cái hồn của chiêng lại nằm ở độ lún dưới từng thớ búa. Đất trời có mười hai tiết khí thì mặt chiêng này phải gò đủ mười hai múi viền. Mỗi múi là một cửa ngõ đón nhận tiếng thở của non ngàn. Dùng sức trâu mộng đập bừa chỉ tổ làm gãy thớ kim, tiếng chiêng phát ra sẽ chát chúa, chẳng che chở nổi một nóc nhà sàn.”

A Mẫn khẽ nuốt nước bọt, gật đầu lia lịa “Cháu nhớ rồi ông nội. Nhưng sao vành ngoài múi thứ năm này khó ăn búa thế ông? Cháu ép hết gắp sắt mà thớ đồng cứ chực nảy ngược.”

Cụ Từ mỉm cười hiền từ, đặt bàn tay trần chằng chịt vết sẹo bỏng qua hơn một thế kỷ quai búa lên sống lưng múi đồng còn âm ấm “Ấy là vì tâm con còn vội. Muốn rèn chiêng hộ mệnh, tai phải nghe cho ra nhịp thở của đất đá dưới chân. Khi nào tiếng búa trên đe ăn nhịp với mạch chuyển trong lòng đất, bấy giờ đồng mới chịu thuần phục.”

Nói đoạn, cụ lại nâng búa. Nhịp búa gò mười hai múi của lão nghệ nhân trăm tuổi rơi xuống đều đặn, nhịp nhàng như giọt nước rỏ vào hang sâu. Mỗi tiếng gõ phát ra đều kéo theo một dải âm rền mềm mại, chạy dọc từ mặt đe đá xanh lan tỏa xuống ba tầng nền đất xưởng. Đôi tai “Thông Địa Nhĩ” của cụ Từ khẽ giật giật, đón bắt từng luồng rung động dội ngược từ lòng thung lũng.

Bỗng nhiên, hàng chân mày bạc như cước của cụ Từ khẽ chau lại.

Giữa dải âm rền quen thuộc vốn có của đất mẹ, xen lẫn một chuỗi âm thanh lạ lùng truyền thấu qua mặt đe. Đó không phải là tiếng cọ xát êm ái của các tầng đá vôi rặng Ngọa Nham khi mùa ngô gieo về, cũng chẳng phải tiếng róc rách của mạch nước ngầm đổ ra dòng suối Ngân Xích.

Nó là tiếng r*n r* u uất, sắc nhọn và khô khốc. Một chuỗi rung chấn cực trầm, chỉ chừng ba đến bốn nhịp thở mỗi khắc, đang giãy giụa từ độ sâu hơn trăm trượng nơi lòng núi Hạc Ngực. Âm thanh ấy tựa hồ như có vô số chiếc nêm sắt khổng lồ đang bị nện thốc vào các kẽ nứt cổ xưa, xé toạc từng thớ thạch mạch thiêng liêng.“Ông nội?” A Thảo dừng tay kéo bễ, đôi tai nhỏ nhắn khẽ nghiêng về phía vách núi mờ sương. “Hình như chim trên vách cấm vừa dáo dác bay tháo thân...”

Cụ Từ không đáp. Cụ buông rơi cây búa gò bọc dạ xuống tấm đệm rơm, dứt khoát quỳ một gối xuống nền đất nện, áp chặt tai phải vào hông tảng đe đá xanh ngàn năm.

Một khắc. Hai khắc.

Mạch đá dưới sâu run rẩy truyền lên vành tai cụ từng cơn chấn giật dồn dập. Không còn nghi ngờ gì nữa, vết nứt sâu hơn trăm trượng trong ruột đỉnh Hạc Ngực đang toác ra từng tấc một cách dữ dội và bất thường, hoàn toàn trái ngược với quy luật tự nhiên của non cao. Có kẻ đang can thiệp thô bạo vào ruột núi. Sáu mươi năm trước, cụ từng dùng tiếng đại chiêng ghìm giữ cơn sạt lở kinh hoàng để cứu lấy ba trăm con người của bảy mươi hai nóc nhà sàn, đổi lại là cỗ chiêng bản mệnh nứt vỡ và đôi tai bị tổn thương nặng. Cảm giác đau xé ruột gan của đá núi ngày ấy đang dội về nguyên vẹn trong từng mạch máu của lão thợ già.

“Ông nội, có chuyện gì dưới lòng đất thế ông?” A Mẫn hoảng hốt buông đôi gắp sắt, bước vội đến đỡ lấy cánh tay gầy guộc của ông cụ. Bằng xúc giác kim thạch thiên bẩm nơi đầu ngón tay, thiếu niên cũng lờ mờ cảm thấy cán gắp sắt đang khẽ tê dại như chạm phải bầy kiến lửa.

Sắc mặt cụ Từ trầm hẳn xuống, đôi mắt sâu thẳm ánh lên tia nhìn âu lo khôn xiết “Lòng núi Hạc Ngực đang rách toạc. Mạch đá sâu hơn trăm trượng đang giãy giụa từng khắc... Đây không phải là cơn chuyển mình của trời đất. Có kẻ đang dùng thứ tà lực tàn độc đục khoét xương tủy non cao.”

Cụ vừa dứt lời, tay với lấy cây búa gò toan gõ thử một nhịp định âm vỗ về thì bỗng khựng lại giữa không trung.

Mặt than nghiến dưới đáy lò đúc âm đất vốn đang cháy êm ả bỗng nổ lách tách liên hồi. Những đốm than đỏ rực cuộn trào rồi bùng lên dữ dội, thổi bạt tàn tro xám bay tứ tán khắp gian xưởng. Khí nóng hầm hập bốc lên ngùn ngụt, mang theo mùi khét lẹt của đá vôi bị nung cháy từ kẽ nứt địa tầng xộc thẳng vào mũi ba ông cháu.

Chưa kịp để A Mẫn hoàn hồn, dưới chân đe đá ngàn năm bỗng truyền lên một tiếng nứt khô khốc như xương gãy, kéo theo dải khói than bùng tia đỏ sẫm nhuốm trọn gian xưởng mờ sương.