Chương 21: Bình Yên Cù Lao Xanh

Đoàn thuyền rước lễ Nghinh Ông rẽ sóng quay về bến cù lao trong tiếng chiêng trống còn âm vang rộn rã mé sông. Khi chiếc thuyền lớn vừa cặp sát mé cầu tàu bằng thân dừa già, dì Út Lành đã đứng đón sẵn, ân cần khoác thêm chiếc khăn rằn lên vai Ba Khiêm rồi giục ông lên nhà nghỉ ngơi sau chuyến lặn biển dài. Nam cởi bỏ bộ đồ lặn ướt sũng, cùng Út Đực và ông Tám Hữu bước vội sang chiếc xuồng ba lá, nổ máy chạy thẳng ra Cồn Mũi Lở. Mùa gió chướng đã thực sự tràn về trên vùng biển Tây Nam Bộ, từng đợt sóng bạc đầu từ ngoài khơi xa cuồn cuộn vỗ bờ, nhưng dải đất đầu sóng ngọn gió nay không còn oằn mình sạt lở như những năm tháng kinh hoàng trong ký ức cũ.

Dọc theo tuyến đê bao mềm dài hơn hai trăm mét, từng lớp bao lưới xơ dừa ba lõi mắt cáo chữ đinh nhồi đá dăm, rơm khô và bùn phù sa vẫn kiên cường ghìm chặt chân cọc bạch đàn trước sức ép của đầu sóng. Dòng nước ròng mang theo phù sa đỏ quạch từ thượng nguồn đổ về bị các mắt lưới dừa giữ lại, lắng đọng thành một bãi bồi mới dày dặn, mịn màng và vững chãi. Trên nền đất màu mỡ ấy, hàng trăm chồi bần, chồi vẹt xanh mướt đang vươn mình nảy lộc, vươn những chiếc rễ non tua tủa bám chặt vào lòng đất mẹ.

Luồng lạch ngoài vịnh lúc này êm ả đến lạ kỳ. Tiếng gầm rú đinh tai nhức óc của những chiếc tàu sắt hút cát lậu nhà Công ty San lấp Thiên Phú đã vĩnh viễn im bặt sau ngày bọn chúng bị lực lượng Biên phòng bắt quả tang và tống giam vào ngục tối. Mặt biển Vịnh Cây Bút giờ đây chỉ còn lại bóng dáng những cánh chim hải âu chao liệng đón gió và tiếng sóng vỗ rì rào thanh bình.

Ông Tám Hữu đứng trên mũi xuồng, hai tay chống cây sào đước, đưa mắt nhìn xa xăm về phía triền rạn cổ ngoài khơi rồi quay sang nhìn bãi bồi xanh mướt phù sa. Nụ cười rạng rỡ làm giãn những nếp nhăn hằn sâu nơi khóe mắt người lão ngư kỳ cựu “Êm rù rồi Nam ơi! Rạn san hô cổ dưới Bãi Triền Cổ đã hồi sinh rực rỡ, ấu trùng tự mình vôi hóa cứng cáp thành từng khối đá vững chãi dưới bốn sải nước sâu rồi đó con. Biển mẹ lành lặn, cù lao mình đứng vững trước mùa gió chướng, lớp già tụi tao nhắm mắt cũng thỏa dạ.”

Buổi chiều ba mươi Tết, nắng vàng như mật rót xuống khoảng sân rộng của Hợp tác xã dệt lưới xơ dừa Cù Lao Xanh. Không khí nơi bến dệt náo nhiệt, rộn rã hơn bất kỳ mùa xuân nào trước đó. Tiếng cười nói rổn rảng hòa cùng tiếng đếm tiền sột soạt khi bà con xóm cồn hân hoan đón nhận khoản thu nhập ấm no cuối năm từ các đơn vị đặt mua lưới sinh học BioCoir Net phục vụ các công trình bảo tồn biển khắp miền Tây. Hơn ba mươi hộ dân từng chật vật vì dừa khô rớt giá hay nghề dệt thủ công mai một, nay ai nấy đều phấn khởi cầm xấp tiền công trên tay, ríu rít bàn nhau chuyện sắm sửa dưa hấu đỏ, cúc vạn thọ và bánh mứt đón Tết sum vầy.

Thảo My trong chiếc áo bà ba màu xanh ngọc bích bước đến cạnh Nam, trên tay ôm tập hồ sơ kiểm định dày cộp vừa in từ trạm nghiên cứu. Đôi mắt người nữ kỹ sư công nghệ sinh học biển lấp lánh niềm tự hào “Số liệu giám định định kỳ tháng này tuyệt đối an toàn em Nam nè. Mạng lưới san hô non đã vôi hóa hoàn toàn, tự quang hợp và sinh trưởng độc lập mà không cần giá thể hỗ trợ nữa. Chị đã chính thức từ chối lời mời làm việc của các viện nghiên cứu trên thành phố rồi. Chị quyết định gắn bó lâu dài cùng trạm bảo tồn thực địa xã đảo mình luôn nghen!”

Nam mỉm cười gật đầu, lòng dâng lên niềm cảm phục trước nhiệt huyết và sự tận tụy của Thảo My đối với vùng biển quê hương. Cách đó không xa, Út Đực trong bộ áo phao cứu sinh màu cam đang hăng hái cùng các thanh niên xóm bãi kiểm tra lại chiếc đèn pha công suất lớn và máy móc trên chiếc xuồng composite của đội tuần tra. Nhìn thấy Nam, Út Đực rảo bước lại gần, vỗ mạnh vào vai bạn một cái đau điếng rồi cười toe toét “Chiều ba mươi rồi đó nghen mậy! Mày lo về ăn bữa cơm tất niên sum vầy với bác Ba với dì Út đi, chuyện tuần tra luồng lạch đêm nay cứ để đội thanh niên tụi tao lo ráo trọi. Tụi tao canh giữ cho biển êm bãi ấm, mày khỏi bận lòng chi hết!”

Út Đực đưa bàn tay rám nắng siết chặt lấy tay Nam, một cái nắm tay đĩnh đạc, keo sơn khẳng định tình bạn nối khố sắt son đã cùng nhau vượt qua bao phen sóng gió sinh tử.Chia tay xưởng dệt rộn rã cờ hoa, Nam thong thả rảo bước trở về ngôi nhà ba gian thân thuộc bên mé rạch. Cậu bước đi giữa hai hécta vườn dừa cổ thụ bạt ngàn của gia đình đang bừng lên sắc xanh ngút ngàn. Những thân dừa sừng sững vươn cao đón nắng, từng buồng dừa trĩu quả bóng bẩy đung đưa theo ngọn gió chướng. Mảnh đất hương hỏa thiêng liêng đẫm mồ hôi nước mắt của ông bà tổ tiên đã vĩnh viễn thoát khỏi cạm bẫy của bản hợp đồng bán tháo hai tỷ đồng và dã tâm san lấp tàn độc. Những chùm rễ dừa đan cài chằng chịt trong lòng đất phù sa, bền bỉ ôm chặt lấy từng bờ rãnh, bảo vệ cù lao xanh trước sức tàn phá của thời gian và sóng dữ.

Bước lên bậc tam cấp bằng gỗ, Nam khựng lại nhìn đôi dép tổ ong cũ kỹ nằm ngay ngắn bên bậc cửa. Những chỗ rách năm nào đã được Ba Khiêm cẩn thận bện vá bằng sợi xơ dừa se ba tao thắt nút con sò chắc nịch, nâng niu từng bước chân của cậu qua bao ngày dãi dầu sương gió. Nam đưa tay khẽ chạm ra sau lưng qua lớp áo đũi mỏng. Dấu tích của những lằn roi mây trừng phạt nghiêm khắc trong đêm mưa tầm tã ngày mới trọng sinh nay đã lành hẳn, chỉ còn lại một vết sẹo mờ phẳng phiu. Vết sẹo ấy không còn gợi lên nỗi đau đớn, mà đã hóa thành chứng nhân thiêng liêng cho sự thức tỉnh và lòng bao dung sâu nặng của người cha, khép lại trọn vẹn nỗi ân hận giày vò từ kiếp trước.

Trong gian nhà chính thoang thoảng khói trầm, Ba Khiêm đã đứng chờ sẵn bên bàn thờ tổ nghề. Trên chiếc khay gỗ khảm ốc xà cừ, cuốn sổ tay cổ bọc da cá đuối mang tên “Gia truyền tầm cước chỉ mộc” nằm trang trọng bên cạnh lư hương đồng sáng bóng. Nam bước đến bên cha, hai cha con cùng kính cẩn nâng cuốn sổ lên ngang trán, vái ba vái báo công với tổ tiên. Bí quyết ủ bùn tro vẹt khử mủ chát trong cuốn di thư của ông nội đã không phụ lòng người, vừa cứu rạn san hô quê nhà thoát khỏi diệt vong, vừa phục hưng làng nghề truyền thống vươn mình rực rỡ.

Bên hiên nhà, mùi mứt dừa non ngào đường cát trắng do dì Út Lành sên trên chiếc chảo gang đỏ lửa lan tỏa khắp không gian, thơm ngát và ngọt lịm một góc trời chiều. Dì Út vừa thoăn thoắt đảo đũa vừa cất tiếng hát ru ngọt ngào, ánh mắt người phụ nữ đôn hậu ngập tràn niềm hạnh phúc khi thấy mái ấm gia đình lại rộn rã tiếng cười vui.

Cạnh khung dệt bằng gỗ thao lao đặt sát cửa sổ trông ra bến sông, Ba Khiêm đứng lặng ngắm nhìn vạt nắng cuối năm đang dát vàng mặt nước ròng. Nghe tiếng bước chân con trai, ông quay lại. Trên đôi bàn tay gầy guộc chằng chịt vết xơ dừa cứa, ông trang trọng nâng chiếc thoi dệt gia truyền bằng gỗ thao lao đã lên nước bóng loáng qua hàng chục năm gắn bó. Ba Khiêm nhìn sâu vào mắt Nam, ánh mắt người cha già nay đã gột sạch mọi nét u uẩn, dằn vặt “Cầm lấy đi con. Khung dệt này, chiếc thoi này và cái nghề dệt của dòng họ, hôm nay ba trao trọn lại cho con. Con đã làm được cái điều mà cả đời ba chưa từng dám mơ tới.”

Nam run run đón lấy chiếc thoi gỗ gia truyền. Thớ gỗ mát rượi dường như đang truyền qua từng ngón tay cậu hơi ấm thiêng liêng của các bậc tiền nhân. Cậu ôm chặt chiếc thoi dệt vào lồng ngực, nghẹn ngào cất tiếng “Dạ ba. Con xin hứa sẽ giữ trọn nghề tổ, giữ cho rạn biển ngoài kia mãi mãi bừng nở sắc màu.”

Mâm cơm tất niên tươm tất được dì Út Lành bưng lên đặt giữa chiếc phản gỗ ba gian. Tô canh chua cá ngát nấu trái bần chín bốc khói nghi ngút, đĩa cá kèo kho tộ đậm đà màu nước màu dừa, đĩa dưa kiệu chua ngọt giòn rụm cùng đĩa mứt dừa trắng muốt thơm lừng. Ba cha con dì cháu ngồi quây quần bên mâm cơm ấm cúng, tiếng cười nói rộn rã xua tan đi tất cả những nhọc nhằn, cay đắng của một kiếp người đã qua.

Nam gắp một miếng cá ngát béo ngậy đặt vào chén của ba, rồi đưa tay nắm chặt lấy bàn tay chai sần ấm áp của ông. Bàn tay của người cha đã gà trống nuôi con suốt nửa đời người nay truyền sang cho cậu một luồng sinh khí bình an đến lạ kỳ. Cậu thanh thản mỉm cười đón nhận mùa xuân đầu tiên trọn vẹn và an yên của cuộc đời thứ hai.

Dưới bóng dừa xanh ngút ngàn che chở cù lao, tiếng thoi dệt kẽo kẹt hòa cùng nhịp sóng vỗ về rạn san hô ngoài vịnh xa, khép lại trọn vẹn hành trình chuộc lỗi và mở ra một tương lai bình yên, bất tận bên người cha dấu yêu.