Chương 8: Kỷ Vật Trong Hộp Gỗ

Hoài Nam khẽ gật đầu với cụ Khang rồi rảo bước ra chiếc xe bán tải chuyên dụng của Đội Trọng án đỗ bên bìa rừng keo. Gió chiều cao nguyên thổi lạnh buốt qua rặng tràm xào xạc, mang theo hơi ẩm ngai ngái của đất đỏ sau cơn mưa rào. Trên thùng xe, khối hòm kim loại lót m*t xốp chống sốc đựng bức tượng phục dựng đã được chằng buộc cẩn trọng suốt chặng đường từ xưởng Cầu Đất về tới Đạ Tẻh.

Hoài Nam mở chốt khóa, hai tay nâng khối tượng thạch cao đắp đất sét Plastilina được bọc kín trong lớp vải nhung đen dày dặn. Cụ Khang bước lại đỡ góc đế gỗ, hai thầy trò phối hợp nhịp nhàng, từng bước cẩn trọng mang tác phẩm vào gian nhà vách nứa xiêu vẹo của bà Hạnh.

Chiếc bàn gỗ tạp mộc mạc kê giữa gian nhà vừa được dọn sạch bụi. Hoài Nam trân trọng đặt khối tượng lên mặt bàn, hướng diện mạo bức tượng về phía luồng sáng ban ngày rọi qua ô cửa liếp.

Bà Hạnh nép mình bên cột nứa, đôi bàn tay gầy guộc đan chặt vào nhau trước ngực, ánh mắt mờ đục đong đầy nỗi âu lo xen lẫn sợ hãi. Suốt bảy năm ròng, người mẹ già chỉ dám ôm ấp hình bóng con trai qua những mảnh ký ức chắp vá trong mơ. Nhìn dáng vẻ co ro ấy, Hoài Nam cảm nhận được bà đang sợ hy vọng, nhưng nỗi khát khao gặp lại con còn lớn hơn cả sự sợ hãi.

Hoài Nam hít một hơi sâu, nhìn sang cụ Khang. Người thầy già khẽ gật đầu, đôi mắt ánh lên vẻ trầm tĩnh và bao dung.

“Bác Hạnh,” Hoài Nam cất giọng trầm ấm, lễ độ. “Thầy Khang và chúng cháu đã cố gắng hết sức để nắn lại diện mạo của anh Tuấn. Bác hãy lại đây nhìn anh ấy.”

Hoài Nam đưa hai tay giữ lấy mép tấm vải nhung, nhẹ nhàng nâng lên.

Lớp vải đen trượt xuống mặt bàn không một tiếng động.

Dưới luồng sáng ban ngày mộc mạc, khuôn mặt đất sét màu nâu xám hiện ra trọn vẹn trên khối sọ thạch cao trắng muốt: vầng trán cao rộng, sống mũi thẳng tắp dốc đều từ điểm nối giữa hai cung mày, khóe môi hơi trễ xuống và bờ cằm vuông vức chữ điền cương nghị. Từng thớ cơ đất sét được cụ Khang vuốt phẳng bằng m*t ẩm dường như đang cựa mình thức dậy sau bao năm tháng đằng đẵng lãng quên.

Bà Hạnh chết lặng. Toàn thân bà run lên bần bật, hơi thở dồn dập nghẹn lại nơi lồng ngực gầy guộc.

Đôi chân run rẩy bước từng bước liêu xiêu lại mép bàn gỗ. Người mẹ già đưa bàn tay xương xẩu nứt nẻ vì nhựa cao su, từ từ vươn ra trong không gian tĩnh mịch. Bàn tay bà lơ lửng vài giây như sợ chạm vào một giấc mộng tan biến, rồi run rẩy áp nhẹ lên gò má tượng.

Đầu ngón tay chai sạn của bà lần tìm xuống góc hàm dưới bên trái. Khi chạm phải khối can xương gồ lên đúng một phẩy năm milimét — dấu tích của ca phẫu thuật kết hợp xương sau vụ tai nạn năm 2015 — bàn tay bà giật thót, rồi bám chặt lấy khối đất sét.

“Tuấn... Tuấn ơi! Đúng là con rồi con ơi!”

Bà Hạnh quỵ ngã xuống mép chõng tre, hai tay ôm chặt lấy chân đế tượng mà òa khóc nức nở. Tiếng khóc xé ruột xé gan dội vào bốn bức vách nứa, mang theo nỗi u uất tích tụ suốt hai ngàn năm trăm ngày đêm bị người đời rẻ rúng.

“Cái vết gãy hàm này... lúc con bị ngã xe ngoài công trường, mẹ thức trắng bảy đêm ở bệnh viện Bảo Lộc bón từng thìa cháo cho con... Mẹ sờ từng ngày chờ xương con liền lại, làm sao mẹ quên được hả con ơi!”

Cụ Khang đứng lặng bên cạnh, đôi mắt sau cặp kính lão rưng rưng xúc động. Người nghệ sĩ già không nói một lời, chỉ đặt bàn tay gân guốc ấm áp lên đôi vai gầy đang rung lên từng chập của người mẹ.Đứng bên mép bàn, Hoài Nam thấy lồng ngực mình nghẹn lại, sống mũi cay xè. Trước mắt anh không chỉ là một kết quả giám định nhân trắc học thành công, mà là sự trở về của một con người bằng xương bằng thịt trong lòng người mẹ. Từng milimét đất sét Plastilina mà người thầy dốc tâm lực nắn gọt đã hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng: đánh thức sự thật và xoa dịu nỗi đau tột cùng của một kiếp người.

Mất một hồi lâu, tiếng khóc của bà Hạnh mới dịu dần thành những tiếng nấc nghẹn ngào. Bà dùng vạt áo lau khô dòng nước mắt đục ngầu, ngước nhìn khuôn mặt đất sét trầm mặc rồi quay sang Hoài Nam và cụ Khang. Ánh mắt người mẹ lúc này không còn vẻ hoảng loạn, mà ánh lên sự kiên quyết lạ thường “Các chú công an, ông giáo... thằng Tuấn nhà tôi không bao giờ làm điều thất đức. Nó đã để lại bằng chứng minh oan cho nó.”

Nói rồi, bà Hạnh vịn mép bàn đứng dậy, bước chầm chậm về phía chiếc chõng tre ọp ẹp nơi góc buồng. Bà quỳ xuống nền đất nện, gạt đi lớp chiếu rách và bụi tro, nhấc một tấm ván gỗ lót gầm giường lên.

Dưới khoảng hốc đất khô ráo, một chiếc hộp gỗ thông nhỏ sẫm màu nằm im lìm suốt bảy năm. Khóa đồng gài ngoài hộp đã phủ lớp gỉ xanh dày.

Bà Hạnh nâng chiếc hộp lên bằng cả hai tay, cẩn thận phủi sạch bụi đất rồi mang ra đặt trước mặt Hoài Nam “Chiều hôm trước đêm bão lũ, thằng Tuấn tranh thủ tạt về nhà chừng hai mươi phút. Quần áo nó ướt sũng bùn đất, mặt mày hốc hác vì lo lắng. Nó trao cho tôi chiếc hộp này, dặn đi dặn lại: ‘Mẹ giấu kỹ dưới ván giường cho con. Đây là sinh mạng của công trình, nếu con có mệnh hệ nào thì mẹ chỉ được trao tận tay cho cơ quan công an’. Lúc đó tôi cứ ngỡ nó cẩn thận chuyện giấy tờ công việc, nào ngờ đâu...”

Hoài Nam rút đôi găng tay cao su màu xanh trong túi áo sắc phục, cẩn trọng đeo vào. Anh dùng kẹp kim loại nhẹ nhàng nạy lẫy khóa đồng hoen gỉ. Chiếc nắp gỗ bật mở, để lộ mùi gỗ thông ẩm và mùi giấy cũ nồng đượm.

Bên trong hộp xếp ngay ngắn chiếc thước cuộn kim loại năm mét sờn sơn, quả dọi bằng đồng thau, chiếc kính lúp bỏ túi gọng đồng và một tập tài liệu kẹp dưới cuốn sổ tay bìa da màu nâu sẫm.

Hoài Nam cẩn thận nhấc cuốn sổ tay lên. Bìa sổ đã sờn rách ở các góc gập, nhưng các trang bên trong vẫn phẳng phiu. Trên trang lót đầu tiên, dòng chữ nắn nót ghi rõ: “Nhật ký kỹ thuật hiện trường – Dự án đê bao phụ hồ Đạ Tro – Kỹ sư phụ trách: Nguyễn Minh Tuấn”.

Hoài Nam lật qua từng trang giấy. Từng con số, biểu đồ đo đạc hiện ra rành mạch dưới nét bút bi xanh dứt khoát. Đó là kết quả các đợt khoan thăm dò địa chất và thí nghiệm nén mẫu bê tông thân đê trong tháng Tám và tháng Chín năm 2019.

Đôi mắt Hoài Nam nheo lại khi đọc đến bảng thống kê độ chịu lực: toàn bộ mẫu bê tông mác 250 tại đoạn thân đê K3 đến K5 đều có cường độ chịu nén thực tế sụt giảm nghiêm trọng, chỉ đạt chưa đầy bốn mươi phần trăm tiêu chuẩn thiết kế. Kèm theo đó là những dòng ghi chú báo động: nhà thầu cố ý pha trộn cát bẩn lẫn bùn sét chưa qua sàng rửa, đồng thời cắt giảm hơn ba mươi phần trăm lượng xi măng theo định mức để rút ruột nguồn vốn công trình.

Mỗi dòng chữ đều thể hiện nỗi bức xúc và sự dằn vặt của người kỹ sư trẻ khi chứng kiến công trình chắn lũ trọng yếu bị biến thành mối hiểm họa đe dọa người dân vùng hạ lưu.

Hoài Nam lật đến trang nhật ký cuối cùng, đề ngày mười tháng mười năm 2019 — ngày xảy ra cơn bão lớn làm vỡ tuyến đê.

Khác với những trang ghi chép bình tĩnh phía trước, nét bút ở trang này hằn sâu qua mặt giấy, đường mực đậm đặc và sắc cạnh như được viết trong cơn phẫn nộ tột cùng. Hoài Nam bật chiếc đèn pin nghiệp vụ rọi vào trang giấy; dưới luồng sáng gom tụ, từng con chữ của kỹ sư Nguyễn Minh Tuấn hiện lên đanh thép “Cường đe dọa ép tôi ký nghiệm thu khống, tôi kiên quyết từ chối; nếu đê vỡ đêm nay, trách nhiệm thuộc về ban điều hành Nam Lâm.”