Chương 1: Vết Rạn Dưới Giàn Giáo

Chiếc bay sắt gõ cộc một tiếng khô khốc vào mép tấm lợp màu xám đục.

Cụ Cát Vĩnh Hòa nheo mắt sau cặp kính bảo hộ nứt một góc, ghé sát mặt vào gờ liên kết nằm cheo leo trên giàn giáo đá cao sáu mét trước cửa hang Vực Xanh. Đôi ngón tay chai sần chằng chịt vết bỏng nhiệt miết nhẹ lên bề mặt vật liệu. Không có độ dẻo dai đàn hồi của hạt nhựa nguyên sinh chịu hóa chất. Dưới đầu ngón tay cụ, lớp vỏ ngoài xốp ráp như vôi chết, rỗ chằng chịt những mạng rạn nứt chân chim li ti đang ngấm ngầm lan rộng. Cụ dùng cạnh bay cạo nhẹ, từng mảng bột mủn rơi lả tả xuống sàn gỗ thông ghép tạm.

"Đồ phế phẩm rác rưởi!" Cụ Hòa lẩm bẩm, lồng ngực thắt lại vì tức giận.

Cụ bám tay vào gióng tre già của giàn giáo, rướn người nhìn xuống khoảng sân trũng phía dưới cửa hang. Đứng cạnh lối vào hầm trữ lương, Hoàng Mậu đang thong thả chỉnh lại cổ áo khoác bảo hộ chống kiềm dày dặn màu xanh thẫm, chiếc bụng phệ hơi ưỡn ra vẻ bận rộn quán xuyến.

"Quản lý Mậu!" Cụ Hòa cất giọng trầm đặc, quát lớn át cả tiếng gió rít qua hẻm núi. "Mấy tấm che này không xong rồi! Nhựa tái chế pha tạp hữu cơ bị hơi kiềm hun giòn hết cả cốt. Mây vàng đang tích lại ở mỏm quạ đằng kia kìa, trận này mà trút xuống thì toàn bộ khớp vòm này nát vụn như bánh đa nhúng nước sôi!"

Hoàng Mậu ngước lên, đôi mắt ti hí nheo lại đầy vẻ khó chịu. Hắn phủi nhẹ một hạt bụi vô hình trên ống tay áo bóng bẩy, bước lại gần chân thang, giọng sang sảng vẻ kẻ cả "Ông Hòa này, ông biết nghề thổi thủy tinh chứ có biết tính toán sổ sách đâu mà phán bừa? Đây là lô vòm nhựa tổng hợp kháng hóa chất đặc biệt, ban quản lý phải đổi bằng ba phần tư số quặng đồng cùng thiếc tích trữ cho đoàn buôn của anh Tuất đấy. Người ta chở từ tận mé ngoài Vòm Thép về, có chứng chỉ đàng hoàng. Mưa kiềm thông thường rơi cả tháng cũng chẳng suy suyển một li!"

"Chứng chỉ của đứa buôn gian bán lận!" Cụ Hòa dằn mạnh chiếc bay sắt xuống gióng giáo. "Tôi làm nghề vật liệu mấy chục năm nay, ngửi mùi nhựa cháy khét lẹt khi phơi nắng là biết ngay cốt tạp. Liên kết phân tử của nó rã rời rồi! Ông mau hạ lệnh cho ba trăm hai mươi con người lùi sâu vào lòng hang động thứ hai đi, chớ để chòm xóm nằm sát cửa hang hứng trọn vòm sập!"

"Thôi thôi, ông già rồi lẩm cẩm, tối ngày vẽ chuyện làm bà con hoang mang!" Hoàng Mậu xua tay nguýt dài, quay lưng toan rảo bước về phía trạm kiểm soát. "Cứ lo nung ba cái chén bát với chậu hoa bằng cát vụn của ông đi. Chuyện công trình phòng hộ cửa hang đã có ban quản lý chịu trách nhiệm."

"Ông Mậu!" Cụ Hòa nghẹn giọng, cơn giận làm sống lưng hơi run lên.

Đúng lúc ấy, một bàn tay rắn rỏi nắm chặt lấy cổ tay cụ, đỡ lấy nửa thân người cụ trên thanh đà chông chênh. Đặng Thạch đã thoăn thoắt leo lên tự lúc nào. Chàng trai hai mươi tư tuổi m*nh tr*n chỉ khoác manh áo tơi rách vai, hai bắp tay cuồn cuộn gân guốc vì quanh năm khiêng vác đá tảng.

"Cụ Hòa, thầy cẩn thận kẻo trượt chân." Thạch đỡ cụ đứng vững trên bậc thang gỗ, ánh mắt bực dọc quắc nhìn theo bóng lưng đẫy đà của Hoàng Mậu bên dưới. "Thầy nói với cái ngữ đó tốn hơi làm gì. Lão chỉ biết bo bo giữ ghế với đếm túi lương khô thôi."

"Thạch, không được hấp tấp." Cụ Hòa thở hắt ra một hơi, vịn vai người học trò từ từ bước xuống từng nấc thang gỗ. "Lòng hang ẩm thấp, gió mùa đông bắc sắp đổi hướng lùa thẳng vào cửa vòm. Mạng sống cả tiền đồn nằm ở cái mái che này."

Vừa chạm chân xuống mặt đất nện, Thạch vội đỡ cụ ngồi xuống một phiến đá tảng phẳng phiu cạnh hốc vách. Dù cố giữ vẻ bình tĩnh, ánh mắt chàng thanh niên vẫn liên tục đảo về phía nhánh hang ngách phía tây, nơi các hộ gia đình thợ lò dựng lều bạt sinh sống. Cụ Hòa nhạy bén nhận ra bàn tay Thạch đang siết chặt khúc đòn gánh tre dựng cạnh vách đến mức khớp ngón trắng bệch, lồng ngực phập phồng không đều.

"Có chuyện gì trong hốc đá hả cháu? Mẹ cháu lại lên cơn ho ra máu à?" Cụ Hòa hỏi nhỏ, giọng chùng xuống đầy ân cần.

Thạch giật mình, vội giấu cánh tay ra sau lưng, nuốt khan một ngụm nước bọt "Dạ… không có gì đâu cụ. Mẹ cháu chỉ mệt mỏi chút thôi. Cháu… cháu chỉ lo nếu mái này thủng thật, nước kiềm tràn vào ngách tây thì mẹ với con bé Út chạy không kịp."Lời nói ngập ngừng cùng ánh mắt lảng tránh của Thạch không qua mắt được cụ già đã ngoài bảy mươi tuổi đời. Nhưng chưa kịp để cụ gặng hỏi thêm, một chuỗi bước chân gấp gáp dồn dập tiến lại gần.

Lê Mai hớt hải chạy tới, vạt tạp dề vải thô màu chàm còn dính lem nhem bột thạch cao và bụi quặng. Trên tay cô gái hai mươi hai tuổi là một chiếc khay gỗ nhỏ đựng mấy dải giấy quỳ màu vàng cam và hai lọ thủy tinh chứa dung dịch thử trong vắt.

"Ông Hòa! Thạch! Cháu gom được ít mẩu vụn rơi từ trên thanh đà xuống rồi!"

Mai th* d*c, ngồi thụp xuống trước tảng đá, nhanh thoăn thoắt gắp vài mẩu nhựa xám vừa rơi từ giàn giáo đặt vào đĩa sứ. Cô nhỏ một giọt chất lỏng thử nghiệm lên bề mặt mẩu vật liệu. Chỉ trong vài tích tắc, mẩu nhựa xèo nhẹ một tiếng, sủi bọt khí li ti rồi nhớt nhớt chảy ra như một cục hồ dán gặp nhiệt. Mai lấy nhíp kẹp mẩu giấy quỳ dí sát vào phần chất lỏng vừa phân rã; màu vàng lập tức chuyển sang sắc xanh tím sẫm một cách đáng sợ.

"Liên kết este và mạch phụ gia hữu cơ bị phá hủy hoàn toàn rồi ông ạ!" Đôi mắt thông minh của Mai ánh lên vẻ bàng hoàng xen lẫn căm phẫn. "Họ dùng nhựa phế phẩm nấu lại rồi độn thêm bột đá vôi để lấy trọng lượng. Chất kiềm trong không khí ẩm đã ngấm vào lõi, chỉ cần độ pH trên mười một chạm vào là toàn bộ cấu trúc chịu lực sẽ tan rữa như bùn!"

"Đồ khốn nạn!" Thạch nghiến răng ken két, đấm mạnh nắm đấm vào vách đá vôi làm bật ra vài vụn đá sắc lẹm. "Lão Mậu đem mạng sống của ba trăm hai mươi con người ra để đổi chác phế liệu!"

Cụ Hòa vỗ nhẹ lên mu bàn tay Thạch để ghìm cơn thịnh nộ của người thanh niên lại. Cụ ngước mắt nhìn lên nền trời ngoài cửa hang.

Bầu không gian bỗng chốc tối sầm lại. Những cuộn mây màu vàng khè như lòng đỏ trứng ung — thứ mây chứa đầy oxit khoáng mặn và bụi tro kiềm bốc lên từ các lòng chảo sa mạc — đang cuồn cuộn tràn qua rặng núi đá vôi. Một cơn gió xoáy bất chợt thốc ngược vào hẻm núi, mang theo mùi nồng hắc, cay xè đặc trưng xộc thẳng vào cuống họng làm cả ba người ho sặc sụa.

Gió giật mạnh làm giàn giáo rung lên bần bật. Những tấm bạt che tạm quanh cửa hang phần phật vỗ cánh như bầy quạ hoảng loạn.

"Tách."

Một giọt nước nặng trĩu rơi xuống mép ngoài của tấm vòm nhựa, ngay phía trên gióng giáo số ba.

"Xèo—!"

Khói trắng bốc lên cay xè, hăng nồng mùi hóa chất cháy khét. Giọt dung dịch kiềm đậm đặc đầu tiên ăn thủng một lỗ tròn bằng đầu ngón tay trên bề mặt tấm lợp chỉ trong nháy mắt, nhựa xung quanh sùi bọt nhớt dính rồi chảy ròng ròng xuống mặt đất như sáp nến gặp lửa than.

Cụ Hòa giật thót mình, bật dậy khỏi phiến đá. Mai hốt hoảng ôm chặt lấy khay thuốc thử lùi về sau, còn Thạch vội dang tay chắn trước mặt hai người.

Trên mái vòm rộng ba mươi mét che cửa hang, hàng ngàn giọt nước kiềm bắt đầu rào rào gõ xuống.

Một tiếng rắc khô khốc vang lên từ khớp nối chính giữa trần vòm, kèm theo luồng khói trắng cay xè bắt đầu cuộn tròn bốc lên.