Chương 22: Khói Ấm Điền Viên

Tiết cuối thu, gió heo may hiu hiu thổi dọc thung lũng Lam Sơn, cuốn theo hương lúa nếp mới ngào ngạt khắp các nẻo đường làng. Đứng trên gò đất cao ven chân núi, Thạch Chấn Du chống chiếc gậy tre mộc mạc, đưa mắt ngắm nhìn dải đồng bằng lòng chảo đang rực lên một màu vàng no ấm.

Những thửa ruộng lúa mùa từng được cày ải, bón lót bằng lớp phân trấu mục ủ than tro từ Động Thạch Lương nay đã trĩu hạt uốn câu, bông nào bông nấy mẩy căng. Đám cóng sành ủ trấu của chú Ba Vạn bảo quản giống đợt trước quả nhiên nảy mầm đều tăm tắp, rễ bén sâu vào lòng đất mùn tơi xốp, tránh được cả đợt sương muối đầu mùa lẫn chuột bọ cắn phá. Khắp các bờ ruộng, tiếng liềm cắt lúa xoèn xoẹt hòa cùng tiếng cười nói rộn rã của bà con nông dân. Từng gánh lúa vàng kĩu kịt trên vai trai tráng, chở theo niềm hân hoan của một vụ mùa bội thu chưa từng thấy sau chuỗi ngày bão lửa hạn hán.

Tiểu Thạch đứng bên cạnh cụ Du, trên tay ôm bó rơm nếp vàng óng vừa tuốt xong, đôi mắt to tròn sáng ngời: — Ông nội nhìn xem, thóc mùa này chắc hạt lắm! Chú Ba Vạn bảo nhờ lớp phân mùn ủ trấu của ông mà ruộng không bị xót rễ, đất giữ ẩm tốt, bông lúa dài hơn hẳn mọi năm!

Cụ Du khẽ xoa đầu đứa cháu nuôi, khóe môi nở nụ cười hiền hậu: — Đất lành thì cây đơm hoa, bà con chăm bón thuận theo lẽ tự nhiên thì đất trời chẳng phụ công người.

Đang lúc hai ông cháu chuyện trò râm ran, bỗng từ đầu làng vang lên tiếng chiêng đồng trầm hùng. Một toán sai phái mặc áo nẹp đỏ của nha môn trang trọng tiến vào cổng thôn, khiêng theo bức biển gỗ lớn bọc vải lụa điều đỏ thắm. Đi đầu là viên điển lại huyện nha, tay nâng tráp gỗ sơn son gõ nhẹ cổng rào Tuệ Ân Đường.

Dân làng gặt lúa bên đường liền ùa theo xem, vây kín khoảng sân kho rộng rãi. Cụ Du cùng Tiểu Thạch từ gò đất vội rảo bước trở về, vừa vặn hội cùng lương y Tuệ Mẫn trong tà áo chàm chỉnh tề bước ra nghênh tiếp. Viên điển lại dừng bước, cung kính mở trát thư có triện đỏ của quan Khâm sai tuần thú, dõng dạc tuyên đọc trước bàn dân thiên hạ: — Phụng mệnh Khâm sai đại nhân kinh lý phương Nam, xét thấy kho thuốc công tế Tuệ Ân Đường cùng lão phu coi kho Thạch Chấn Du tận tụy cứu tế, sáng tạo phương pháp dùng vỏ trấu giữ tuyết bảo toàn vẹn nguyên ba mươi bồ thảo dược tươi giữa mùa đại hạn, cứu sống hàng trăm người khỏi cơn sốt nhiệt độc. Lại có công vạch trần gian thương, giữ yên thôn dã. Nay nha môn thừa lệnh Khâm sai, đặc cách ban tặng bảng vàng khen thưởng, ghi nhận công đức muôn đời!

Tấm lụa điều được mở ra, để lộ bức biển gỗ lim chạm trổ hoa văn mây cuộn, thếp vàng bốn chữ đại tự chân phương: “Đức Hậu Tế Sinh”.

Tiếng reo hò, vỗ tay của bà con chòm xóm vang dội cả một góc trời. Lương y Tuệ Mẫn xúc động đến run rẩy bờ môi, rưng rưng chắp tay tạ ơn trời đất. Viên điển lại bước tới trước mặt cụ Du, hai tay trao bức trát danh dự, cúi mình thi lễ: — Thạch lão trượng, quan Khâm sai trước khi hồi kinh còn căn dặn, tấm lòng nhân ái và trí tuệ dân dã của cụ thật là phúc lớn cho cả vùng Lam Sơn này.

Cụ Du chắp tay đáp lễ từ tốn, giọng trầm tĩnh mà khiêm nhường: — Lão chỉ là kẻ già góp chút sức tàn cùng bà con chòm xóm. Công lao này thuộc về sự đồng lòng của tất cả dân làng và y đức của Tuệ huynh nơi đây.

Bức bảng vàng được trai tráng cẩn thận rước vào treo trang trọng ngay chính giữa gian tiền đường Tuệ Ân Đường, tỏa ánh kim lấp lánh giữa mùi thơm dịu của các nong thuốc sao khô.

Đến trưa, dưới bóng cây hòe già râm mát trước sân kho, dân làng cùng nhau mở hội mâm cơm mừng lúa mới. Những chiếc chiếu cói mới dệt trải dài dọc khoảng sân gạch, bày la liệt thức ngon dân dã: nong xôi nếp mới đồ hạt sen dẻo quánh bốc khói nghi ngút, đĩa thịt gà đồi luộc da vàng ươm, cá suối nướng rơm thơm lừng và những bát canh củ ngọt mát.Một bóng áo nâu sẫm bước lại gần chiếc chõng tre nơi cụ Du đang ngồi. Đó là bà cụ Thắm, mẹ già của Ba Vạn. Từng thập tử nhất sinh trong cơn sốt nhiệt độc mùa hè, nay bà cụ đã hoàn toàn khỏe mạnh, da dẻ hồng hào, bước đi vững chãi không cần người dìu. Trên tay bà nâng chiếc đĩa gốm mộc đựng nắm xôi nếp mới cùng mấy chiếc bánh nếp dẻo thơm.

Bà cụ Thắm kính cẩn đặt đĩa xôi lên chiếc bàn con, đôi mắt rưng rưng ngấn lệ: — Cụ Thạch ơi, chén thuốc sinh địa của cụ và thầy Tuệ ngày ấy đã kéo già này từ cõi chết trở về. Nay lúa mới gặt xong, tôi thức từ sớm đồ mẻ xôi đầu mùa đem tới biếu cụ, tấc lòng đền đáp ơn cứu mạng muôn một.

Cụ Du vội đưa tay đỡ lấy vai bà cụ, giọng ấm áp: — Bà cụ bình phục khỏe khoắn thế này là lão mừng lắm rồi. Mùa màng ấm no, bà con an vui, ấy là phần thưởng lớn nhất cho kho thuốc chúng tôi rồi.

Ba Vạn cùng lương y Tuệ Mẫn từ trong nhà bước ra, mỗi người bưng một bầu rượu gốm và mấy chiếc chén sứ hoa lam. Tuệ Mẫn rót đầy chén rượu nếp cái hoa vàng thơm nồng, hai tay nâng chén hướng về phía cụ Du, vầng trán khắc khổ thường ngày nay rạng rỡ hẳn lên: — Chấn Du huynh! Lão phu bao năm qua gánh vác tiệm thuốc, chưa bao giờ thấy lòng mình nhẹ nhõm, thanh thản như hôm nay. Gian thương đã đền tội, đỉnh Bạch Nhạn lại về tay dân lành. Từ nay Tuệ Ân Đường đã có “Lam Sơn ủ trấu pháp” của huynh, thảo dược trữ trong trấu khô vừa chống nồm ẩm mùa đông, vừa chặn đứng hơi nóng mùa hè, chẳng còn lo mục nát hay sâu mọt nữa. Xin nâng chén rượu nếp này chúc huynh bách niên giai lão!

Ba Vạn cũng sảng khoái nâng chén, cười vang: — Đúng đấy cụ Du ạ! Thanh niên chúng con đã học thuộc lòng từng bước lót tro bếp, nén trấu, đậy nắp rơm bện rồi. Từ nay hạt giống của làng mình dứt khoát không sợ hỏng hạt nào nữa!

Cụ Du mỉm cười nâng chén rượu thơm, nhấp một ngụm nhỏ. Men rượu nếp cay nồng mà ngọt hậu lan tỏa nơi đầu lưỡi, như gói trọn mồ hôi, nhọc nhằn và vị ngọt bùi của đất trời Lam Sơn sau bao biến cố thăng trầm.

Buổi chiều dần buông, ánh hoàng hôn nhuộm một dải ráng đỏ ấm áp l*n đ*nh núi Bạch Nhạn xa xa. Khói lam chiều lảng bảng bay lên từ những nếp nhà tranh ven sườn đồi, quyện vào mùi rơm rạ khô và hương ngô nướng thơm lừng. Tiếng trống hội vãn dần, bà con lục tục thu dọn mâm bát, vừa đi vừa ríu rít chuyện trò về kế hoạch vụ đông sắp tới.

Cụ Du chống gậy bước ra hiên nhà, ung dung ngả lưng vào chiếc chõng tre thân thuộc. Khớp gối chân tật chỉ còn hơi tê nhẹ sau những tháng ngày lao lực. Tiểu Thạch thoăn thoắt bưng ra một chiếc ấm đất nhỏ cùng chén trà hoa cúc bốc khói nghi ngút: — Ông nội uống ngụm trà cúc cho ấm bụng ạ.

Cụ đón lấy chén trà từ tay đứa cháu ngoan, khẽ nhấp một ngụm. Vị trà thanh đạm, thơm ngát thấm sâu vào cổ họng, mang lại cảm giác an nhiên đến lạ kỳ. Trước sân, Tiểu Thạch cùng đám trẻ con xóm núi đang nô đùa đuổi bướm trong ráng chiều, tiếng cười đùa trong trẻo vang vọng cả khoảng trời bình yên.

Nhìn ngắm làn khói bếp chiều thanh bình êm ả lan tỏa khắp thung lũng, cụ Du khẽ mỉm cười, lòng tràn ngập niềm an lạc khôn cùng. Kiếp sống thứ hai nơi thôn dã này, cụ đã đem tri thức tích lũy trọn một đời để chở che cho mầm sống, cùng bà con chòm xóm vượt qua giông bão. Giờ đây, giữa tình làng nghĩa xóm đùm bọc và sự chở che mộc mạc của từng hạt thóc, vỏ trấu quê hương, người thợ già đã thực sự tìm thấy bến đỗ an yên trọn vẹn cho phần đời còn lại.

Gió thu mơn man lay động rặng tre đầu ngõ, rì rào khúc ca điền viên muôn thuở.