Chương 1: Giọt Sương Đầu Rễ

— Giữ chặt hai chân thằng bé! Đừng để nó cắn vào lưỡi!

Tiếng thím Thảo xóm dưới nghẹn ngào lẫn trong tiếng gió rít qua kẽ vách. Đứa nhỏ mới lên ba toàn thân co giật từng cơn trên chiếc chõng tre, môi tím tái, hai khóe miệng rỉ bọt trắng vì trúng phải một luồng sương quẩn lọt vào khe cửa lúc nửa đêm. Chứng khát độc phát tác quá nhanh, lục phủ ngũ tạng như bị than hồng thiêu đốt khiến đứa trẻ khóc không thành tiếng.

Lạc Thiệu Côn, bảy mươi chín tuổi, quỳ gối trên nền đất nện, đôi bàn tay gân guốc chằng chịt vết chai sần và sẹo cứa thoăn thoắt uốn cong nan rễ cuối cùng. Không một động tác thừa, từng ngón tay thô ráp của cụ lách sợi nan dẻo quánh qua mắt lồng hình bát giác, siết chặt mối khóa bằng một nút thắt cổ truyền. Chiếc lồng đan tròn trịa bằng rễ Dạ Quang Mộc vừa thành hình liền tỏa ra ánh huỳnh quang màu lục nhạt dìu dịu trong gian nhà tranh mờ tối.

— Tiểu Đan, cầm chắc ống tre! — Cụ Côn trầm giọng dặn dò rồi ôm chiếc lồng sải bước ra mỏm đá trước hiên nhà.

Thằng bé Tiêu Đan mười một tuổi nhanh nhẹn ôm ống bương bằng tre già bám sát sau lưng ông nội, đôi mắt to tròn đen láy vừa căng thẳng vừa kiên định.

Gió núi rít qua khe đá U Vân Lĩnh, mang theo hơi lạnh buốt như kim châm cùng những dải U Mãng Lam Sương tím ngắt đang cuộn trào từ đáy vực sâu. Đứng chênh vênh nơi mép đá hàn tinh, cụ Côn khẽ khép hờ mi mắt. Cụ không có nửa điểm linh căn, chẳng biết ngự khí phi kiếm như các tiên trưởng trên đỉnh Tuyết Lạc, nhưng bảy mươi chín năm gắn bó với cỏ cây đã cho cụ một đôi bàn tay thấu hiểu từng mạch sống của rừng già. Vận dụng “Thuận Mộc Bí Quyết” do tổ tiên truyền miệng, cụ buông lỏng hơi thở, cảm nhận nhịp đập khe khẽ từ những thớ rễ cây còn tươi rói.

Cụ không cưỡng ép luồng gió độc, mà nhẹ nhàng xoay chuyển miệng lồng nương theo hướng gió quẩn. Đan không cốt ở siết chặt, mà cốt ở nương theo thớ gỗ để mở lối cho nhựa sống dẫn đường. Luồng sương tím lam hung hãn ùa tới, bị cấu trúc nan đan bát quái níu giữ, buộc phải uốn lượn qua từng tầng mắt lồng ken dày. Nhựa sống trong sợi rễ Dạ Quang Mộc lập tức phát huy linh tính tự nhiên, giữ chặt lấy những cặn bã độc hại nơi lớp vỏ ngoài, chỉ để phần linh khí thanh sạch nhất của trời đất ngưng tụ lại bên trong.

Tí… tách.

Từng giọt nước trong vắt như hạt ngọc, không vướng chút bụi trần, chầm chậm nhỏ xuống đáy ống tre mà Tiêu Đan đang cẩn thận đón lấy. Mùi hương ngòn ngọt, thanh mát lan tỏa giữa màn sương tanh nồng.

— Có Ngọc Lộ Cam Tuyền rồi! — Tiêu Đan reo khẽ, hai tay run run nhưng giữ ống tre không sánh ra ngoài một giọt.

Cụ Côn lập tức đón lấy ống tre, nhanh chân quay vào trong nhà trao cho người phụ nữ đang túc trực bên chõng tre — Tố Tố, nước thanh khiết đây! Mau hòa thuốc cho đứa nhỏ!

Liễu Tố Tố ba mươi hai tuổi, y sư của xóm núi, gương mặt thanh tú đượm vẻ phong sương khẽ thở phào. Bàn tay thoang thoảng mùi thảo dược khô của nàng nhanh chóng trút bột rễ thanh tâm thảo vào lòng bát sành, rót những giọt ngọc lộ vừa hứng được vào rồi khuấy đều. Dòng nước ngọt lành thấm vào thảo dược, tỏa ra một làn hơi ấm dịu dàng. Nàng cẩn thận bón từng thìa thuốc vào khóe môi khô khốc của đứa trẻ.Chỉ sau nửa tuần trà, cơ thể đứa bé dần ngừng run rẩy. Sắc môi tím tái nhạt đi, thay bằng vạt hồng hào của sinh khí, hơi thở đứt quãng cũng trở nên êm ả, đều đặn. Thím Thảo ôm chầm lấy con, hai mắt đỏ hoe, toan sụp lạy cụ già tóc bạc thì cụ Côn đã kịp vươn đôi tay gầy guộc đỡ lấy vai thím.

— Thím đừng làm thế. Người cùng một xóm, che chở cho nhau qua cơn hoạn nạn là lẽ đương nhiên. Thằng bé qua được cơn bĩ cực là nhờ phúc của nó và tay thuốc chu đáo của cháu Tố Tố.

Nghe tin con thím Thảo thoát khỏi hiểm cảnh, bà con thôn Vân Lạc cùng vài người ở các xóm núi phụ cận vội vã kéo sang. Trong gian nhà tranh đơn sơ, bếp lửa đỏ bập bùng xua tan đi cái lạnh thấu xương của U Vân Lĩnh. Hơn một vạn phàm nhân sống rải rác quanh các hẻm núi hiểm trở này bao đời nay đều nương tựa vào đôi bàn tay người thợ đan và cây cỏ để chống chọi với sương lam. Họ ngồi quây quần bên hiên, nhìn cụ già bảy mươi chín tuổi đang cẩn thận dùng giẻ mềm lau sạch từng giọt cặn độc bám ngoài lồng đan.

Cụ Côn ngẩng đầu nhìn quanh, ánh mắt hiền từ quét qua từng gương mặt hằn sâu nỗi âu lo của bà con — Rễ Dạ Quang Mộc dẻo dai nhưng cũng có tính nết của nó. Bà con đan lồng hay treo lồng ngoài vách đá, nhớ lấy điều cốt tủy: cây có rễ giữ đất, người có lòng giữ làng. Đan không được vội vàng siết mạnh tay làm dập nát thớ sợi, phải nương theo thớ gỗ, để nhựa sống dẫn lối thì lồng mới bền. Lồng có thông thoáng, nhịp thở của rễ cây hòa cùng gió núi thì giọt sương hứng được mới hóa cam tuyền cứu người.

Mọi người chăm chú lắng nghe, gật đầu tấm tắc. Những lời mộc mạc của cụ như ngọn lửa sưởi ấm lòng người giữa đêm sương lạnh giá, thắt chặt thêm tình làng nghĩa xóm bình dị dưới chân núi non trùng điệp.

Trời vừa rạng sáng, màn đêm dần rút về phía các hẻm núi sâu, để lộ những vệt mây xám nhạt nơi chân trời U Vân Lĩnh. Đám đông dần tản về để chuẩn bị cho một ngày gùi củi hái thuốc. Cụ Côn bước ra mỏm đá ngoài hiên, cúi xuống kiểm tra chiếc lồng sương vừa dùng đêm qua để thay lớp lót.

Bàn tay cụ vừa chạm vào miệng lồng, nụ cười trên gương mặt hiền từ bỗng chốc đông cứng.

Những sợi rễ Dạ Quang Mộc vốn dẻo dai bỗng dưng rung bần bật một cách dị thường, như thể chúng đang quằn quại sợ hãi trước một luồng tà khí vô hình từ lòng đất xông lên. Ánh huỳnh quang màu lục nhạt tắt lịm, nhường chỗ cho vẻ khô héo kỳ lạ. Đáng sợ hơn cả, váng sương đọng lại dưới đáy lồng không còn là màu tím lam thuần khiết của chu kỳ sáu mươi năm một lần, mà chuyển dần sang một sắc tím đen u tối, quánh đặc như mực thối, tỏa ra mùi khét lẹt xộc thẳng vào sống mũi. Mạch đất dưới chân cụ dường như đang run rẩy rên xiết.

Chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, từ phía đầu thôn bỗng vang lên chuỗi âm thanh chói gắt.

Coong! Coong! Coong!

Tiếng chuông đồng báo động từ vọng gác đầu thôn Vân Lạc vang lên dồn dập, đập liên hồi vào vách đá tạo thành những hồi âm rợn người. Tiếng người gác hét thất thanh từ xa xé gió truyền đến: “Bà con ơi! Sương độc... sương độc tím đen từ đỉnh núi tràn xuống rồi! Đến sớm mười năm rồi!”. Tai cụ Côn ù đi, tim thắt lại khi nhận ra luồng sương quái dị năm nay đã phá vỡ hoàn toàn chu kỳ một hoa giáp thanh bình.