Chương 22: Nắng Ấm Bên Hiên Nhà Gỗ

Cụ San bước chậm rãi lại gần bàn thờ gia tiên. Hai tay cụ cẩn trọng cắm nén nhang trầm vào bát hương đồng đã ngả màu thời gian. Làn khói thơm lam nhạt vấn vít tỏa hương, bao trùm bức di ảnh đen trắng của người lính trẻ. Trên vách gỗ, gương mặt Hoàng Văn Định tuổi hai mươi mốt mỉm cười rạng rỡ, đôi mắt trong veo nhìn người bạn già của bảy mươi năm sau.

Sống mũi cụ San cay cay. Đôi bàn tay gầy gò nổi đồi mồi của cụ khẽ run lên khi chạm vào mép khung ảnh gỗ dổi. Cụ ghé sát, rưng rưng thì thầm bằng chất giọng trầm đục xứ Lạng “Định ơi... tôi về với ông rồi đây. Suốt bảy mươi năm qua, ngày nào tôi cũng nhớ cú xô của ông bên bờ vực Mẫu Sơn năm ấy. Ông đẩy tôi thoát khỏi vệt trượt taluy, để mình ông nằm lại dưới lòng đất mẹ... Tôi sống thay phần của ông, nhưng cái bụng lúc nào cũng mang một tảng đá đè nặng.”

Một giọt lệ già nua lăn nhẹ trên gò má nhăn nheo rồi tan vào nụ cười thanh thản “Hôm nay thì tôi nhẹ lòng rồi, Định à. Dưới hẻm sâu hơn ba trăm mét trong cõi ảo, tôi đã dùng đúng ngón nghề trắc địa và kỹ thuật giằng đá ngày xưa chúng mình cùng học để mở đường. Chín trăm chín mươi chín bậc đá xếp khan, không thiếu một bậc nào! Toàn bộ hơn hai nghìn đứa trẻ và mấy ông bạn già đều đã bình yên l*n đ*nh núi. Bàn tay này không phụ công ông cứu mạng. Món nợ ân tình bảy mươi năm, hôm nay tôi mới có thể ngẩng đầu thưa cùng ông.”

Làn khói trầm khẽ lay động như cái gật đầu bao dung của người đồng đội cũ. Tảng đá vô hình đè nặng trong tâm khảm cụ San suốt gần một thế kỷ dường như đã tan biến thành tro bụi, chỉ còn lại sự bình yên vô bờ bến. Ký ức về Mẫu Sơn năm 2006 giờ đây không còn là nỗi day dứt xót xa, mà đã hóa thành nguồn cội sức mạnh chở che cho thế hệ mai sau.

Cụ San cúi đầu vái tạ, rồi chầm chậm quay người bước về phía chiếc chõng tre kê ở góc phòng khách. Nơi ấy đặt chiếc hòm gỗ nghiến đã lên nước bóng lộn, kỷ vật theo cụ qua bao thăng trầm đời người. Cụ ngồi xuống mép chõng, run run mở chiếc khóa đồng cũ kỹ.

Bên trong hòm, lót một lớp vải chàm thơm mùi lá rừng là những dụng cụ trắc địa ngoài thực địa của thế kỷ trước. Cụ cẩn thận nâng cuộn thước dây vải dù sờn rách mép và chiếc búa đẽo đá cán gỗ lim từng cùng cụ mở đường tuần tra biên giới năm 2006. Cụ San dùng vạt áo chàm khẽ lau đầu búa thép đã mòn vẹt, ngón tay lần theo từng vết xước dọc sống búa như đọc lại trang nhật ký gian lao thời trai trẻ.

Trong sa bàn ảo, cụ đã để lại chiếc búa tiều phu trên phiến đá mốc thứ chín trăm chín mươi chín. Giờ đây, giữa nếp nhà thân thuộc, cụ nhẹ nhàng đặt cuộn thước dây và chiếc búa thép nằm ngay ngắn cạnh cuốn sổ ghi chép tọa độ cũ rồi khép nắp hòm lại. Một tiếng “cách” khô giòn điểm nhịp. Sứ mệnh của một đời thợ mở đường, từ dốc núi biên cương ngoài đời thực cho đến vách đá hiểm trở chốn sa bàn, đến lúc này đã hoàn toàn viên mãn.

“Ông cố ơi, ra hiên ngồi hóng gió cho thoáng ạ!”

Tiếng gọi trong trẻo của Khang vang lên từ gian bếp. Chàng trai mười bảy tuổi bưng khay gỗ mộc bước tới, dáng điệu nhanh nhẹn nhưng đầy vẻ kính cẩn. Khang đỡ lấy khuỷu tay cụ San, dìu cụ bước qua ngạch cửa gỗ ra hiên nhà.

Hiên nhà gỗ lộng gió sớm vùng Cao Lộc, thoang thoảng mùi nhựa hồi từ những nong hoa hồi đang phơi mình đón nắng. Khang đặt khay xuống bàn, cẩn thận rót nước nóng vào ấm trà gốm nung. Mùi trà hoa hồi sấy khô bốc lên nghi ngút, thơm nồng nàn vị cay ngọt ấm áp đặc trưng của núi rừng Đông Bắc.

Khang hai tay dâng chén trà bốc khói lên trước mặt cụ cố “Cháu mời ông cố dùng trà ạ. Trà hoa hồi vụ sớm mẹ cháu mới sấy tối qua, thơm và ngọt hậu lắm.”

Cụ San đón lấy chén trà, cảm nhận hơi ấm lan tỏa qua lòng bàn tay chai sần:“Khang này, mấy hôm ở dưới đáy vực Tử Điệp, cháu có sợ không?”

Khang khẽ cười, gãi đầu bộc bạch “Dạ, thú thật với ông là lúc vòm hang sập, cháu hoảng lắm. Máy móc báo toàn dữ liệu đứt gãy, cháu chỉ sợ không bảo vệ được ông cố. Nhưng khi thấy ông điềm tĩnh gõ từng nhát búa, dạy cháu chọn từng hòn đá chân voi, đá giằng ghì vào vách núi, tự nhiên lòng cháu phẳng lặng hẳn lại. Cháu nhận ra công nghệ dù có tối tân đến đâu cũng không thể thay thế sự nhẫn nại và thấu hiểu tự nhiên của con người. Viên đá xếp khan không cần vữa mà đứng vững ngàn năm, cũng giống như tình thân gia đình mình vậy, nương tựa vào nhau bằng cái tâm chân thành.”

Cụ San mỉm cười, khẽ gật đầu “Cháu hiểu được thế là ông mừng rồi. Núi đá vùng này dữ dằn, nhưng nếu biết nương theo sớ của nó, tôn trọng quy luật trời đất thì nó sẽ chở che cho mình. Con người sống ở đời cũng thế, phải biết nhẫn nại, biết chìa tay nâng đỡ nhau. Đừng cậy sức mạnh cơ giới mà hung hăng bạt núi xẻ đồi, cái gì cưỡng lại tự nhiên thì sớm muộn cũng chuốc lấy họa.”

Đúng lúc ấy, chiếc vòng tay thông minh trên cổ tay Khang khẽ rung lên một nhịp ngắn, phát ánh sáng lam nhạt. Khang chạm nhẹ ngón tay vào màn hình nổi, mắt sáng lên reo khẽ “Ông cố ơi! Có thông báo chính thức từ ban điều hành sa bàn Sơn Hà Vạn Dặm này!”

Cụ San ngước mắt nhìn lên hình chiếu ba chiều lơ lửng giữa không trung. Giọng đọc của người đại diện ban quản trị vang lên trang trọng “Thông cáo từ Nhà phát hành Sơn Hà Vạn Dặm: Nhằm ghi nhận tinh thần quả cảm và tri thức xây dựng dân gian kiệt xuất, toàn bộ khu vực mỏ khoáng hẻm Tử Điệp chính thức đóng cửa vĩnh viễn mọi hoạt động khai thác công nghiệp và giao tranh vũ trang. Tuyến đường chín trăm chín mươi chín bậc đá khan do cụ Bế TSn dẫn dắt kiến tạo được vinh danh là Di sản văn hóa bất khả xâm phạm mang tên ‘Lối Đá Cụ San’. Đây sẽ là biểu tượng trường tồn nhắc nhở toàn thể cộng đồng người chơi về đạo lý kính lão đắc thọ, tinh thần hòa hợp với tự nhiên và giá trị nhân văn sâu sắc.”

Màn hình chiếu lại hình ảnh con đường đá uốn lượn kiên cường bám vào vách núi tai mèo dựng đứng, nối từ đáy vực lên thẳng đỉnh Mây Mẫu Sơn ngập tràn nắng vàng.

Khang xúc động nhìn cụ cố, khóe mắt lấp lánh niềm tự hào “Ông cố ơi, con đường của ông sẽ mãi mãi ở lại đó. Sau này, ai bước chân vào sa bàn cũng sẽ nhớ đến một lão tiều phu xứ Lạng đã dùng đôi bàn tay trần cứu sống hàng nghìn người.”

Cụ San không đáp, chỉ khẽ nhấp một ngụm trà ấm. Vị ngọt hậu của hoa hồi lan tỏa nơi đầu lưỡi, chạy dọc xuống cổ họng, ấm áp và thanh tao như chính cuộc đời cụ. Mọi danh xưng nơi cõi ảo đều nhẹ tựa mây bay; điều quý giá nhất đối với cụ lúc này là sự bình an trong tâm hồn, là những liên kết nơron đã phục hồi lành lặn, và là đứa chắt nội ngoan ngoãn đang ngồi kề bên.

Mặt trời đã lên cao quá ngọn cây hồi sau nhà. Nắng sớm biên cương rọi xuống, dát một màu vàng óng ả lên mái ngói âm dương và những phiến gỗ lim vững chãi của hiên nhà. Xa xa, rừng hồi Cao Lộc bạt ngàn trải dài tít tắp đến tận chân trời, tỏa hương thơm ngát giữa làn gió mùa thu thanh khiết. Tiếng cười nói của con cháu dưới bếp vọng lên rộn rã, hòa cùng tiếng chim rừng lảnh lót hót vang trên cành cao.

Cụ San đặt chén trà xuống bàn, bàn tay gầy gò vỗ nhẹ lên mu bàn tay của Khang. Ánh nắng ấm áp phủ trọn bờ vai hai cụ cháu, rọi sáng nụ cười an yên của người thợ già đã đi trọn một đời mở đường vì sự sống.