Chương 25: Tiếng Mõ Cười Nghiêng Rặng Tre Đầu Xóm

Lão Chước dừng bước chân trần trên con đường đất mịn, xoay người lại nhìn chàng thư sinh đang đứng chôn chân cách đó vài sải tay. Đôi mắt ti hí của lão nheo lại, hàm răng đen nhánh hạt na hé lộ chiếc răng khểnh tếu táo quen thuộc — Thầy đồ Vượng ngày thường giảng giải sách thánh hiền trôi chảy như nước chảy qua cống, hôm nay sao chữ nghĩa trốn đâu tiệt mà mặt đỏ gay như mào gà trống thế kia?

Giáo Vượng nuốt khan một ngụm, bàn tay siết chặt vạt áo thô đã lấm tấm mồ hôi. Chàng hít sâu một hơi, rũ bỏ vẻ ngập ngừng thường thấy của kẻ sĩ trói gà không chặt, đĩnh đạc bước tới, chắp tay cúi mình thật sâu trước mặt lão mõ già — Thưa bác Chước... Tiểu sinh sang đây, trước là để khắc ghi ân tình sâu nặng của bác đã che chở cho bãi bồi, sau là... mạo muội xin thưa với bác một việc hệ trọng cả trăm năm. Tiểu sinh lòng dạ sáng trong, ngưỡng mộ đức hạnh nết na của cô Cúc đã lâu. Nay xóm thôn yên ổn, tiểu sinh tha thiết xin bác cho phép được dạm ngõ, đón cô Cúc về làm bạn trăm năm!

Lão Chước không đáp ngay. Lão khẽ nhếch mép, hất đầu ra hiệu cho chàng đồ trẻ theo mình rảo bước về phía mái nhà tranh nép dưới rặng tre ngà.

Trong gian nhà ba gian đơn sơ thơm nồng mùi rơm rạ mục và khói bếp, Bé Cúc đang cặm cụi bưng mâm nước vối nóng hổi đặt lên chõng tre. Vừa thoáng thấy cha dẫn chàng đồ trẻ bước tới bậu cửa với vẻ mặt bẽn lẽn khác thường, đôi má cô gái mười sáu tuổi thoắt cái ửng hồng như ráng chiều. Nàng thẹn thùng nép vội sau vách nứa đan nong mốt, đôi mắt bồ câu đen láy long lanh hé nhìn qua khe liếp, hai bàn tay vân vê gấu áo nâu sồng không giấu nổi vẻ bồn chồn.

Lão Chước ung dung ngồi xếp bằng trên chõng tre, thong thả nâng bát nước vối thổi phù phù rồi nhấp một ngụm đậm đà. Lão đặt chiếc Mõ Cá Ngáp lên đùi, tay mân mê cái dùi ổi nhẵn thín bóng mỡ gà, liếc xéo Giáo Vượng đang đứng nghiêm cẩn bên mép sập — Muốn làm rể của cái chân mõ làng này thì chỉ thuộc làu tứ thư ngũ kinh thôi chưa đủ đâu thầy giáo ạ! Bụng dạ phải sáng, gan góc phải bền, mà cái miệng cũng phải biết cười xua tan thói đời tráo trở. Lão có một vế xuất, thầy đồ mà đối trôi chảy thì lão mới ưng thuận gật đầu, bằng không thì cứ việc ôm tráp bút về nội đê mà ngâm vịnh suông!

Giáo Vượng mắt sáng rực, chắp tay đoan trang — Xin bác cứ ra đề, tiểu sinh dốc lòng ứng đối!

Lão Chước khẽ gõ nhẹ một tiếng “cốc” giòn tan vào sống mõ, cất giọng tưng tửng — Mõ cá ngáp ba hồi, khua tan sương mù lũy biếc!

Giáo Vượng mỉm cười, không cần đắn đo đến nửa tuần nhang, đĩnh đạc ngẩng đầu đối lại rành rọt từng tiếng — Bút văn son một nét, rạng tỏ ánh đức bến phù sa!

Tiếng đối vừa dứt, Lão Chước vỗ đùi đánh đét một cái, ngửa cổ cười ha hả làm rung cả khóm cúc tần trước sân:— Khá! Khá lắm! Chữ nghĩa đi đôi với tấm lòng, không uổng công lão kéo thuyền cứu vớt giữa cơn giông bão! Con Cúc đâu, mau ra rót thêm bát nước vối cho thầy đồ giải khát, kẻo người ta lại bảo nhà mõ này hẹp hòi bắt chẹt rể hiền!

Bé Cúc e ấp bước ra, đôi mắt hoe hoe đỏ vì giọt lệ mừng tủi dâng tràn nơi khóe mi. Nàng nghiêng mình châm bát nước, khẽ liếc nhìn người thương rồi cúi đầu, ánh mắt long lanh chan chứa niềm kính phục và yêu thương khôn xiết dành cho người cha suốt đời chịu bao điều ong tiếng ve để chở che bãi bờ.

Ngày lành tháng tốt chạm ngõ bãi bồi. Khắp con đường mòn rợp bóng tre xanh, không khí rộn rã náo nức như ngày hội lớn.

Dẫn đầu đoàn đón ngõ danh dự chính là Cụ Cả Đỗ. Bậc trưởng lão tám mươi tuổi râu tóc bạc phơ như cước, tay chống gậy trúc, nét mặt rạng ngời hoan hỉ bước từng bước khoan thai. Ngay sau cụ, Bà Ba Đậu đẫy đà phốp pháp, miệng nhai trầu đỏ lòm, hai tay thoăn thoắt bưng khay đồng đựng buồng cau xanh mướt cùng những miếng trầu têm cánh phượng khéo léo. Theo sau là bác Đinh trưởng xóm ôm nải chuối ngự chín vàng óng ả, mẹ con c* Sứt xách đôi vịt bầu béo tròn buộc lạt giang điều, cùng đông đảo trai thanh gái lịch xóm Bãi Bồi và bô lão chốn nội đê. Những ranh giới định kiến chiếu trên chiếu dưới bao đời nay đã bị xóa nhòa, nhường chỗ cho tiếng nói cười ríu rít chúc phúc cho mối lương duyên thắm đượm giữa chàng thầy giáo nghèo cương trực và cô gái dệt tơ bãi bồi.

Dưới bàn tay vun vén của tình làng nghĩa xóm, ba mươi mẫu bãi bồi ngoài đê như bừng tỉnh sau cơn bão táp, vươn mình ngập tràn nhựa sống.

Phù sa sông Đáy đỏ nặng hạt mỡ màng nuôi dưỡng những dải ngô xanh mướt ngút ngàn tầm mắt, nõn nà trổ cờ đón gió nam non. Bãi dâu ngút ngát bên triền sông xanh biếc một màu mỡ gà, nuôi đàn tằm ăn rỗi rào rào như mưa đổ trên những nong kén óng ả phơi đầy khắp sân ngõ.

Bên hiên ngôi trường làng mới dựng bằng vách nứa thơm lừng rơm tươi, tiếng trẻ con xóm bãi ê a đánh vần rộn rã theo nhịp thước gõ vang của thầy giáo Vượng. Những đứa trẻ đầu để chỏm lem luốc ngày nào nay đã biết nắn nót từng nét chữ ngay ngắn, thắp sáng ước vọng mai sau không còn bị kẻ cường hào dùng giấy trắng mực đen lừa gạt.

Ngay ngoài bến đò sông Đáy tấp nập, quán bún riêu cua đồng của Bà Ba Đậu lại nghi ngút khói thơm ngào ngạt. Tiếng đũa bát lách cách hòa vào tiếng đon đả mời chào xởi lởi đón khách thập phương xuôi ngược. Tuyệt nhiên không còn bóng dáng một tên tuần đinh hay sai nha nào lăm lăm roi mây gậy lim đến hoạnh hoe vòi vĩnh. Bờ bãi trở lại nét thuần hậu, trong trẻo ngàn đời của chốn thôn trang.

Bóng chiều tà lại buông xuống êm đềm trên bến nước, dát một dải sáng lung linh trên mặt sông Đáy hiền hòa.

Dưới bóng cây đa cổ thụ râm mát bên lũy tre xanh đầu xóm, Lão Chước ngồi tựa lưng vào gốc cây xù xì, đôi chân trần gác chéo thảnh thơi. Lão dõi mắt nhìn về phía mái nhà tranh, nơi Bé Cúc cùng Giáo Vượng đang ríu rít thu dọn nong tơ trong ánh mắt chan chứa yêu thương. Xa hơn nữa, trên bãi bồi ngút ngàn, tiếng hò khoan cất lên từ những thuyền nan buông lưới nhịp nhàng, thanh thản.

Lão Chước hít một hơi căng lồng ngực mùi thơm ngai ngái của bùn non và cỏ mật. Lão nâng chiếc dùi ổi nhẵn thín bóng mỡ gà, khoan thai gõ vào bụng chiếc Mõ Cá Ngáp bằng gỗ sung.

“Cốc... cốc... cắc!”

Tiếng mõ giòn giã cất lên không còn là hồi mõ thúc xâu oán hờn, cũng chẳng phải hồi mõ báo động hiểm nguy đen tối. Tiếng mõ an bình, khoáng đạt rền vang, lách qua từng kẽ lá bờ tre, lan tỏa khắp ba mươi mẫu đất phù sa màu mỡ.

Lão Chước nheo nheo đôi mắt hạt đỗ, miệng ngoác ra nở một nụ cười rạng rỡ, hàm răng đen nhánh lại lấp lánh tia sáng tinh quái. Lão bật cười ha hả, tiếng cười hào sảng, ấm áp nhân tình hòa vào ngọn gió lành đầu xóm, làm lay động nghiêng ngả cả bóng tre xanh trong một ngày hội no ấm, thái bình.