Chương 21: Thẻ Ngà Chặn Đao Hương Ước Tỏ

Mười hai lưỡi đao tuốt trần loang loáng, ánh thép lạnh buốt vung lên rít gió bổ thẳng về phía sập tế. Tiếng ủng da nện huỳnh huỵch trên nền gạch Bát Tràng quyện cùng tiếng la thét kinh hoàng của đàn bà con trẻ khiến sân đình Trúc Động như chao đảo. Mấy bác nông phu đứng gần chân sập líu ríu dạt ra xa, chừa lại khoảng trống chết chóc quanh thềm đình.

Đứng giữa vòng vây đao trượng, Lão Chước vẫn chôn chân vững như bàn thạch. Lão không hề nao núng, khóe miệng hé nụ cười thản nhiên. Đợi mũi đao của viên cai đội chỉ còn cách ngực chừng ba gang tay, lão mới khoan thai thọc tay vào vạt áo chẽn, rút chiếc thẻ ngà giơ thẳng lên trời.

Dưới ánh ban mai, chiếc thẻ ngà trắng muốt chạm hình chim ưng giương cánh ánh lên nét uy nghiêm. Lão Chước đứng thẳng lưng, cất giọng đanh thép ngân vang khắp các gian đình — Lũ bay mở to mắt ra mà nhìn! Thẻ ngà Khâm sai ngự sử tại đây! Kẻ nào dám manh động nửa bước, tội đồng mưu tạo phản, chu di tam tộc!

Tiếng quát như chuông đồng gióng giữa trời quang. Viên cai đội nha dịch vừa liếc thấy hoa văn chim ưng cùng nét chạm tinh xảo của ngự bảo triều đình thì rụng rời tay chân. Hắn khựng phắt lại, mũi đao run bần bật. Qua nét mặt hoảng loạn của viên cai đội, Lão Chước thừa biết một kẻ lăn lộn chốn nha môn như hắn ắt phải hiểu lệnh bài chim ưng chỉ thuộc về khâm sai ngự sử, đụng vào một sợi lông tơ của người cầm lệnh cũng đủ bay đầu cả họ.

— Đứng lại! Toàn bộ hạ đao xuống! — Viên cai đội tái ngắt mặt mày, giật lùi ba bước, hai tay ghìm đốc đao không dám xốc tới dù nửa tấc.

Mười một tên nha dịch còn lại thấy thế cũng nhất loạt chùn chân, ngơ ngác hạ thấp đao trượng. Cả sân đình nín thở, tĩnh mịch đến mức nghe rõ tiếng lá tre xào xạc trên mái ngói rêu phong.

Ngồi trên sập gụ, Tri huyện Bùi Thế Nghiêm sầm mặt, đập mạnh tay áo thụng. Chánh tổng Ma Đình Hách trán quấn dải lụa trắng toát liền chồm dậy, đôi mắt lồi the thé rống lên — Lừa đảo! Quan lớn chớ mắc mưu! Thằng mõ rách quanh năm xin xôi góc oản thì lấy đâu ra lệnh bài triều đình? Hẳn nó nhặt xương trâu ngoài bãi sông Đáy rồi thuê khắc bậy để dọa dẫm quan nha! Đồ giả! Rõ ràng là đồ giả!

Tri huyện nghe vậy, thấy Lão Chước mặc manh áo nâu vá vai tầm thường thì cơn giận dữ lấn át cả hồ nghi. Quan huyện đứng phắt dậy, trỏ ngón tay đeo nhẫn vàng quát tháo — To gan lớn mật! Dám ngụy tạo ngự bảo kháng lệnh quan trên! Cai đội, xốc tới chặt đầu thằng giặc mõ bêu cổng làng cho ta!

Viên cai đội toan bước lên thì từ hàng ghế bô lão, tiếng gậy trúc vang lên “cộc” đanh gọn trên phiến đá xanh. Cụ Cả Đỗ trong bộ áo thụng lam, râu tóc bạc phơ, đĩnh đạc bước lên sập tiền tế. Tuổi tám mươi nhưng dáng cụ thẳng tắp, đôi mắt quắc thước quét qua đám hào lý khiến Chánh Hách bất giác rụt cổ. Cụ nâng cuốn sách bọc da trâu cổ kính, giơ cao trước bàn thờ Thành hoàng làng, cất giọng sang sảng — Trước linh vị tiền nhân, lão tám mươi tuổi đầu, giữ chức tiên chỉ bô lão, xin lấy tính mạng bảo chứng! Đây chính là Hương ước cổ của làng Trúc Động do các bậc tiền hiền truyền lại suốt ba đời Chánh tiên chỉ!

Cụ lật trang giấy dó vàng óng, dõng dạc xướng to — Điều thứ bảy ghi rõ: “Mọi dải đất bãi bồi phù sa mới phát sinh ngoài đê ven sông Đáy thuộc về diện đất công điền trợ tế dân nghèo khai khẩn, hào lý không được phép cưỡng đoạt hoặc lập đinh bộ nội đê”! Ba mươi mẫu bãi bồi là công điền trợ tế, không một ai, kể cả quan huyện hay chánh tổng, được quyền cướp đoạt!Lời tuyên đọc của bậc trưởng lão như sấm truyền giữa đình trung. Hàng chục bô lão chính cư đồng loạt gật đầu — Phải đấy! Lời Cụ Cả chí phải!

— Tiền nhân đã định rõ trong hương ước, há để kẻ gian bẻ cong luật làng!

Tiếng reo hò bùng lên vang dội. Bé Cúc cùng Bà Ba Đậu lập tức dẫn đầu bốn mươi nóc nhà ngụ cư bãi bồi rầm rập ùa lên. Đàn bà bưng đòn gánh, trai tráng cầm cuốc xẻng ken dày quanh sập tế, tạo thành bức tường che chở vững chắc cho Lão Chước và Cụ Cả Đỗ.

Giữa vòng vây ấy, Giáo Vượng đĩnh đạc bước lên. Chàng thư sinh giương cao vuông lụa trắng chép rành rọt từng hàng chữ mực đen cùng vết triện son sao chép, đanh thép chĩa thẳng về phía quan huyện — Bẩm quan huyện Bùi Thế Nghiêm! Ngài ép thu hai trăm quan xâu và toan cướp bãi bồi, chẳng qua để che đậy tội ác tày đình! Mời ngài cùng chư vị hương thân xem vuông lụa này, trích từ sổ mật trong tráp gỗ lim dinh Chánh tổng: Mùa lũ năm ngoái, triều đình cấp năm trăm lạng bạc trắng chẩn tế đê điều sông Đáy, nhưng ngài đã cùng Ma Đình Hách bớt xén chia chác trắng trợn! Ngài nhận ba trăm lạng, Chánh Hách nhận hai trăm lạng, bỏ mặc dân nghèo ngập lụt đói rách! Nay các người lại đẻ ra lệ xâu khống để cướp trắng đất đai của dân xóm Bãi Bồi lấp vào chỗ thâm hụt! Tội biển thủ quốc khố, bức hại lương dân, ngài gánh nổi chăng?

Từng câu chất vấn của Giáo Vượng như gáo nước sôi dội thẳng vào mặt quan huyện. Cả sân đình ồ lên kinh hoàng rồi bùng thành cơn sóng phẫn nộ — Trời ơi! Năm trăm lạng bạc cứu đói đê điều mà chúng nó dám ăn chia!

— Quân ăn cướp! Thảo nào đê vỡ tan tành! Đồ mặt dày hại dân hại nước!

Bị l*t tr*n tim đen trước bàn dân thiên hạ, Tri huyện Bùi Thế Nghiêm run bắn, mặt cắt không còn giọt máu. Ánh mắt hắn lộ rõ nỗi kinh hoàng tột độ của kẻ hiểu rằng nếu tang chứng này lọt về triều đình thì bay đầu cả họ. Cơn sợ hãi biến thành điên cuồng, quan huyện gạt phăng chén trà đổ tung tóe, nhảy chồm khỏi ghế, mắt vằn lên tia máu đỏ lòm, gào thét như thú dữ bị dồn vào đường cùng — Sàm ngôn! Vu khống! Toàn là lũ giặc cỏ xúi giục làm phản! Thẻ ngà hay hương ước đều là đồ giả mạo! Cai đội, chém chết ngay thằng mõ già cùng thằng thư sinh càn quấy cho ta! Đứa nào chém được thưởng mười lạng bạc! Tuần đinh xông lên cướp lại vuông lụa và sổ đất, chém sạch không tha một mống!

Nghe lệnh thưởng bạc cùng tiếng gào thét mất trí của quan trên, tên nha dịch hung hãn nhất đội lóa mắt vì tiền, lập tức hoa đao xông xáo vượt qua khe hở của đám đông. Hắn nhảy phắt lên thềm sập tế, lưỡi đao thép sáng loáng vung cao rít gió rợn người, bổ thẳng xuống đỉnh đầu Lão Chước!

Giữa khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc ấy, một tiếng thét uy nghiêm rền vang từ phía cổng đình giáng xuống như sét đánh ngang tai — Bản quan ở đây, đứa nào to gan dám coi thường vương pháp!