Chương 19: Dựng Cờ Khai Hội Đón Khâm Sai

Bát chè tươi chạm xuống mặt chõng tre nghe tiếng “cạch” giòn tan. Lão Chước nheo đôi mắt ti hí nhìn sang bà Ba Đậu đang thấp thỏm bên đôi bồ bún riêu — Thím Ba khéo lo! Lão Hách có nốc đẫy canh sâm thì cái gan thỏ đế đêm qua cũng chưa hoàn hồn đâu. Hôm nay mới là mười bốn, phiên áp rằm, lão ấy làm ầm ĩ để che mắt thiên hạ, lấy cái ồn ào ban ngày lấp đi nỗi khiếp vía ban đêm thôi!

Từ chái đ**m canh nhìn ra đầu làng, Lão Chước thấy rõ cảnh tượng rậm rịch bên đình làng Trúc Động. Chánh tổng Ma Đình Hách trán quấn dải lụa trắng che vết rách hôm qua, mặc áo the hoa đỏ, chống nạnh quát tháo đám tuần đinh. Cờ ngũ sắc rợp trời, phướn lụa giăng khắp lối, rạp tiền tế dựng lên bề thế. Lão Chước thừa hiểu tỏng: Chánh Hách muốn phô trương thanh thế chuẩn bị nghênh đón Tri huyện Bùi Thế Nghiêm cùng mười hai nha dịch đao trượng ngày mai, hòng đè bẹp xóm Bãi Bồi trước khi giở trát cướp đất.

Tiếng ủng nện huỳnh huỵch trên cầu tre dội tới đ**m canh. Lý trưởng Văn Cường mặt dơi tai chuột, vạt áo còn lấm lem bùn đất sau cú ngã đêm trước, tay lăm lăm chiếc dùi đồng lệnh xông vào. Hắn quẳng phịch chiếc dùi đồng xuống chõng tre, hất hàm — Thằng Chước mõ! Thầy Chánh truyền lệnh: Ngày mai Đại lễ Khánh thành Đình làng, quan Tri huyện Bùi lớn về ngự giá. Mày là mõ làng, liệu hồn quét tước sạch bong sân đình từ chiều nay! Sáng mai cầm dùi đồng này gõ mõ đón rước cho tề chỉnh. Bằng như chậm một khắc, gõ sai một nhịp hay giở thói bẻm mép, thầy Chánh bẻ gãy răng, sai tuần đinh tống mày vào cùm giải lên huyện!

Lão Chước làm vẻ sợ sệt, vội cúi rạp người — Lạy thầy Lý! Thầy Chánh với thầy Lý sai bảo, con đâu dám trễ nải! Con xin kính cẩn vâng lệnh, ngày mai nhất định con khua mõ thật to, thật rền cho cả làng nghe thủng tai!

Thấy lão mõ khúm núm, Văn Cường đắc ý hừ mũi rồi quay gót về phía đình trung.

Bóng Văn Cường vừa khuất, Lão Chước đứng thẳng dậy, khóe môi nhếch nụ cười tưng tửng. Lão cầm dùi đồng gõ nhẹ tiếng “cốc” đanh gọn vào sống Mõ Cá Ngáp.

Bà Ba Đậu bĩu môi dài cả thước — Đấy, bác xem! Vừa thoát chết đêm qua mà sáng nay đã nghênh ngang như chẫu chàng gặp mưa rào!

Giáo Vượng và Bé Cúc từ sau rặng chuối bước vào đ**m canh. Vượng vỗ nhẹ bọc áo trước ngực — nơi giấu bản sớ tạ thần vừa soạn xong cùng các chứng cứ đanh thép.

Lão Chước nheo mắt hỏi — Thế trận đã sẵn sàng chưa? Bản sớ tạ thần ra sao rồi?

Giáo Vượng đĩnh đạc thưa — Thưa bác, cháu đã mượn ý chúc tụng để lồng từng chữ vạch trần chuyện đốn trộm ba mươi súc gỗ lim Miếu Ông và thói đục khoét của Chánh Hách. Cụ Cả Đỗ cũng nhắn: sáng mai cụ sẽ chống gậy bước ra chiếu trên đình trung chứng thực bản Hương ước cổ công điền.

Lão Chước gật đầu, dặn bà Ba Đậu — Thím Ba lo hội đàn bà ngoài chợ. Sáng mai dẫn chị em kéo vào sân đình thật đông, hễ thấy biến thì cất giọng la ó trợ uy, không để nha dịch tự tiện bức h**p dân mình!

Bà Ba Đậu vỗ đùi đánh đét — Bác cứ yên tâm! Nước riêu sôi với ớt bột sẵn rồi, đứa nào dám đụng vào dân bãi bồi thì biết tay tôi!Trưa giáp rằm, Lão Chước cùng Giáo Vượng trở về căn nhà tranh ba gian nép dưới bóng tre ven sông Đáy.

Bé Cúc đã thoăn thoắt dọn xong mâm cơm mộc mạc trên chõng tre. Niêu cơm gạo mới thơm lừng, đĩa rau muống luộc xanh mướt chấm tương gừng, bát canh cua đồng mồng tơi cùng đĩa cá bống kho tiêu đậm đà mùi khói bếp.

Khách họ Hà cùng bốn tùy tùng ngồi quây quần dùng bữa. Vị khách nho nhã cầm bát cơm đầy, ánh mắt xúc động nhìn quanh mái tranh vách đất đơn sơ nhưng ấm áp tình làng nghĩa xóm.

Cơm nước xong, chiếc thuyền buôn lụa ngoài bến sông cũng vừa đóng xong mạn gỗ, buồm căng sẵn sàng nhổ neo.

Trước khi bước xuống thuyền nan, khách họ Hà kéo Lão Chước ra góc bờ tre vắng. Từ vạt áo gấm, ông rút ra chiếc thẻ ngà chạm trổ hình chim ưng giương cánh uy dũng, đặt vào bàn tay chai sần của lão mõ — Bác Chước cầm lấy vật này giấu kỹ bên mình. Ngày mai chốn đình trung, dẫu mười hai nha dịch đao trượng lăm lăm của quan huyện có thị uy, bác cứ vững tâm gõ vang Mõ Cá Ngáp! Lưới trời lồng lộng, lẽ phải không bao giờ khuất phục trước bạo tàn. Tôi đoan chắc với bác, công lý ắt hiển hiện trước giờ Ngọ ngày mai!

Lão Chước cảm nhận luồng hơi mát rượi từ chiếc thẻ ngà, lòng dâng lên niềm tin mãnh liệt. Lão chắp tay tiễn con thuyền lướt nhẹ trên làn nước biếc.

Chiều giáp rằm buông xuống, nhuộm sắc vàng óng ả lên ba mươi mẫu nương dâu bãi ngô xanh ngát. Ngọn gió từ lòng sông Đáy mang theo vị phù sa nồng đượm.

Trước sân nhà Lão Chước, đại diện bốn mươi nóc nhà ngụ cư xóm Bãi Bồi tề tựu đông đủ. Có bác Đinh trưởng xóm râu tóc hoa râm, c* Sứt lưng đã lành sẹo roi mây, những bác nông phu dãi dầu sương nắng cùng các mẹ, các chị gánh gồng tần tảo.

Không còn vẻ hoang mang như những ngày đầu bị thúc xâu, ai nấy đều vận áo nâu sồng tề chỉnh, nét mặt quắc thước và ánh mắt rực lửa kiên cường.

Bác Đinh bước lên phía trước, cất giọng đanh thép — Bác Chước ơi! Ba mươi năm qua dân ngụ cư bòn từng tấc đất bãi bồi mới nên hạt lúa bắp ngô nuôi sống mẹ già con thơ. Ngày mai quan huyện với Chánh tổng có đem gươm giáo ra dọa, bốn mươi nóc nhà này cũng quyết một lòng theo bác bước lên đình làng đòi lại lẽ công bằng! Sống cùng đất bãi bồi, thác cũng về với đất bãi bồi!

Lão Chước nhìn những bàn tay thô ráp, những ánh mắt gửi trọn niềm tin của bà con nghèo, sống mũi lão cay cay. Lão chắp tay ân cần dặn dò — Bà con cứ vững lòng! Sáng mai tề tựu đúng giờ, giữ nghiêm phép tắc, không cãi cọ xô xát. Chúng ta có lý lẽ của tiền nhân, có Hương ước cổ của làng, trời đất ắt che chở cho người ngay thẳng!

Đêm giáp rằm buông màn sương mỏng manh. Ánh trăng mười bốn vằng vặc treo lơ lửng trên đỉnh lũy tre gai, dát bạc lên dải phù sa bãi bồi và dòng sông Đáy rì rào sóng vỗ.

Lão Chước ngồi lặng lẽ trên chõng tre trước hiên nhà, tay mân mê chiếc Mõ Cá Ngáp và chiếc dùi ổi nhẵn thín bóng mỡ gà. Chiếc thẻ ngà giấu êm trong bọc áo như tỏa ra luồng hơi ấm lạ kỳ.

Lão vung nhẹ chiếc dùi ổi, điểm canh buông từng tiếng mõ khoan thai Cốc... Cốc... Cốc...

Tiếng mõ gỗ sung trong trẻo, giòn giã ngân nga trong đêm vắng, vang vọng qua bờ tre đầu xóm, hòa cùng tiếng nước sông Đáy rì rào đón đợi cuộc đối đầu quyết định sáng mai.