Chương 3: Lá Đồng Trong Tro Trấu

Tiếng ngân trong trẻo vừa dứt, cụ Vinh buông búa, khẽ quay đầu nhìn thiếu niên đang đứng chôn chân nơi bậu cửa. Ánh mắt tròn xoe ngập tràn kinh ngạc của Tiết Đồng khiến khóe môi nhăn nheo của cụ thoáng nở nụ cười hiền hậu. Lão đặt thỏi đồng nóng trở lại khay sắt, bước chậm rãi đến bên đống than vụn mà cậu vừa đem tới.

"Đứng ngây ra đó làm gì, cháu? Lại đây sưởi chút lửa cho ấm." Cụ Vinh vẫy tay, giọng trầm ấm xóa tan bầu không khí lạnh ngắt.

Tiết Đồng giật mình, nuốt một ngụm nước bọt rồi rụt rè bước qua ngưỡng cửa liếp xiêu vẹo. Cậu đảo mắt nhìn quanh gian lò rèn đổ nát, rồi cẩn thận rút từ trong vạt áo rách ra một chiếc túi vải thô nhỏ, thì thầm như sợ ai nghe thấy "Cụ Vinh... ban nãy cháu chạy ngang qua sân sau xưởng rèn ngoại môn, thấy người ta vứt đống phế phẩm này ra ngoài rãnh tuyết. Cháu... cháu lén nhặt mấy mẩu đồng vụn còn đỏ au này với chút than tốt cho cụ đây."

Cụ Vinh đón lấy chiếc túi vải, bàn tay chạm vào những ngón tay khẳng khiu, lạnh ngắt như băng của đứa trẻ. Lão mở miệng túi, bên trong là dăm mẩu đồng thỏi vụn cùng vài cục than đen bóng, đượm lửa hơn hẳn loại củi mục trên núi. Lão ngẩng lên, nhìn gương mặt lấm lem tro bụi cùng đôi tai đỏ ửng vì cóng lạnh của cậu bé, trong lòng dâng lên niềm xót xa.

Lão khẽ lắc đầu, vỗ nhẹ lên bờ vai gầy guộc "Cháu có lòng, lão già này nhận. Nhưng nhớ kỹ lời lão, ngoại môn quy củ nghiêm ngặt, từ nay chớ có mạo hiểm như vậy nữa. Thân phận tạp dịch vốn chịu nhiều thiệt thòi, lỡ bị bắt gặp, chấp sự phạt đòn thì khổ thân."

Tiết Đồng gật đầu lia lịa, hai bàn tay đan vào nhau run rẩy vì rét. Cụ Vinh khom lưng, gạt lớp tro rơm ấm bên mép lò, dùng kẹp sắt gắp ra một củ khoai nướng vỏ cháy xém thơm lừng mà lão đã vùi từ sáng. Cụ cẩn thận bẻ đôi củ khoai bốc khói nghi ngút, chia phần lớn hơn cho cậu thiếu niên "Ăn đi cho ấm bụng. Ăn xong thì mau trở về tạp dịch viện kẻo người ta điểm danh."

Mùi mật khoai ngọt lịm xông vào cánh mũi. Tiết Đồng nghẹn ngào đón lấy, cắn một miếng lớn, hơi nóng phả ra làm khóe mắt cậu hoe đỏ. Cậu vừa nhai vừa lí nhí "Cụ Vinh tốt với cháu quá... Cháu ăn xong sẽ về ngay, không để chấp sự phát hiện đâu ạ."

Đợi Tiết Đồng ăn xong và bóng dáng nhỏ bé khuất sau màn tuyết trắng ngoài triền dốc, cụ Vinh mới đóng chặt cánh cửa liếp, cài then gỗ chắc chắn. Gian lò chỉ còn lại tiếng củi than lách tách reo vui.

Cụ Vinh hít một hơi thật sâu, ánh mắt trở nên ngưng đọng, chuyên chú lạ thường. Cả một đời trăm năm gắn bó với búa đe kiếp trước như cuộn chảy trong huyết quản, đánh thức từng cảm nhận tinh vi về kim khí trong thân xác già nua này.

Lão ngồi xuống trước chiếc nồi đất thô đặt trên miệng lò. Lửa than được tiếp sức bởi đống than vụn tốt bắt đầu rực sáng, chuyển từ sắc đỏ cam sang ánh xanh lam rực rỡ. Cụ Vinh cẩn thận dùng chiếc cân con bằng đồng cũ kỹ, cân đo từng phần nguyên liệu theo đúng tỉ lệ nghiêm ngặt: đúng tám phần đồng đỏ thẫm dẻo dai làm cốt, hai phần thiếc trắng sáng bóng định hình thanh âm. Không thừa một khắc, không thiếu một phân.

Khi kim loại trong nồi đất bắt đầu chảy lỏng thành dòng chất lỏng đỏ rực, cuộn trào những bọt khí li ti, cụ Vinh đưa tay lấy chiếc cối đá nhỏ bên cạnh. Trong lòng cối là một nhúm bột khoáng thạch anh trắng tinh mà lão đã nhẫn nại nghiền mịn như bột phấn từ những vụn đá nhặt nơi vách núi. Lão rắc nhẹ nắm bột khoáng vào giữa dòng kim loại lỏng.Bột thạch anh tan chảy, hòa quyện vào hợp kim đồng thiếc, tạo nên những đường vân sáng mờ lượn lờ tựa mây khói. Chất khoáng thạch này chính là chìa khóa then chốt: nó giữ cho mạng kim loại không bị giòn gãy khi đón gió lạnh, đồng thời là cầu nối để âm ba có thể lan tỏa sâu vào tầng sâu của vạn vật.

Cụ Vinh kẹp chiếc nồi đất, nghiêng tay rót dòng kim loại nóng rực vào một khuôn đất thô hình chữ nhật thon dài. Khói trắng bốc lên nghi ngút mang theo mùi ngai ngái của đất nung.

Chỉ chờ khối kim loại vừa kịp đông đặc lại thành một phiến phôi thô màu đỏ sẫm, cụ gắp ngay nó đặt lên mặt đe sắt. Bàn tay gầy guộc nhưng gân guốc nắm chặt cán búa.

"Keng... Boong..."

Nhát búa rơi xuống, chuẩn xác và êm ái. Không gian xung quanh như ngưng đọng lại trước nhịp điệu của người thợ già. Từng nhát búa nện xuống không hề mang theo sức mạnh bạo liệt của kình lực tu chân, mà nhịp nhàng, khoan thai hệt như nhịp thở của đất trời. Tiếng búa khi trầm khi bổng, khi chạm nhẹ như giọt sương rơi trên lá, khi đanh chắc như sấm rền nơi chân trời xa.

Dưới làn mưa búa đều đặn, phiến đồng dần dần giãn ra, mỏng manh và uốn lượn tựa như một chiếc lá non. Cụ Vinh tỉ mỉ gõ từng đường mép. Phần sống lưng của lá chuông được giữ dày hơn để lưu giữ âm hưởng cốt lõi, trong khi hai bên cánh và phần đuôi vuốt mỏng dần với độ chuyển tiếp vô cùng tinh vi. Độ dày mỏng chuyển dịch này sẽ quyết định độ rung tự nhiên của kim loại khi gió lướt qua, biến luồng cuồng phong gắt gỏng thành những gợn sóng trầm đục dịu êm.

Sau hàng trăm nhát búa chuẩn mực, phiến đồng đã thành hình một lá chuông gió thon dài độ nửa thước, bề mặt mịn màng ánh lên sắc đỏ tía pha chút ánh bạc lấp lánh.

Cụ Vinh không dừng lại nghỉ ngơi. Khi phiến kim loại hãy còn giữ sắc đỏ hồng của nhiệt độ, lão cầm lấy chiếc đục sắt nhỏ sắc nhọn, cẩn trọng khắc từng đường rãnh ngoằn ngoèo lên thân lá chuông. Đó không phải là chữ viết thế gian, mà là những đường nét âm luật cổ xưa mô phỏng dòng chảy của gió và nước, giúp dẫn dắt luồng khí khi lướt qua bề mặt kim loại. Mỗi nhát đục lướt đi dứt khoát, để lại những rãnh rỗng tinh xảo tựa như đường gân của một chiếc lá cây rừng.

Hoàn tất công đoạn chạm khắc, lá chuông vẫn còn hừng hực hơi nóng, tỏa ra ánh sáng ấm áp giữa gian phòng mờ tối. Đây chính là thời khắc sinh tử của việc đúc chuông: nếu để kim loại nguội đột ngột trong gió lạnh buốt giá của đỉnh Đoạn Tội Đài, cấu trúc bên trong sẽ lập tức nứt gãy, biến thành thứ sắt vụn vô hồn, phát ra tiếng chát chúa xé tai.

Cụ Vinh quay người bước tới góc lò rèn, nơi đặt một chiếc chum gốm miệng rộng đã được đổ đầy bao tro trấu ủ ấm mà Tiết Đồng mang tới lúc nãy. Lão cẩn thận gạt lớp tro xốp mịn ở bề mặt sang hai bên, để lộ ra khoảng lòng sâu ấm áp bên dưới.

Dùng đôi kẹp sắt dài, cụ Vinh nhẹ nhàng nhấc lá chuông đỏ thẫm lên, từ từ hạ sâu vào giữa lòng chum tro trấu. Lớp tro mịn lập tức ôm trọn lấy phiến kim loại nóng rực, ngăn cách hoàn toàn với khí lạnh thấu xương từ bên ngoài. Tro trấu xốp nhẹ giữ nhiệt cực tốt, sẽ giúp phiến hợp kim hạ nhiệt với tốc độ chậm nhất, để từng thớ đồng và thiếc từ từ sắp xếp lại trật tự, dẻo dai và hòa hợp tuyệt đối suốt ba ngày ba đêm.

Cụ Vinh cẩn thận vun tro lại cho thật phẳng phiu, rồi lấy một tấm nắp gỗ dày đậy kín miệng chum, chèn thêm một phiến đá tảng lên trên.

Lão đứng thẳng lưng, khẽ thở ra một hơi dài, đưa tay áo quệt đi vệt mồ hôi đọng trên trán.

Gian lò rèn rơi vào khoảng lặng mênh mông, chỉ còn tiếng bão tuyết bên ngoài vách núi vẫn gào rít từng hồi. Thế nhưng, cụ Vinh bỗng khựng lại, đôi tai khẽ động. Từ sâu dưới đáy chum gốm phủ đầy tro trấu kín mít, dường như có một luồng ngân u u rất nhẹ khẽ truyền qua thành đất nung.

Đó không phải là âm thanh tai người nghe thấy, mà là một nhịp rung trầm đục, êm dịu lay động không gian, lan ra khắp gian phòng đổ nát rồi chạm nhẹ vào khung cửa liếp, khiến những hạt bụi tuyết đọng ngoài hiên lò cũng khẽ rùng mình rơi lả tả xuống thềm đá.