Chương 17: Dồn Sức Trả Nợ

Gió bấc thốc qua bến sông lạnh buốt, nhưng cơn ớn lạnh dọc sống lưng Đại Thành còn tê tái hơn sương tuyết. Đôi môi anh mím chặt, gân mu bàn tay nổi rõ khi bấu cứng vào thân nạng gỗ nghiến.

Chú Ba Vạng dằn mạnh mái chèo xuống mũi thuyền nan nghe một tiếng “cốp”: — Lão Đặng lại dám giở trò bẩn thỉu ấy ư? Khế ước ghi rành rành hạn nợ đến trưa hăm ba, nay mới rằm tháng Chạp! Để thằng Vạng này vác đòn xóc lên nha môn cãi lý!

— Chú Ba chớ nóng! — Vĩnh Lạc vội níu vạt áo thô của chú.

Cậu ngước nhìn cha, giọng điềm tĩnh: — Cha đừng hoang mang. Quan huyện xử việc phải căn cứ vào văn tự. Tờ khế ước kia cha đã điểm chỉ hẹn đúng giờ Ngọ ngày hăm ba tháng Chạp mới đáo hạn. Lão Bá hộ đệ đơn lúc này chỉ là đòn gió dọa dẫm hòng làm nhà ta rối trí. Nha môn chưa thể phát trát sai nha khi chưa tới hạn nợ.

Đại Thành nhìn ánh mắt kiên định của con trai, lồng ngực đang thắt nghẹn dần giãn ra: — Lạc nhi nói chí lý. Lão muốn dồn ta vào chân tường, ta càng phải đứng vững!

Ba người lập tức xuống thuyền nan. Chú Ba Vạng gò lưng khua chèo rẽ sóng buốt giá, hối hả xuôi dòng về xóm Cồn Bãi.

Vừa cập bến, Đại Thành tập hợp bà con trước lán xưởng tre. Nghe tin Bá Hộ Đặng đệ đơn lên phủ huyện, mấy chục khuôn mặt lam lũ thoáng âu lo. Nhưng khi anh mở bọc áo để lộ bốn thỏi bạc nén cùng túi tiền kẽm lấp lánh, tiếng xì xào bỗng im bặt, thay bằng những ánh mắt rực lửa.

— Bà con cô bác! — Đại Thành dõng dạc. — Thương lái trấn Thượng đã đặt ba trăm tấm đệm, trao trước bốn lạng bạc nén tiền cọc. Hạn giao là ngày hăm mốt. Giao đủ số đệm, họ sẽ trả nốt bạc nén. Khi ấy, nhà tôi trả dứt món nợ năm lạng giữ trọn đất tổ tiên, mà xóm ta ai nấy đều có tiền sắm Tết!

Chú Ba Vạng vung cánh tay vạm vỡ hô lớn: — Đất bãi bồi là máu thịt xóm ta! Quyết cùng nhà anh Thành dệt ngày dệt đêm, xem ai kiên gan hơn!

— Phải, cùng dệt! Nhà tôi góp thêm củi tre! — Nhà tôi lo luộc bẹ chuối!

Tiếng hô vang dội cả khúc sông. Bốn chiếc khung cửi tre hai go cải tiến được chia ca kíp vận hành thâu đêm suốt sáng. Bếp lửa lớn giữa xưởng luôn đỏ rực, đun sôi những nồi nước tro bếp nghi ngút khói thơm.

Những ngày sau đó, xóm Cồn Bãi chìm trong không khí lao động hăng say chưa từng thấy.Dưới sự hướng dẫn của Vĩnh Lạc, việc sơ chế tơ chuối diễn ra nhịp nhàng. Cậu cẩn thận kiểm tra từng mẻ bẹ chuối ngâm tro, dặn người làng giữ nước ấm vừa độ để xơ tơ bóc ra dẻo dai. Thím Bảy Xoan cùng cánh phụ nữ ngồi quanh bếp than hồng, thoăn thoắt tước sợi, se suốt trên xa quay. Những con suốt tơ chuối nhuộm đỏ bằng vỏ cây xếp đầy từng nia tre, đanh chắc và bóng mượt.

Ngoài bãi bồi, đàn ông xóm bãi theo chú Ba Vạng lội bùn cắt cói nước lợ, trải đều đón sương đêm và hong gió bấc cho thân cói nở xốp. Cói khô chuyển về xưởng được Đại Thành vót nẹp thẳng tắp, sẵn sàng tra vào miệng go.

Tiếng cót két của khung cửi, tiếng lách cách của con thoi hòa cùng nhịp dập “cộp cộp” đanh gọn của khổ gỗ nghiến vang rền suốt sáng thâu đêm. Đại Thành ngồi tựa ghế mộc, một chân đạp go, một tay giật cần nhịp nhàng. Từng giọt mồ hôi rịn ra trên trán anh giữa tiết đông giá buốt. Mỗi tấm đệm chữ An chữ Thọ dệt xong liền được đàn ông xóm bãi nẹp chặt mép bằng cật tre già, xén vuông vắn rồi cuộn thành từng kiện mười tấm bọc lá cọ khô ráo.

Sáng ngày hai mươi mốt tháng Chạp, ba trăm tấm Đệm An Thọ thơm nức hương củ nâu và vỏ bàng xếp ngay ngắn thành từng đống cao trong lán.

Đúng hẹn, hai cỗ xe ngựa phủ bạt từ trấn Thượng lăn bánh xuống tận bến Cồn Bãi. Hai thương lái cẩn thận kiểm tra từng kiện hàng. Thấy mặt đệm dày dặn, sợi tơ chuối ôm khít từng cọng cói xốp, hoa văn chữ nổi vuông vắn sắc nét, cả hai không tiếc lời khen ngợi rồi sai người hầu mở tráp gỗ, thanh toán sòng phẳng số bạc nén và tiền kẽm còn lại.

Đại Thành run run đón nhận. Anh lấy chiếc cân tiểu ly bằng gỗ trắc gia truyền, cẩn thận đặt từng quả cân đồng để cân đủ năm lạng bạc trắng nguyên chất. Số tiền kẽm nộp lãi suốt bốn năm qua cũng được xâu chuỗi cẩn thận, xếp gọn vào chiếc hộp mộc nhỏ. Nhìn năm lạng bạc trắng tinh nằm ngay ngắn, mắt Đại Thành đỏ hoe vì xúc động.

Về gian nhà tranh, Đại Thành mang chiếc hộp mộc đến bên chõng tre của mẹ. Anh đỡ lấy đôi bàn tay gầy guộc của cụ Trần thị, nhẹ nhàng đặt từng thỏi bạc mát lạnh vào lòng bàn tay bà: — Mẹ ơi... con làm được rồi. Nhờ ơn trời đất, nhờ mưu trí của Lạc nhi và bà con chung sức, con gom đủ năm lạng bạc trả nợ rồi mẹ ạ!

Cụ Trần thị lần ngón tay run rẩy chạm vào từng thỏi bạc nén, giọt nước mắt đục mờ lăn dài trên gò má nhăn nheo. Bà nghẹn ngào chắp tay hướng lên bàn thờ tổ tiên: — Đội ơn ông bà phù hộ cho con cháu qua cơn bĩ cực... Ba sào đất cha ông để lại cuối cùng cũng giữ được rồi...

Vĩnh Lạc đứng bên, lòng trào dâng niềm ấm áp khôn xiết. Nhưng cậu hiểu lão Bá hộ gian xảo sẽ không dễ dàng chịu thua. Chiều hôm ấy, Vĩnh Lạc mang chút tiền kẽm sang nhờ thầy đồ già xóm trên sao lục một bản từ tờ trát khế ước cũ, đồng thời viết sẵn giấy biên nhận trả nợ rành mạch có đủ chỗ cho Lý trưởng và các bô lão điểm chỉ làm chứng, sẵn sàng cho buổi đối chất trước công đường đình làng.

Đêm hăm hai tháng Chạp, bóng tối đặc quánh trùm lên bờ bãi, gió bấc rít từng cơn buốt nhói qua rặng tre già.

Bỗng ngoài ngõ, tiếng la hét chói tai cùng tiếng gõ thanh la inh ỏi phá tan sự tĩnh mịch của xóm Cồn Bãi. Vĩnh Lạc cùng cha vội bước ra nhìn, thấy tay sai phủ Bá hộ cầm đuốc sáng rực, rầm rộ kéo đến dán những tờ cáo thị đỏ lòm lên rặng tre đầu ngõ và khắp các nẻo xóm. Tiếng quản gia Đặng Phúc the thé rêu rao: — Dân làng nghe cho rõ! Sáng mai đúng Tết ông Công ông Táo, Bá hộ đại nhân sẽ đích thân dẫn theo hương tuần và gia đinh về Cồn Bãi cắm cọc đo đất, siết trọn ba sào bãi bồi của nhà họ Khương để trừ nợ! Đứa nào dám can thiệp sẽ bị nha môn trị tội làm loạn!