Chương 1: Tỉnh Giấc Đêm Gió Bấc

Luồng gió bấc căm căm rít qua khe liếp nứa rách nát, mang theo hơi nước buốt giá từ mặt sông Trà phả thẳng vào gian nhà tranh xiêu vẹo, đánh thức Khương Vĩnh Lạc sau cơn mê dài.

Toàn thân cậu đau nhức rã rời, lồng ngực nóng ran như than nung, nhưng tứ chi lại tê dại vì giá lạnh. Lạc cố hé mắt, nhìn lên mái rạ mục nát loang lổ bóng đêm xám xịt. Muốn nhấc cánh tay lên nhưng cơ thể nhỏ bé hoàn toàn bất lực, chỉ có thể khẽ cựa quậy trên lớp rơm rạ ẩm mốc lót sàn. Nhìn đôi bàn tay khẳng khiu với những đầu ngón tay tím tái, Lạc thầm bàng hoàng. Đây không còn là thân thể của một chuyên gia nghiên cứu sợi tự nhiên ngoài ba mươi tuổi nữa. Tai nạn sập kho mẫu vật ngỡ như đã cướp đi sinh mệnh của cậu, thế mà giờ đây, cậu lại tỉnh giấc trong hình hài của một đứa trẻ vừa qua cơn sốt thập tử nhất sinh giữa mùa đông buốt giá.

— Lạc nhi! Con... con tỉnh rồi ư?

Một giọng đàn ông trầm khàn, run rẩy vì xúc động vang lên từ bóng tối. Tiếp sau đó là chuỗi âm thanh "cộc... cộc..." khô khốc gõ xuống nền đất nện ẩm ướt. Một bóng người dong dỏng cao, bờ vai rộng dãi dầu sương gió, nghiêng hẳn sang một bên đang nhọc nhằn tiến lại gần.

Đó là Khương Đại Thành, cha của thân xác này.

Dưới ánh đèn dầu hạt lạc leo lét nơi góc cột, Lạc nhìn rõ khuôn mặt ngăm đen hốc hác, đôi mắt trũng sâu đỏ hoe vì thức trắng đêm của cha. Chiếc chân trái của Đại Thành đã bị cụt từ đầu gối, toàn bộ sức nặng cơ thể phải nương tựa vào chiếc nạng đẽo bằng gỗ nghiến xù xì, bóng loáng mồ hôi cũ. Trên tay anh là chiếc bát sành mẻ miệng bốc khói nghi ngút, thoang thoảng mùi thơm của nước cháo gạo rang loãng ấm nóng.

Đại Thành quỳ một chân xuống bên tấm phản nứa ọp ẹp, đặt chiếc nạng gỗ sang bên, run run đưa tay đỡ lấy gáy con trai. Bàn tay người thợ mộc đầy những vết sẹo cưa đục và vết chai sạn thô ráp, nhưng khi chạm vào da thịt Lạc lại vụng về nâng niu, dịu dàng khôn xiết.

— Uống chút nước cháo loãng cho ấm bụng đi con. Con sốt hầm hập suốt từ chập tối tới giờ, cha với bà nội tưởng chừng mất con rồi...

Đại Thành múc từng thìa gỗ nhỏ, cẩn thận ghé miệng thổi cho bớt nóng rồi bón vào khóe môi con. Dòng nước cháo ấm nóng trôi qua cổ họng, mang theo vị ngọt ngào thanh đạm của hạt gạo đồng chiêm, xua tan cảm giác đắng ngắt nơi đầu lưỡi Lạc. Cậu cố gắng nuốt từng thìa, cảm nhận từng luồng sinh khí ấm áp đang từ từ len lỏi vào các thớ thịt rã rời.

Thấy bát cháo cạn đáy, Đại Thành khẽ thở phào nhẹ nhõm. Anh đặt bát xuống đất rồi vội cởi chiếc áo tơi lá cọ rách tươm đang khoác trên bờ vai mình. Chiếc áo tơi đã mòn vẹt sau bao mùa mưa bão, nhưng là thứ che chắn gió rét tốt nhất trong gian nhà này. Anh cẩn thận trải chiếc áo tơi phủ lên thân hình nhỏ bé của con trai, chèn kỹ từng góc mép để ngăn gió lùa.

Lạc nhìn cha. Dưới lớp áo tơi vừa cởi ra, Đại Thành chỉ còn phong phanh manh áo vải thô chắp vá chằng chịt những mảnh bao gai, để lộ lồng ngực gầy đang khẽ run lên trong làn gió bấc buốt nhói. Cậu thốt lên bằng giọng trẻ thơ khàn đặc — Cha... cha mặc áo vào đi. Ngoài trời rét lắm, cha cởi ra thế này thì ốm mất...

Đại Thành mỉm cười, đôi mắt trũng sâu ánh lên vẻ kiên cường — Cha là đàn ông sức dài vai rộng, da thịt dãi nắng dầm mưa quen rồi, chút gió này chẳng nhằm nhò gì đâu. Con vừa mới hạ sốt, để hàn khí phạm vào phổi thì nguy to. Cứ nằm yên cho ấm, có cha ở đây rồi.

Từ góc giường nứa đối diện, một bóng lưng còng gập khẽ lay động sau tấm liếp rách. Tiếng ho húng hắng cùng hơi thở khò khè kéo dài phá tan bầu không khí tĩnh mịch.

— Đại Thành à... Lạc nhi... thằng bé đã tỉnh hẳn chưa con?Đó là cụ Trần thị, bà nội của Lạc. Người bà mù lòa ở tuổi năm mươi sáu vịn tay vào vách nứa xiêu vẹo, dò dẫm từng bước nặng nề bước lại gần. Đôi mắt cụ đã đục mờ hoàn toàn, chỉ còn nhìn thấy bóng sáng lờ mờ, nhưng đôi tai và đôi bàn tay nhăn nheo lại đặc biệt nhạy cảm. Cụ quỳ xuống mép phản, lần tìm trong không gian rồi run rẩy chạm vào vầng trán nhỏ thó của Lạc, sau đó vuốt dần xuống đôi bàn chân gầy gò lạnh ngắt.

— Đội ơn trời đất tổ tiên phù hộ... Trán thằng bé đã bớt hầm hập rồi. Nhưng đôi bàn chân này sao vẫn buốt như ngâm dưới nước sông Trà thế này cơ chứ?

Cụ vừa dứt câu liền ôm ngực th* d*c. Từng đợt gió bấc thốc qua khe liếp cuốn theo hơi sương lạnh ngắt từ dòng sông vào thẳng gian buồng, khiến cơn hen suyễn kinh niên của cụ lại trỗi dậy. Tiếng thở của người bà rít lên từng hồi nghẹn ứ, lồng ngực phập phồng đau đớn.

Lạc vội vươn bàn tay nhỏ nhắn ra khỏi mép áo tơi, nắm chặt lấy những ngón tay gầy guộc của bà nội — Bà nội, cháu đã khỏe nhiều rồi. Bà đừng lo lắng cho cháu nữa, mau ngồi vào góc khuất gió đi kẻo lạnh ngực.

Cụ Trần thị sững sờ trong giây lát khi nghe giọng nói chững chạc, hiểu chuyện khác thường của đứa cháu nhỏ. Đôi môi run rẩy của cụ mấp máy, hai hàng nước mắt đục mờ lăn dài trên đôi gò má nhăn nheo — Cháu ngoan của bà... Cháu còn nhỏ mà đã biết thương bà, thương cha thế này...

Cảm nhận sự ấm áp từ bà nội và người cha tật nguyền, những mảnh ký ức của đứa trẻ trong đầu Lạc dần dần khớp nối hoàn chỉnh với tâm thức của cậu.

Cảnh ngộ của gia đình họ Khương hiện lên rõ mồn một trong tâm trí: Mẹ cậu mất sớm vì bệnh tật khi cậu mới lên ba. Cha cậu vốn là thợ mộc khéo tay, nhưng bốn năm trước bị một thanh xà rơi xuống đè nát chân trái. Không có tiền chạy chữa, vết thương hoại tử buộc phải cưa cụt, biến anh thành người tàn tật chỉ có thể gượng gạo chống nạng làm việc vặt xẻ nan, đan rổ rá.

Cả mái nhà ba thế hệ nghèo xơ xác, tài sản duy nhất chỉ còn ba sào đất bãi bồi hương hỏa ven bờ sông Trà mọc đầy cói nước lợ và chuối hột hoang. Thế nhưng, mảnh đất mưu sinh ấy cũng sắp bị cướp mất. Để có năm lạng bạc thuốc men chữa chân cho Đại Thành dạo trước, gia đình đã phải cắn răng vay nợ Bá Hộ Đặng — tên cường hào khét tiếng gian giảo đang rắp tâm siết đứt ba sào bãi bồi để mở bến thuyền buôn.

Nhìn căn nhà tranh trống huếch, nhìn ổ rơm mục ẩm mốc và người bà đang co ro vì cơn hen, lòng Vĩnh Lạc quặn thắt. Cậu tự nhủ không thể để gia đình chết dần trong đói rét. Nhờ hiểu rõ đặc tính từng thớ xơ sợi, tính giữ nhiệt của ruột cói phơi sương và độ dẻo dai của tơ bẹ chuối ngâm tro bếp, cậu nhất định sẽ cùng cha cải tiến khung dệt, làm ra những tấm đệm ấm áp để cứu lấy gia đình và giữ trọn ba sào đất tổ tiên.

Lạc vừa định cất tiếng nói với cha về đống cói khô ngoài chái bếp thì bỗng nhiên...

"Rầm! Rầm! Rầm!"

Cánh liếp nứa mỏng manh bị đập mạnh đến rung chuyển dữ dội, bụi tre trên rui mè rớt lả tả xuống nền đất. Tiếng đập thô bạo dồn dập vang lên giữa đêm khuya thanh vắng, hòa lẫn với tiếng đàn chó xóm Cồn Bãi sủa ran từ đầu ngõ bến sông.

— Thằng thợ mộc cụt đâu rồi! Mau mở cửa ra, đừng có giả chết trong xó nhà!

Tiếng quát the thé, hách dịch xuyên qua màn gió bấc gầm rít, mang theo hơi thở hung hãn và điềm báo tai họa ập thẳng tới túp lều rách nát.