Chương 1: Tiếng Gọi Bên Bến Rạch

Sáng tinh sương, sương mù còn giăng lãng đãng trên mặt rạch Cầu Tre thì cụ Ba Hòa đã lom khom bên bờ liếp. Cụ khẽ nghiêng đầu, bấm nhẹ móng tay cái vào cuống chiếc lá trầu già ngả màu vàng sáp. Tiếng “tách” giòn tan vừa buột ra, chưa kịp đặt lá vào rổ thì từ mé rạch bỗng dội lên tiếng mái dầm khua nước dồn dập, đập vào bờ đất bôm bốp.

“Anh Ba ơi! Anh Ba Hòa rảnh rỗi không, bước ra đây tôi bảo cái này nguy hung dữ lắm anh Ba!”

Tiếng la thất thanh của bác Năm Đước xé toang không gian tĩnh mịch của xóm vườn Tân Thới Nhất. Cụ Ba Hòa giật mình, đặt vội rổ trầu xuống thềm cỏ rồi sải bước chân gầy guộc ra bến nước. Dưới lòng rạch, chiếc ghe tam bản của bác Năm vừa sấn mũi vào bờ tre ken dày, nước bắn tung tóe lên những chòm bình bát, thân bần mé rạch.

Cụ Ba chìa tay nắm lấy mũi ghe, ghì chặt vào cọc gỗ “Có chuyện chi mà chú chèo hớt hải như ai rượt sau lưng vậy chú Năm? Coi chừng hụt chân lọt bến rạch bây giờ.”

Bác Năm Đước bước vội lên bờ đất sình lầy, hai ống quần xắn cao tới gối còn nhỏ nước ròng ròng. Mặt bác tái mét, ngực phập phồng sau vạt áo bà ba ướt đẫm mồ hôi “Nguy tới nơi rồi anh Ba! Dưới bến Bình Đông với chợ Bình Tây sớm nay xảy ra chuyện trời đánh. Mấy chành vựa Chợ Lớn đồng loạt bắt tay nhau ép giá trầu, rớt cái rầm xuống còn non một nửa so với tuần trước. Tệ hơn nữa, người ta kháo nhau rần rần rằng đồn điền cao su của mấy ông Tây đang thả tay sai đi lùng gom trọn đất xứ mình. Tụi nó nói vườn trầu Hóc Môn sắp tới số rồi, ai khôn hồn thì bán sớm đặng gỡ gạc vài đồng bạc Con Cò lận lưng!”

Cụ Ba Hòa chau mày, đôi mắt đôn hậu thoáng chùng xuống nhưng nét mặt vẫn giữ vẻ trầm tĩnh của một lão nông cả đời dạn dày mưa nắng. Cụ vỗ nhẹ vai người bạn nối khố, giọng rành rọt “Chú Năm bình tĩnh coi. Giá trầu sụt trồi là chuyện thường năm, cớ sao lại dính líu tới chuyện bán vườn bán đất mau lẹ như vậy?”

“Bởi tụi thương lái nó tung tin đồn dịch rầy!” Bác Năm Đước dậm chân đánh thót, giọng đầy uất ức. “Tụi nó cho người phao rùm beng lên rằng rầy vàng lá từ miệt Bến Cát đang tràn qua rạch Cầu Tre, nọc trầu nào dính phải cũng rụng đọt chết trơ trụi trong ba bữa. Tụi đầu nậu vin vào đó dìm giá trầu sát ván, đặng làm bà con mình hoảng hồn mà phá liếp bán vườn cho bọn đồn điền cao su lập trại. Xóm dưới đã có hai nhà nao núng, toan kêu người đo đất rồi đó anh Ba!”

Nghe tới đó, cụ Ba Hòa nghiêm mặt lại. Cụ đưa tay kéo bác Năm Đước bước về phía giàn trầu hương xanh ngắt đang bám chặt trên những thân cau cao vút. Cụ nâng một nhánh trầu trĩu lá lên trước mặt người hàng xóm, ngón tay thô ráp nứt nẻ miết nhẹ từ cuống ra mép lá rồi vò nhẹ nơi đầu móng. Một làn hương cay the, nồng đượm xộc thẳng vào cánh mũi.“Chú dòm kỹ coi, chú Năm,” Cụ Ba Hòa chỉ vào mặt lá dày bóng mướt như thoa một lớp mỡ gà. “Lá trầu đất Tân Thới Nhất mình ăn đứt trầu miệt khác là nhờ mạch nước ngọt rạch Cầu Tre với lớp bùn non ủ kỹ. Xanh mướt, dày cơm thế này, rầy rệp nào đục thủng cho đặng? Đó chỉ là cái mưu mô đê hèn của phường con buôn cấu kết với lũ tay sai đặng bóp nghẹt họng nông dân mình thôi.”

Cụ Ba Hòa đứng thẳng lưng, ánh mắt kiên định rọi thẳng vào người bạn già “Sáu công đất này là mồ hôi nước mắt của ông bà cha mẹ khai hoang từ thời mở cõi, từng tấc đất đều thấm máu thịt tiền nhân. Dẫu có ăn cháo hoa dầm muối hột, qua cũng dứt khoát không bán nửa thước đất cho quân cướp vườn!”

Vừa dứt lời, từ mé mương rẫy phía sau, Trọng Tấn đã vác trên vai bó bẹ chuối tươi xanh mướt bước thoăn thoắt lên bờ liếp. Nghe trọn câu chuyện của hai người lớn, chàng trai mười chín tuổi đặt phịch bó bẹ chuối xuống gốc cau, hai bắp tay cuồn cuộn rám nắng gồng lên, mắt sáng ngời vẻ phẫn nộ “Nội với bác Năm đừng lo! Cháu với đám trai tráng trong xóm không để tụi nó lộng hành đâu. Chút nữa cháu qua mé rạch Bến Cát họp anh em lại, ban ngày chia nhau canh liếp tát mương, ban đêm cắt phiên tuần tra đầu vàm. Đất của làng mình, ai dám tới đây ép mua rẻ mạt, tụi cháu liều mình giữ tới cùng!”

Bác Năm Đước nhìn dáng vẻ vạm vỡ, khảng khái của Trọng Tấn thì nét mặt giãn ra đôi phần, gật gù khen ngợi. Cụ Ba Hòa mỉm cười nhìn đứa cháu nội đích tôn, trong lòng dấy lên niềm an ủi vô bờ. Nhưng nụ cười của cụ chưa kịp trọn vẹn thì bỗng khựng lại.

Phía sau gốc cau già cách bờ liếp chừng mươi thước, một bóng người đang đứng nép mình lén lút. Đó là Ba Khiêm.

Gương mặt con trai thứ của cụ tái mét, hốc hác, đôi mắt thâm quầng lộ rõ vẻ hoảng loạn, sợ sệt sau những đêm thức trắng chốn thị thành. Chiếc áo sơ mi cộc tay ố vàng lấm lem bụi bặm dán chặt vào bờ vai đang run lên từng chặp. Ba Khiêm đứng chết trân ở đó, ánh mắt dại đi như kẻ vừa đánh mất linh hồn khi nghe tiếng bàn tán về chuyện bán đất, gom vườn.

Nhìn thấy bộ dạng bệ rạc của con trai, lòng cụ Ba Hòa quặn thắt, chùng xuống một nỗi bất an nặng trĩu. Cụ toan bước tới cất tiếng gọi “Thằng Ba...”

Thế nhưng cụ Ba chưa kịp gọi hết câu thì Ba Khiêm như giật mình tỉnh giấc mộng dữ. Y hoảng hốt quay ngoắt người cắm đầu chạy thục mạng vào gian nhà trong. Trong cơn hấp tấp lẩn tránh, từ túi áo sơ mi rách mép của y, một mảnh giấy nợ gấp tư nhàu nát rơi tuột xuống, nằm chỏng chơ lấm lem bùn đất ngay đầu bờ liếp.