Chương 5: Cốt Cách Tràng An

Tiếng gầm rú từ chiếc loa cầm tay của gã tóc vàng xé toạc bầu không khí sớm mai ven đầm Quảng Bá “Niêm phong ngay đầm sen này lại! Đây đích thị là ổ dịch bệnh, ổ nấm mốc độc hại làm chết đứng cả vạt hoa!”

Những tràng la ó phụ họa vang lên nhốn nháo. Hàng chục chiếc điện thoại thông minh cùng máy quay phim chĩa thẳng vào mép nước sủi bọt, cố tình bắt lấy những góc quay tàn tạ nhất để đẩy lên mạng hòng tạo sóng gió dư luận. Bên bờ đất, Minh Khuê đứng sững sờ, hai bàn tay siết chặt đến mức đầu ngón tay trắng bệch, bờ vai khẽ run lên trong nỗi uất nghẹn. Bác Ba Đầm ngồi bệt dưới mép bùn lầy, hai tay ôm lấy đầu, đôi mắt vằn tia máu nhìn vạt sen thâm sì đang rũ rượi từng cánh hoa Bách Diệp xuống làn nước xám xịt.

Giữa lúc hỗn loạn ấy, tiếng gõ của đầu gậy mây chạm xuống phiến đá xanh phát ra một âm thanh khô khốc, dứt khoát.

Cụ Đoàn Tuệ Trinh khoan thai bước tới.

Tà áo dài lụa tơ tằm màu nâu non phẳng phiu không một nếp nhăn. Mái tóc bạc như cước búi gọn gàng sau gáy, tôn lên vầng trán cao thanh thoát và đôi mắt sáng trong quắc thước của bậc cao niên đã đi qua gần một thế kỷ thăng trầm. Lưng cụ hơi còng theo năm tháng, nhưng từng bước chân đặt xuống bờ đất vẫn vững chãi, nhẹ nhõm.

Không khí ồn ào bỗng chốc khựng lại. Gã tóc vàng đang gào thét bỗng ngậm bặt miệng, chiếc loa cầm tay bất giác hạ xuống ngang hông. Đám người phát sóng trực tiếp đưa mắt nhìn nhau, lúng túng dạt sang hai bên trước khí độ ung dung, trầm mặc toát ra từ người phụ nữ chín mươi tám tuổi. Ở cụ không có lấy một nét hoảng hốt hay tức giận, chỉ có sự điềm tĩnh thăm thẳm như đáy hồ thu Tràng An.

Cụ Trinh dừng chân bên bờ đầm mười lăm sào. Ngọn gió sớm từ mặt hồ Tây đưa tới một luồng khí nồng hắc, tanh tưởi khác lạ. Đôi mày bạc của cụ khẽ chau lại khi nhìn vạt sen trăm cánh vốn dĩ hé nụ đón sương sớm nay lại thâm sì, cuống hoa cháy sém gục rạp. Trái tim người cả đời gắn bó với sen khẽ thắt lại trước sự tàn phá nhẫn tâm, nhưng nét mặt cụ vẫn phẳng lặng như tờ.

Không cần ai đỡ, cụ Trinh thong thả nghiêng mình, khom người xuống mép nước. Bàn tay gầy gân guốc lướt qua làn nước đang sủi từng mảng bọt nhờn nhợt. Cụ khẽ nhúng đầu ngón tay trỏ vào váng nước đục rồi đưa ngang cánh mũi.

Khứu giác tuyệt đối của nghệ nhân đời thứ tư lập tức bóc tách từng phân tử hương vị đang lẩn khuất trong làn hơi ẩm. Không hề có mùi chua nồng của nấm mốc tự nhiên, càng không có mùi thối rữa của bùn lầy hữu cơ. Thứ xộc vào cánh mũi cụ là mùi hắc nồng của este tổng hợp, vị chát đắng của dung môi clo và chất tẩy rửa công nghiệp với nồng độ đậm đặc.

Cụ Trinh rút chiếc khăn tay lụa trắng trong vạt áo, thong thả lau sạch đầu ngón tay. Đứng thẳng người dậy, cụ đưa mắt quét qua đám người đang lăm lăm máy quay, cất giọng trầm ấm mà đanh thép “Các người bảo đầm sen họ Đoàn là ổ dịch bệnh nấm mốc?”

Giọng cụ không lớn, nhưng tròn vành rõ chữ, nhả từng âm tiết vang xa, át đi cả tiếng gió hồ “Cái váng bọt nhờn nhợt này là chất hoạt tính bề mặt công nghiệp kết hợp với dung môi tẩy rửa clo đậm đặc! Kẻ nào đó đã mở van cống ngầm đổ lén vào mép đầm giáp ranh dự án nhằm hủy hoại bộ rễ giống sen Bách Diệp, làm cháy lá, ép hoa chết tức tưởi. Mùi hóa chất tẩy rửa nồng nặc rợn người thế này mà dám đổi trắng thay đen, vu vạ cho nấm mốc tự nhiên để đòi niêm phong đầm sen của tổ tiên tôi?”

Đám đông xôn xao. Gã tóc vàng lắp bắp “Bà... bà già lẩm cẩm, bà lấy bằng chứng gì mà bảo là hóa chất đổ lén? Nước đầm ô nhiễm thì sen chết chứ sao!”“Bằng chứng nằm ở đây!”

Một giọng nói dõng dạc vang lên từ phía lối đi lát gạch. Trần Đình Phong vừa kịp quay trở lại sau khi vào nhà lấy vali chuyên dụng và báo tin cho chính quyền, theo sau anh là hai cán bộ Công an phường Quảng Bá cùng đại diện tổ dân phố địa phương.

Chàng trai hai mươi tám tuổi đĩnh đạc xách theo chiếc vali chuyên dụng bằng hợp kim sáng loáng. Phong dừng lại cạnh cụ Trinh, cúi đầu chào cụ một cách cung kính rồi mở nắp vali, lấy ra các ống nghiệm thủy tinh tiêu chuẩn có dán tem niêm phong cùng máy đo chỉ số chất lượng nước cầm tay.

“Tôi là Trần Đình Phong, Viện phó Viện Kiểm nghiệm Tiêu chuẩn Vệ sinh Thực phẩm,” Phong dõng dạc công bố trước hàng chục ống kính, “Mạng lưới cảm biến môi trường của chúng tôi đã ghi nhận độ kiềm pH và nồng độ chất hoạt tính tẩy rửa clo tại con mương tiếp giáp công trình bên cạnh tăng vọt gấp hai mươi lần mức cho phép chỉ trong hai giờ qua. Hành vi xả thải độc hại phá hoại môi trường và hủy hoại tài sản của công dân có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.”

Phong đeo găng tay cao su vô trùng, trực tiếp cúi xuống lấy từng mẫu bọt nước, mẫu bùn đáy và cả những đóa sen Bách Diệp bị cháy sém cho vào từng lọ nghiệm riêng biệt. Đại diện công an phường lập tức mở tập hồ sơ, ghi chép tường tận hiện trường và yêu cầu các bên liên quan ký tên vào biên bản tiếp nhận vật chứng.

Thấy lực lượng chức năng và chuyên gia cơ quan kiểm nghiệm tiến hành lập biên bản chặt chẽ, mặt gã tóc vàng biến sắc. Hắn cùng đám tay chân đưa mắt nhìn nhau, toan lùi dần tìm đường chuồn khỏi bờ đầm, nhưng hai dân phòng đã đứng chắn ngay đầu lối ngõ.

Lúc này, Minh Khuê bước vội đến bên cụ cố. Đôi mắt cô gái trẻ đỏ hoe, ngấn nước “Cụ cố ơi... trên mạng xã hội bọn họ đang lan truyền rầm rộ những đoạn video cắt ghép. Cả trăm nghìn người đang chửi bới, đòi tẩy chay trà họ Đoàn... Con sợ uy tín bảy đời của dòng họ bị bọn gian thương dìm chết...”

Cụ Trinh quay sang nhìn chắt gái. Đôi mắt già nua ánh lên vẻ quắc thước, ấm áp mà vững chãi tựa bàn thạch. Cụ đưa bàn tay gầy gân guốc vỗ nhẹ lên mu bàn tay đang run rẩy của Minh Khuê, truyền sang cô một luồng hơi ấm bao dung “Cháu Khuê, nghe bà dạy đây. Cây ngay không sợ chết đứng. Vàng ròng qua lửa càng sáng, sen mọc từ bùn lầy càng ngát hương thanh khiết. Phường con buôn dùng mưu hèn kế bẩn, tung tiền mua chuộc vài ba lời dối trá thì chỉ lừa được kẻ u mê trong chốc lát, chứ làm sao che nổi mắt sáng của muôn người? Đạo làm nghề bảy đời của tổ tiên ta nằm ở cái tâm trong sạch và chén trà thật, không thế lực nào bẻ gãy được.”

Lời cụ Trinh như dòng nước mát rót vào tâm can, xua tan nỗi hoang mang hiện rõ trên gương mặt Minh Khuê. Cô gái hít một hơi thật sâu, quệt khô giọt nước mắt nơi khóe mi, ngẩng cao đầu đứng bên cạnh cụ cố.

Cụ Trinh buông tay chắt gái, bước thêm hai bước tiến sát mép bờ gạch. Nắng sớm bắt đầu rọi xuống đầm sen, dát lên tà áo dài lụa màu nâu non một vầng sáng trầm mặc, tôn nghiêm.

Cụ hướng thẳng ánh nhìn sắc sảo về phía những chiếc máy quay, điện thoại vẫn còn đang phát sóng trực tiếp tới hàng triệu người trên mạng xã hội. Ánh mắt cụ sáng quắc, xuyên thẳng qua lăng kính vô tri như muốn nhìn thấu tâm can những kẻ giấu mặt sau màn hình.

Cụ Trinh cất tiếng, khẩu khí hào sảng, vang rền đanh thép “Nhà cổ họ Đoàn chúng tôi ở đất Quảng Bá này đã bảy đời giữ trọn một nghề ướp trà sen Bách Diệp. Hôm nay, tôi tuyên bố mở toang cổng ngõ ngôi nhà cổ ba gian này! Kính mời chính quyền, các cơ quan báo chí cùng toàn thể đồng bào thập phương đến tận nơi, tận mắt chứng kiến, tận mũi ngửi và tận tay kiểm chứng từng luống sen, từng vò ủ trà của dòng họ Đoàn. Chúng tôi đường đường chính chính đón tiếp mọi sự giám định công khai, quyết không lùi một bước trước bất cứ mưu hèn kế bẩn nào!”

Lời tuyên bố sang sảng như chuông đồng ngân vang giữa trời hồ Tây lộng gió, dội thẳng vào hàng triệu người đang theo dõi qua màn hình phát sóng, khiến cả bờ đầm sen hoàn toàn nín lặng.