Chương 5: Chiếc Hộp Thiếc Dưới Gầm Giường

Diên khẽ chớp mắt, dứt mình khỏi ánh nhìn thâm trầm của Quân. Lời đanh thép của ông vừa đẩy lùi móng vuốt của Dương Thanh Viễn, nhưng sự che chở ấy chỉ khiến lòng kiêu hãnh non nớt trong cô thêm bức bối.

“Mọi việc bên ngoài đã có tôi lo,” Quân phá tan sự tĩnh lặng, giọng trầm tĩnh. “Diên cứ lên gác nghỉ ngơi.”

“Tôi không cần anh phải gánh thay tất cả,” Diên đáp, cố giữ cho giọng mình không run. “Bản hợp đồng một năm này lập ra để tôi học cách giữ lấy cơ nghiệp của ba, chứ không phải để làm một đứa trẻ bám víu vào anh.”

Quân không đáp lại lời thách thức ấy, chỉ khẽ gật đầu rồi xoay người thu dọn chén trà. Sự điềm đạm quá mức của ông như nuốt trọn mọi phản kháng của cô. Diên cắn môi, quay người bước nhanh lên cầu thang gỗ.

Căn buồng gác hai ngập mùi gỗ cũ. Trên bàn làm việc, cuốn sổ tay bìa da ố vàng của ba nằm cạnh mấy xấp tài liệu lâm học, chi chít ghi chú sơ đồ vân gỗ và kinh nghiệm ba đời. Áp lực nợ nần cùng dã tâm thâu tóm của đám buôn trầm ngoài Đà Nẵng đè nặng lên vai. Nếu không thể tự mình định giá độc lập, bốn chị em cô sẽ mãi là con cờ trong tay kẻ khác. Bản hôn ước một năm với Quân chỉ là chiếc phao tạm thời; Diên hiểu mình buộc phải tự đứng vững.

Suốt buổi chiều, Diên đối chiếu ghi chép của ba với kiến thức thực vật học. Đến bốn giờ, cô xuống gian kho bảo mật hai mươi ba độ C, chọn một mẩu phôi gỗ nâu sẫm dài nửa gang tay từ khay phân loại dở dang. Thớ vân dọc dày đặc, sắc vàng óng ánh như cánh gián, hoàn toàn trùng khớp với mô tả về hoàng kỳ trong sổ: chỉ dầu đen xen kẽ vân sáp. Tràn trề tự tin, cô mang mẩu gỗ cùng cuốn sổ bước ra phòng khách sau, nơi Quân đang ngồi kiểm tra sổ sách.

“Anh Quân,” Diên đặt mẩu phôi lên tấm nỉ đen trước mặt ông. “Tôi vừa đối chiếu mẫu này với sổ của ba. Vân dầu đóng sáp nâu vàng, thớ gỗ ngậm nhựa mịn, tỷ trọng chìm lưng chừng. Đây là hoàng kỳ thứ phẩm, giá thị trường khoảng ba trăm triệu đồng, đúng không?”

Quân dừng bút, ngẩng lên nhìn cô gái trẻ đầy kiêu hãnh rồi cầm mẩu gỗ lên. Ngón tay trỏ chai sần của ông lướt nhẹ trên từng đường vân.

“Ba trăm triệu?” Khóe môi Quân khẽ giật, nhưng ánh mắt nâu sẫm không hề giễu cợt.

“Sổ của ba ghi rất rõ,” Diên khẳng định. “Hoàng kỳ tích dầu từ năm mươi năm trở lên đều có vân dải màu mật ong thế này.”

“Sách vở không nói dối Diên, nhưng mắt thường thì có,” Quân đặt mẩu gỗ vào lòng bàn tay Diên, khép nhẹ các ngón tay cô lại. “Áp chặt lấy nó chừng một phút.”

Hơi ấm từ bàn tay Diên truyền sang mẩu gỗ lạnh. Bề mặt gỗ mềm dần, tỏa ra làn hương mỏng.

“Bây giờ đưa lên mũi, hít chậm một hơi,” Quân hướng dẫn.

Diên làm theo. Mùi hương ngọt sắc xộc vào khứu giác, nhưng chỉ vài giây sau đã tan biến, trơ lại mùi tanh ẩm của xác gỗ khô, không hề có hậu vị the cay nơi cuống họng.

“Mùi... ngọt lúc đầu, nhưng sau đó nhạt bẵng, không có tầng hương sâu,” Diên chần chừ đáp.

“Đây chỉ là trầm hương loại một,” Quân chỉ vào những đường vân vàng óng. “Màu nâu vàng này là do thớ gỗ bị nhiễm nấm bề mặt, không phải sáp dầu kỳ nam hóa thổ. Giá thực tế của mẩu này chưa tới mười triệu đồng.”

“Mười triệu?” Lồng ngực Diên thắt lại. “Sai lệch tới ba mươi lần?”“Đúng, ba mươi lần,” Quân điềm đạm nói. “Nếu hôm nay Diên đối mặt với Dương Thanh Viễn, một phán đoán sai lầm này đã đủ biến cô thành mồi ngon. Kỳ nam là thực thể sống. Giá trị của nó không nằm ở hình dáng hay màu sắc sách vở mô tả, mà nằm ở sự biến chuyển của tầng hương sống khi tiếp xúc thân nhiệt con người. Đừng bao giờ chỉ tin vào mắt mình khi làm nghề này.”

Lời phân tích thấu đáo của Quân dập tắt sự tự tin non nớt của Diên. Cô siết chặt mẩu gỗ, thấm thía khoảng cách thăm thẳm giữa lý thuyết sách vở với kinh nghiệm dạn dày của người làm nghề.

“Tôi hiểu rồi,” Diên cúi đầu rồi lặng lẽ mang sổ sách lên gác.

Sau bữa cơm tối, phố cổ Hội An chìm vào tịch mịch. Dưới tầng trệt, Khải cặm cụi ôn thi, bé An đã ngủ say. Diên ngồi bên bàn trà gác hai nhìn ra mái ngói âm dương phủ rêu. Lời dạy của Quân về tầng hương sống cứ văng vẳng bên tai, vừa là thử thách, vừa mở ra chân trời nghề nghiệp mới mẻ.

Tiếng gõ cửa rụt rè kéo cô về thực tại. Cánh cửa hé mở, Mã Tiểu Kim ôm một chiếc hộp thiếc tròn gỉ sét bước vào “Chị Hai chưa ngủ hả chị?”

“Chưa, Kim vào đây. Sao giờ này chưa ngủ, mai còn đi học mà?” Diên kéo ghế cho em gái mười bốn tuổi.

“Hồi chiều em dọn phòng của ba,” Kim đặt chiếc hộp thiếc phủ bụi lên bàn. “Lúc lau gầm giường, cây lau vướng phải cái này kẹt sâu sát góc tường. Có khóa bấm nhỏ nên em không dám cạy, mang lên cho chị.”

Diên nhìn chiếc hộp hoen gỉ. Ba cô vốn cẩn thận, giấy tờ làm ăn quan trọng đều cất trong két sắt hay tủ khóa ba lớp dưới kho. Một vật bị giấu kín dưới gầm giường chắc chắn chứa đựng điều ông không muốn ai hay biết.

Bật lẫy khóa gỉ mở nắp, mùi giấy ố vàng xen lẫn ẩm mốc bốc lên. Bên trong chỉ có vài tờ hóa đơn cũ, giấy chứng sinh của bốn chị em, và một chiếc phong bì màu vàng ngà dán kín nằm ép chặt dưới đáy.

Diên nhấc phong bì lên. Ở góc phải, dòng chữ viết tay mềm mại quen thuộc đập thẳng vào mắt cô: nét chữ của mẹ — bà Tố Nga. Dưới tên người gửi là dòng chữ nắn nót ghi mốc thời gian: “Năm 2017”.

“Chị Hai ơi,” Tiểu Kim nghiêng đầu, đôi mắt tròn xoe ngây thơ nhìn chiếc phong bì, “chữ này nhìn quen quá, giống hệt chữ mẹ viết trên mấy cuốn tập cũ của em hồi nhỏ. Có phải thư của mẹ gửi cho ba trước khi mẹ mất vì tai nạn không chị?”

Câu hỏi ngây thơ của đứa em gái mười bốn tuổi như tiếng sét xé toạc bầu không khí tĩnh mịch.

Toàn thân Diên đông cứng lại. Đầu ngón tay cô run rẩy, phong bì trên tay nặng tựa ngàn cân.

Năm 2017...

Năm đó Diên mười bốn tuổi, đúng bằng tuổi Tiểu Kim bây giờ. Ký ức bảy năm trước ùa về: buổi chiều mưa gió, ba cô từ Đà Nẵng trở về với đôi mắt đỏ ngầu, ngã quỵ trước hiên thông báo mẹ đã qua đời trong một tai nạn xe khách thảm khốc, thi hài biến dạng chẳng thể nhìn mặt lần cuối. Bảy năm qua, bốn chị em vẫn đều đặn thắp hương lên bài vị của mẹ vào ngày giỗ nạn ấy.

Nếu mẹ đã mất trong vụ tai nạn bất ngờ ấy, tại sao trong chiếc hộp giấu kín dưới gầm giường của ba lại có một phong thư dán kín do chính tay bà viết, đề rõ năm 2017 mà chưa từng một lần được mở ra?