Chương 9: Lò Rèn Dưới Đáy Ngầm

Mùi dầu máy khét lẹt cùng hơi lạnh ngấm ngầm từ vách đá thốc thẳng vào mũi Tất Thành Đạt khi ông sải bước qua cánh cửa sắt dày của xưởng cơ khí Phân khu 4. Phía sau lưng ông, bảng điện tử khẩn cấp trên vách bazan vẫn miệt mài gặm nhấm thời gian, nhưng trong đôi mắt người thợ cả năm mươi lăm tuổi, sự bối rối tuyệt nhiên không có chỗ dung thân. Khí lạnh từ sự cố Tuyến 7 đã bắt đầu luồn lách qua các ngóc ngách, biến từng hơi thở của nhóm thợ đang tụ tập trong xưởng thành những luồng khói trắng mờ đục.

Đạt bước dứt khoát tới giữa gian xưởng, đặt mạnh chiếc kìm hàn gia truyền lên mặt đe thép. Tiếng kim loại va chạm vang lên một âm sắc đanh gọn, lập tức dập tắt những tiếng xì xào hoang mang.

“Nghe rõ đây!” Đạt cất giọng khàn đục nhưng rành rọt, mắt phải nheo lại quét qua từng gương mặt lấm lem dầu mỡ. “Chúng ta chỉ có một cơ hội duy nhất. Không ai được phép cuống cuồng làm ẩu. Nam, con lấy ngay tấm phôi hợp kim titanvanadi ở góc kho cơ khí, dùng mỏ cắt oxy cắt một nêm thép dài sáu mươi phân, uốn cong lòng máng theo đúng bán kính ngoài của ống Tuyến 7. Bác Ba Cảnh, thợ tiện dồn hết về hai máy tiện lớn, lấy thép tôi làm trục ren cho bộ gông chữ U, bước ren phải sâu và chuẩn xác tuyệt đối để chịu được phản lực hàng chục tấn. Những người còn lại gom đồ gá và chuẩn bị đầu nối van trích áp phụ. Bắt tay vào việc ngay!”

Lời hiệu triệu dứt khoát của người thợ cả như luồng điện xốc lại tinh thần cả xưởng máy. Tiếng búa sắt gõ dồn, tiếng máy móc khởi động rền vang lấn át tiếng gió hú buốt giá ngoài hành lang.

Đúng lúc đó, cánh cửa ngách xưởng bật mở. Bà Sáu Thìn cùng mấy người phụ nữ trong xóm hối hả khiêng từng bao than đá rèn và mùn cưa dự trữ bước vào. Dáng bà còng rạp, bước chân run rẩy vì chứng phong thấp tái phát trước đợt rét cắt da, nhưng hai bàn tay nứt nẻ vẫn ghì chặt miệng bao tải nặng trịch.

“Chú Đạt thợ hàn! Than đá rèn từ kho bếp tập thể đây!” Bà Sáu th* d*c, quệt mồ hôi đọng trên trán đã sớm đông thành vệt lạnh buốt. “Phụ nữ chúng tôi không biết cầm kìm cầm mỏ hàn, chỉ gom được chừng này than tốt với mùn cưa khô. Lò phải đỏ thì thép mới mềm, các chú mới giữ được mạng cho con cháu dưới này!”

“Cảm ơn bà con!” Đạt gật đầu, siết nhẹ bờ vai gầy guộc của bà cụ. “Có chỗ than này là chúng tôi giữ được lửa rồi.”

Dưới bàn tay thoăn thoắt của những người thợ già, quạt gió dã chiến quay tít. Ngọn lửa lò rèn bùng lên dữ dội, ánh than hồng rực đỏ xé toạc làn sương giá buốt và soi rọi cả một góc xưởng ngầm u tối. Hơi ấm lan tỏa xua bớt cái lạnh căm căm đang đông cứng từng khớp ngón tay.

Không chần chừ một giây, Đạt tiến sâu vào kho vật tư kín dưới chân vòm đá. Nơi đây chất đầy những thùng phuy rỉ sét từ thời trạm mới xây dựng. Ông lôi ra từ đáy hòm sắt ba hộp que hàn niken chuyên dụng, phủi lớp bụi dày bám trên nắp kim loại. Mở nắp hộp, chân mày Đạt khẽ nhíu lại. Suốt mười lăm năm lưu kho trong môi trường ẩm thấp của đáy ngầm sâu năm trăm mét, lớp thuốc bọc màu xám tro bên ngoài các que hàn đã hút ẩm nặng nề, sờ vào thấy lành lạnh và bở ra như vôi non.

Đúng như Trịnh Quốc Huy đã cảnh báo, nếu đưa thẳng que hàn ngậm nước này vào buồng áp suất một trăm bốn mươi megapascal, nhiệt độ hồ quang hàng nghìn độ sẽ phân hủy hơi nước thành khí hydro. Lượng khí đó lập tức hòa tan vào kim loại nóng chảy, để lại những bọt khí li ti dạng tổ ong khiến mối hàn nứt toác ngay khi vừa đông kết.

Đạt lập tức tìm một tấm tôn thép đục lỗ dày dặn trong góc xưởng, dùng búa nắn phẳng rồi uốn thành một chiếc khay sấy chuyên dụng có chân đỡ. Ông tự tay bắc khay thép lên miệng lò than hồng rực, cẩn thận rải từng lớp que hàn niken nằm đều tăm tắp, cách xa ngọn lửa trực tiếp để hơi nhiệt ba trăm độ C từ từ thẩm thấu và rút kiệt hơi ẩm dư thừa.“Thầy Đạt, phôi nêm thép titanvanadi con cắt xong rồi!”

Tiếng Hoài Nam vang lên cắt ngang dòng suy nghĩ của Đạt. Cậu thanh niên khệ nệ bê tấm nêm thép dày cộp bước tới, trán ướt đẫm mồ hôi dù nhiệt độ xưởng đang hạ thấp. Đạt nghiêng đầu lắng nghe bằng bên tai phải còn nguyên vẹn, đưa tay đón lấy tấm nêm, miết ngón tay chai sần dọc theo đường mép cắt còn nóng hôi hổi.

“Cắt phôi phẳng đấy,” Đạt nhìn sâu vào mắt học trò, rồi chỉ tay về phía khay que hàn đang bốc lên những làn khói mỏng mang mùi khoáng nồng. “Nhưng con phải nhớ kỹ bài học cơ khí hôm nay. Đừng tưởng chỉ cần lửa nóng là hàn dính được thép. Que niken lưu kho mười lăm năm đã ngậm no hơi ẩm. Dưới áp lực một trăm bốn mươi megapascal trong hầm lửa, chỉ một phân tử hydro mắc kẹt trong vảy hàn cũng đủ biến mối nối thành thủy tinh giòn vụn. Thầy sấy trên than hồng thế này là để nướng chín lớp thuốc bọc, triệt tiêu hoàn toàn bọt khí hydro. Thép chịu lực không chấp nhận sự cẩu thả, hiểu chưa?”

“Dạ, con nhớ rồi thưa thầy!” Nam nghiêm cẩn gật đầu, ánh mắt sáng lên vẻ khâm phục sâu sắc trước sự từng trải của người thợ cả.

“Tốt. Giờ mang phiến nêm này sang máy mài,” Đạt vỗ mạnh lên vai Nam. “Vát mép ba mươi lăm độ theo dạng rãnh chữ V, mài phẳng từng ba via. Tấm nêm này là lá chắn đầu tiên tì giữ vết rách bốn mươi phân, một góc mài lệch cũng sẽ khiến áp lực luồng xì xé rách gông kẹp.”

Nam dõng dạc nhận lệnh rồi nhanh chóng bước tới bàn mài đĩa. Tiếng đá mài cọ xát vào hợp kim titanvanadi rít lên từng tràng chói tai, làm bùng lên những chùm hoa lửa trắng xóa rực rỡ như pháo hoa giữa đêm đông.

Đạt đứng tựa bên cạnh lò than rèn, mắt phải chăm chú quan sát từng cử chỉ của người học trò trẻ. Nam đứng trụ vững như bàn thạch, hai cánh tay ghì chặt phôi thép lướt đều trên mặt đá ráp, từng góc vát chuẩn xác từng milimét dần hiện ra dưới bàn tay khéo léo. Trong vóc dáng dẻo dai, kiên định và ánh mắt rực lửa của Nam, Đạt như nhìn thấy hình bóng người bạn thân Lê Hoài Sơn năm nào. Cậu thiếu niên nóng nảy bồng bột toan vung xà beng phá cổng giờ đây đã hoàn toàn lột xác thành một người thợ cơ khí bản lĩnh, trầm tĩnh và kỷ luật.

Một cảm giác tin tưởng ấm áp len lỏi vào lồng ngực người thợ cả. Đạt biết, khi bước qua cánh cửa buồng điều áp ngập tràn hơi nước quá nhiệt, ông sẽ không phải đơn độc chiến đấu. Đứa con của người đồng đội năm xưa đã thực sự đủ lông đủ cánh để cùng ông ghìm giữ sinh mệnh của vùng đất này.

Đạt cúi xuống kiểm tra khay sấy. Những que hàn niken sau khi được ủ nhiệt kỹ lưỡng đã chuyển dần sang màu xám ánh kim khô kiệt, lớp thuốc bọc đanh chắc lại và tỏa ra một mùi khoáng chất khan nồng đặc trưng, báo hiệu mẻ que đầu tiên đã đạt tiêu chuẩn tuyệt đối để đương đầu với áp lực magma.

Đúng lúc ấy, qua ô cửa xưởng nhìn thẳng ra vách bazan, bảng số điện tử đỏ tươi lại nhảy số với một tiếng bíp lạnh lùng: 04:30:00.

Thời gian đếm ngược chỉ còn bốn tiếng rưỡi.