Chương 4: Hào Quang Của Lá Phổi Xanh

Cụ Trí đứng lặng bên giàn ống silica của trạm quan trắc phụ, bàn tay cụ vẫn còn run lên theo từng đợt chấn động dữ dội của dòng sục rửa áp lực cao vừa quét qua nhánh mười hai. Qua võng mạc thấu thị, một cảnh tượng bi thương phơi bày trước mắt: dòng xoáy thủy lực ngàn hectopascal không hề bóc tách được lớp màng nấm không màu quái ác, mà trái lại, nó đã nghiền nát vô số màng tế bào Chlorella đang kiệt quệ. Những đốm huỳnh quang tím tái vừa chớm le lói bỗng vụt tắt, hóa thành những vệt tàn tro mờ đục trôi dạt vô định trong lòng ống. Dòng sinh khối từng căng tràn nhựa sống giờ đây đặc quánh lại, nghẽn ứ ngay tại các mắt lưới lọc.

Tiếng còi báo động khẩn cấp cấp độ một bất thần xé toang không gian trạm máy, dội qua các khe kim loại và lan nhanh xuống toàn bộ các tầng không gian của đại đô thị. Đèn tín hiệu cơ học trên vách trạm chớp giật liên hồi thành từng vệt đỏ quạch, báo hiệu van xả khí an toàn đã tự động mở hết cỡ để giải tỏa áp lực, nhưng cái giá phải trả là hàng ngàn mét khối dưỡng khí quý giá đang thất thoát ra ngoài vòm trời mịt mù.

Biết mình không thể làm gì hơn ở trạm quan trắc phụ lúc này, cụ Trí nén tiếng thở dài xót xa, rảo bước men theo hành lang thông gió kỹ thuật để trở về Tầng Rễ Cây.

Dưới khu cư xá tầng hạ, cảnh tượng hỗn loạn chưa từng thấy đang diễn ra dưới ánh đèn khẩn cấp màu vàng sẫm. Tiếng còi hú chói tai từ hệ thống loa công cộng hòa lẫn với tiếng bước chân dồn dập trên các sàn kim loại. Mùi ngai ngái của thán khí bắt đầu tích tụ trong các góc khuất, làm không khí trở nên ngột ngạt, nặng trĩu tựa như trước một cơn giông mùa hè oi ả. Từng nhóm cư dân xôn xao túa ra khỏi các gian nhà, ai nấy đều mang vẻ mặt hoang mang, lo sợ. Nhiều người vội vã mở hòm đồ phòng hộ, phát từng chiếc mặt nạ dưỡng khí cầm tay cho người già và trẻ nhỏ, vừa kiểm tra van áp lực vừa sốt ruột ngóng nhìn lên màn hình thông tin công cộng. Ba trăm nghìn con người lơ lửng ở độ cao một nghìn hai trăm mét giữa tầng trời đang cảm nhận rất rõ từng ngụm khí thở của mình bị bóp nghẹt từng chút một.

Cụ Trí lách qua dòng người lo âu, bước nhanh về gian nhà nhỏ quen thuộc của hai ông cháu. Cụ vừa đẩy cánh cửa gỗ khép hờ thì tiếng bước chân gấp gáp phía sau cũng vừa ập tới.

Đới An lao vào nhà, bộ đồ bảo hộ kỹ thuật tầng hạ ướt đẫm mồ hôi, gương mặt trẻ măng tái mét vì căng thẳng tột độ. Chiếc kính hỗ trợ kỹ thuật số trên mắt cậu liên tục nhấp nháy những dải ký tự đỏ rực báo lỗi.

“Ông nội! Nhánh mười hai sụp đổ hoàn toàn rồi!” An th* d*c, hai tay run run tháo chiếc kính thông minh đặt lên mặt bàn. “Hệ thống van tăng áp vừa đánh sập dòng tuần hoàn. Cổ Loa liên tục báo lỗi dữ liệu xung đột. Máy tính ghi nhận lòng ống đã thông suốt cơ học, nhưng nồng độ dưỡng khí đầu ra lại tụt dốc thảm hại. Chú Bách và các kỹ sư đang cuống cuồng tìm nguyên nhân, không một thuật toán nào giải thích nổi chuyện gì đang xảy ra!”

Nhìn cháu nội bối rối giữa mớ thông số hỗn loạn, cụ Trí không vội đáp. Cụ bước lại góc bếp, châm ngọn lửa nhỏ đun sôi ấm nước, rồi rót ra hai chén nước vối ấm bốc khói mỏng dịu nhẹ. Hương thơm mộc mạc của lá vối ủ lan tỏa khắp gian phòng khách nhỏ, phần nào xua đi cảm giác bức bối ngột ngạt đang bủa vây.

“Ngồi xuống uống ngụm nước cho ấm bụng đã, An,” cụ Trí từ tốn đẩy chén nước về phía cháu, giọng trầm tĩnh như mặt hồ mùa thu. “Hít một hơi thật sâu. Đừng để sự hoảng loạn của máy móc làm đục mất cái tâm của mình.”

An nhìn ông nội, bàn tay siết chặt thành nắm đấm rồi dần thả lỏng. Cậu bưng chén nước, nhấp một ngụm nhỏ, vị chát ngọt quen thuộc lan dần từ đầu lưỡi xuống lồng ngực giúp nhịp thở cậu chậm lại đôi chút. Nhưng đôi mắt sáng vẫn đầy ắp những câu hỏi giằng xé “Cháu không hiểu nổi, ông ơi... Cảm biến nano có độ chính xác đến từng phần tỷ mét. AI Cổ Loa chạy hàng triệu mô phỏng mỗi giây. Tại sao tất cả lại tính sai một bài toán cơ học đơn giản như thế?”

Cụ Trí mỉm cười hiền hậu, ánh mắt đong đầy nỗi xót xa nhưng cũng chan chứa sự bao dung của một người thợ đã đi qua trọn vẹn một đời cùng vòm kính. Cụ đưa tay chỉ vào chiếc bình nuôi cấy Chlorella gia đình đặt ở bậu cửa sổ — nơi những bọt khí nhỏ li ti đang thoi thóp nổi lên một cách yếu ớt.

“Bởi vì máy móc chỉ nhìn thấy cái chết khi thể xác đã tan rã, còn sự sống thì bắt đầu lịm đi từ rất lâu trước đó,” cụ Trí khẽ nói, ánh mắt cụ dần bừng lên những tia sáng ngũ sắc lấp lánh khi dị năng võng mạc thức tỉnh. “Sáu mươi năm qua, ông chưa từng bảo dưỡng vòm kính bằng những dòng mã nhị phân hay biểu đồ áp suất. Ông lắng nghe chúng bằng mắt, bằng tim.”Cụ Trí kéo chiếc ghế mây lại gần cháu nội, giọng cụ ấm áp và chậm rãi, dẫn dắt chàng trai trẻ bước vào miền tri thức sâu thẳm mà không một giảng đường kỹ thuật nào từng giảng dạy “Mỗi tế bào vi tảo trên vòm trời này, An à, không phải là một chi tiết máy bằng kim loại hay một dòng mã số vô tri. Chúng là sinh mệnh. Khi chúng hấp thụ thán khí và ánh sáng mặt trời để sinh ra dưỡng khí, bên trong từng tế bào xảy ra một sự chuyển hóa kỳ diệu. Dòng năng lượng ATP phân giải, hòa cùng diệp lục tố, tạo nên một thứ mà ông gọi là ‘hào quang thở’.”

An mở to mắt, chăm chú lắng nghe từng lời của ông.

“Khi thảm tảo khỏe mạnh,” cụ Trí tiếp tục, ngón tay gầy gò khẽ vạch một đường cong trong không khí, “hào quang ấy phát ra sắc xanh ngọc bích trong veo, ấm áp như ánh bình minh rọi qua màn sương sớm. Đó là lúc chúng thở đều, đón nhận dòng khoáng và nhả ra từng ngụm khí lành cho ba trăm nghìn người chúng ta. Nhưng khi bị ngạt, ánh sáng của chúng không tắt ngay mà chuyển sang sắc tím tái quằn quại. Máy móc của Cổ Loa chỉ đo được độ đục và mật độ hạt, nó thấy vỏ tế bào còn nguyên vẹn thì ngỡ rằng chúng vẫn bình yên. Làm sao một cảm biến kim loại có thể thấu cảm được nỗi đau đớn nghẹt thở của một mầm sống?”

Cụ Trí thở dài, chỉ tay về phía chiếc kính số đang nằm im lìm trên bàn “Các cháu quá tin vào sự hoàn hảo của những con số một và không. Nhưng tự nhiên không vận hành bằng logic khô cứng ấy. Trên nhánh mười hai, thứ bóp nghẹt đàn tảo không phải là cặn vôi hay gỉ sét, mà là một lớp nấm mỏng không màu, bám chặt lấy bề mặt ngoài để hút cạn dinh dưỡng. Chúng làm mù đôi mắt quang hợp của tảo, khiến chúng tím tái vì ngạt thở. Lâm Bách dùng dòng cao áp sục rửa, chẳng khác nào nện búa tạ vào một người đang thoi thóp. Làm sao chúng sống sót nổi?”

Đới An sững sờ. Những mảnh ghép rời rạc trong đầu cậu — từ sự suy giảm dưỡng khí bất thường, hiện tượng áp suất rung lắc, cho đến những xung đột dữ liệu kỳ lạ trên màn hình giám sát — bỗng chốc khớp lại thành một bức tranh hoàn chỉnh đến rợn người. Cậu nhận ra sự bất lực nguy hiểm của hệ thống quản trị thuần số hóa trước những biến dị sinh học vi mô.

“Vậy... toàn bộ mạng lưới vòm đều đang đối mặt với mầm họa này sao ông?” Giọng An run lên.

“Phải. Mầm họa ấy đang âm thầm lan ra khắp hai trăm mét giàn vòm,” cụ Trí gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ kiên định phi thường. “Muốn cứu vòm mây, các cháu phải học cách nhìn vượt qua những dãy số vô hồn, phải nhìn thấy hào quang của sự sống đang thoi thóp kêu cứu...”

Lời cụ Trí chưa dứt thì toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng trong gian nhà đột ngột chớp tắt rồi chuyển sang sắc đỏ quạch chói gắt.

Từ chiếc loa phát thanh đô thị trên vách tường, một hồi chuông báo động dồn dập vang lên rát buốt màng nhĩ, tiếp nối bằng giọng nói nhân tạo trầm đục của AI Cổ Loa được đẩy lên tần số khẩn cấp cao nhất “Cảnh báo cấp độ đặc biệt! Toàn đô thị chú ý! Nồng độ dưỡng khí tại Vòm Quang Sinh Học Trung Tâm vừa sụt giảm qua ngưỡng an toàn tối thiểu. Ban Điều Hành chuẩn bị kích hoạt phương án cô lập khẩn cấp!”