Chương 24: Vạn Chượp Thuần Hương

Mũi thuyền nan vừa chạm vào triền cát mịn bến tây, hàng chục cánh tay vạm vỡ của bạn chài đã ùa xuống mép sóng, hợp sức kéo ba con thuyền vượt qua ngấn nước triều. Tiếng tù và ốc u u hòa cùng tiếng hò reo vang dội cả một góc trời. Lão Ba Thao nhảy ào xuống làn nước xâm xấp, giơ cao xâu tiền kẽm chắc nịch và lớn tiếng loan báo việc quan Tuần phủ dập thẻ lệnh tống giam Tiền Bá Đạt, thiêu hủy văn tự nợ và ban ân chuẩn miễn thuế ba năm cho đảo Cồn Cát. Sáu mươi nóc nhà vạn Thạch Bàn cùng bà con diêm dân Cát Trắng ôm chầm lấy nhau trong nước mắt mừng vui. Khói lửa của hàng trăm ngọn đuốc bập bùng soi rạng từng gương mặt hân hoan rạng rỡ, xua tan vĩnh viễn bóng ma tăm tối của những tháng ngày cùng quẫn nợ nần.

Đến tiết Lập xuân năm sau, mặt biển Cồn Cát êm đềm phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ. Từ ngoài khơi xa, một chiếc thuyền ngự lộng lẫy giương cao lá cờ vàng thêu rồng của triều đình rẽ sóng tiến thẳng vào doi cát hình trăng khuyết. Vị quan Khâm sai trong bộ phẩm phục gấm tía đĩnh đạc bước lên bờ, mang theo chiếu chỉ ngự ban khen ngợi phẩm vật nước mắm nhĩ thượng hạng do quan Tuần phủ Đào Đình Nhã đích thân tiến kinh dâng lên hoàng thượng. Đi kèm chiếu chỉ là tấm biển ngạch bằng gỗ quý sơn son thếp vàng lộng lẫy, chạm trổ bốn chữ đại tự tinh xảo: “Vạn Chượp Thuần Hương”.

Thế Đan cùng lão Trùm vạn Ba Thao quỳ cẩn cáo nhận chiếu chỉ giữa tiếng chiêng trống rộn rã mặt cồn. Toàn thể ngư dân và diêm dân kính cẩn rước tấm biển ngạch vàng vào miếu tổ nghề, trân trọng treo ngay ngắn bên cạnh tấm thẻ gỗ bời lời khắc bản giao ước Phường Chượp năm nào. Khói trầm nghi ngút quyện cùng hương vị mặn mòi của biển cả, khắc ghi tinh thần chung lưng đấu cật thành một hương ước bền vững muôn đời cho con cháu mai sau.

Lời chiếu của nhà vua tựa như luồng gió lành thổi bừng sức sống trên đảo Cồn Cát. Chỉ sau hơn một năm, nơi doi cát hoang sơ cằn cỗi đã bước vào thời kỳ hưng thịnh chưa từng thấy. Sáu mươi nóc nhà tranh vách nứa rách nát thuở cơ hàn nay đã được thay thế hoàn toàn bằng những nếp nhà ngói đỏ tươi khang trang, tường vôi trắng phau nép mình vững chãi bên rặng dừa xanh.

Dưới ánh nắng vàng như rót mật, khu ruộng muối Cát Trắng trải rộng thênh thang với những ô kết tinh nện cát phẳng lì. Kho muối dựng trên đụn cát cao với sàn tre cách đất đúng một thước luôn đầy ắp những thúng muối già trắng tinh khiết, róc cạn từng giọt nước ót đắng sau tròn sáu tháng nằm sàn xả chát. Dân làng giờ đây đã hoàn toàn tự chủ nguồn muối sạch thuần khiết, sẵn sàng nạp cho những mẻ chượp nối tiếp nhau.

Tại lán mộc rợp bóng phi lao, lão Ba Thao c** tr*n để lộ khuôn ngực vạm vỡ đượm màu nắng gió. Cầm chiếc rìu mộc cán bọc da bò quen thuộc, lão thoăn thoắt xẻ từng thớ gỗ bời lời đỏ dẻo dai không vương chút mùi hôi. Nỗi đau u uất về cái chết của người con trai cả năm xưa nay đã được trút bỏ hoàn toàn, nhường chỗ cho ánh mắt rạng ngời thanh thản. Lão Ba Thao sảng khoái cười vang, cất giọng sang sảng truyền dạy cho lớp thợ mộc trẻ tuổi từng đường cưa khép mộng, từng ngón nghề ghép ván đóng thêm ba mươi cỗ thùng chượp mới cho cả vạn chài.

Thằng Cò đứng cạnh đấy, thoăn thoắt xếp gọn những bó ván phẳng phiu. Cậu bé đen nhẻm, gầy gò thuở nào nay đã trổ mã thành một chàng trai mười sáu tuổi vạm vỡ, nước da ngăm đen bóng bẩy và đôi mắt sáng ngời lanh lợi. Cò không chỉ thông thạo từng luồng lạch hiểm trở nơi rạn đá ngầm phía đông để lái thuyền chở mắm đi muôn phương, mà còn nắm vững từng kinh nghiệm rút rỉ, đo độ mặn và kéo đảo nước bổi phơi nắng ban trưa.

— Anh Đan ơi! — Thằng Cò ngẩng lên, tươi cười hớn hở. — Nước bổi năm cỗ thùng cái hôm nay ngậm đủ nắng gắt chính ngọ, em đã kéo đảo tưới ngược lên mặt vỉ tre rồi ạ. Mùi thơm ngấu ngọt bùi lan khắp bãi cát!Đan mỉm cười, gật đầu đầy vẻ hài lòng: — Khá lắm! Nhớ chêm chặt thanh then kiền kiền, giữ lòng cá thật nén thì mắm mới trong veo như hổ phách được, nghe em!

Đan bước chậm rãi qua triền dốc thoai thoải dẫn xuống mép lán chượp. Anh chợt dừng lại, cúi nhìn đôi chân trần của mình đang cắm sâu trên cát ấm. Chiếc gậy tre bầu bạn suốt bao tháng ngày cơ cực đã được anh gác lại nơi góc hiên từ dạo nào. Nhờ những nồi thuốc lá rừng, ngải cứu gừng gió sao muối của Lành tận tình chườm đắp mỗi đêm, cùng sự dẻo dai tôi luyện qua những tháng ngày miệt mài lao động, khớp gối phải từng tật nguyền của anh nay đã hoàn toàn lành lặn. Đan sải từng bước dài, bàn chân vững chãi bước đi trên dải cát mềm lấp lánh mà không còn vương lại chút tập tễnh nào. Thể xác tật nguyền kiếp này và tâm hồn cô đơn kiếp trước đã thực sự được biển cả và tình người nơi đây chữa lành trọn vẹn.

Khi ngọn gió xuân ấm áp thổi về mang theo những đàn hải âu chao liệng, một đám cưới đượm tình làng nghĩa xóm được tổ chức trang trọng ngay bên rặng phi lao reo vui. Không kiệu hoa lộng lẫy hay lụa là xa xỉ, đám cưới của Đan và Lành mộc mạc mà chan chứa nghĩa tình. Lành rạng rỡ trong chiếc áo dài bằng vải điều giản dị, mái tóc đen nhánh cài chiếc trâm tre do chính tay Đan chuốt bóng. Cả vạn chài cùng nâng chén rượu nồng, thưởng thức mâm cỗ ấm cúng với những đĩa cá thu nướng thơm lừng chấm cùng giọt nước mắm nhĩ sánh đặc hổ phách. Lão Ba Thao rưng rưng dòng lệ mừng, đứng ra làm chủ hôn chắp mối tơ duyên cho đôi trẻ giữa tiếng vỗ tay chúc phúc không ngớt của bà con làng đảo.

Đêm tân hôn, vầng trăng rằm tháng Giêng tròn vành vạnh treo lơ lửng giữa trời cao, dát một dải sáng bạc lấp lánh trên mặt biển thanh bình. Gió biển mơn man thổi qua những hàng phi lao, xua tan hơi lạnh cuối mùa.

Đan dắt tay người vợ hiền bước ra bờ hiên lán chượp. Dưới bóng trăng vằng vặc, dãy thùng gỗ bời lời khổng lồ đứng sừng sững như những pho tượng trầm mặc chở che cho cuộc sống vạn chài. Lành nép đầu vào bờ vai vững chãi của chồng, khẽ mỉm cười: — Anh Đan, lắng tai nghe kìa...

Đan siết nhẹ bàn tay mềm mại thon nhỏ của vợ, mỉm cười lắng nghe. Giữa không gian tĩnh mịch của đêm biển lặng, từ chiếc vòi lù bịt rễ bổi dưới đáy cỗ thùng số một, từng giọt nước mắm nhĩ đầu mùa đang tí tách rỏ xuống chiếc ang sành da lươn. Âm thanh trong trẻo, trầm ấm rỏ đều đặn qua thời gian, mang theo vị mặn mòi của hạt muối già Cát Trắng, béo ngọt của lộc biển cá cơm than và sự chở che vững bền của thớ gỗ bời lời nẹp mây rừng.

Từng giọt nước chượp rỏ qua mùa biển động khắc nghiệt, lắng đọng thành vị ngọt hậu đậm đà nuôi sống muôn đời. Toàn bộ tri thức mà Đan mang theo từ kiếp trước nay đã tan hòa trọn vẹn vào cát mặn, nắng gió và tình nghĩa xóm chài, kết tinh thành sinh kế ấm no, thái bình truyền lại cho vạn thế mai sau.