Chương 1: Tiếng Hú Đáy Nước

Cờlê trong tay Nghiêm Bá Khiêm vừa siết chặt bulông của con phao thép thì một hồi còi sà lan bất thần xé toạc màn đêm tĩnh mịch trên ngã ba sông.

Tiếng còi hú lên ba chặp nghẹn ứ, lạc giọng, rền rĩ dội qua mặt nước đen ngòm rồi chìm vào tiếng sóng vỗ bì bọp dưới chân chòi canh. Đêm rằm tháng mười, con nước rong cuồn cuộn đổ từ thượng nguồn về vừa chớm chuyển ròng, dòng chảy cuộn xiết l**m mấp mé sàn ván gỗ mù u. Gió chướng thổi rát rạt qua rặng bần mé cồn, cuốn theo mùi phù sa tanh nồng và hơi nước lạnh buốt phả thẳng vào mặt.

Bá Khiêm buông phắt cây cờlê, đứng thẳng người trên sàn chòi. Thân hình vạm vỡ như một khúc gỗ mun ngâm nước của ông đổ bóng sẫm xuống lòng sông. Đôi mắt sáng quắc có tài nhìn thấu nước đục nheo lại, hướng thẳng ra giữa rốn xoáy Vàm Đầu Sấu. Cách chòi chừng ba trăm thước, một khối sắt khổng lồ đen trũi đang chao đảo dữ dội. Chiếc sà lan chở hơn ngàn tấn đá hộc đã tắt ngúm dàn đèn cao áp, chỉ còn chiếc đèn hoa tiêu đỏ lòm trên nóc buồng lái quay cuồng lảo đảo.

“Thằng Nhâm! Giật máy vỏ lãi, mau lên!”

Bá Khiêm quát giật giọng, bàn tay thô ráp chai sạn với lấy chiếc thắt lưng da bọc chì móc sẵn bên vách ván.

Từ trong khoang chòi, Võ Thành Nhâm lao vụt ra như một con rái cá. Thằng nhỏ hai mươi hai tuổi đầu, người roi roi nhưng thoăn thoắt lạ thường. Nó nhảy tót xuống chiếc vỏ lãi composite buộc dưới chân cọc, giật phắt sợi dây dù của máy đuôi tôm. Tiếng máy nổ bành bạch phá tan không gian đặc quánh, khói dầu xốc lên khét lẹt.

“Có chuyện gì dữ vậy chú Ba?” Nhâm vừa ghì cần lái vừa ngước lên hỏi dồn, vạt áo bà ba sờn rách bay phần phật.

“Sà lan chở đá bị chết máy ngay rốn xoáy rồi. Nước ròng đang rút dữ thần, không kéo nó ra là lật úp đáy sông liền!”

Bá Khiêm xách theo giỏ đồ nghề lặn bằng bố tơi và bình khí thở nhảy phóc xuống lòng vỏ lãi. Đáy xuồng tròng trành chao nhẹ một cái rồi rẽ nước lao đi. Chiếc vỏ lãi xé toang từng đợt sóng lừng, mũi composite chồm lên chồm xuống quất bọt trắng xóa vào hai bên mạn.

Gió rít bên tai u u. Đêm rằm trăng vằng vặc treo lơ lửng trên đầu, nhưng mặt nước Vàm Đầu Sấu lại tối sầm như một hũ mực tàu pha loãng. Đây là khúc sông hiểm trở bậc nhất của nhánh sông Tiền giao với rạch Cổ Cò. Đáy sông sâu hơn ba mươi sải tay, dòng chảy dưới sâu bị hàm đá ngầm bẻ ngoặt, tạo thành những hốc xoáy ngầm đói khát có thể nuốt chửng cả cây gỗ mục trôi ngang.

Chiếc sà lan trước mặt đang quay tròn từng vòng chậm chạp nhưng đầy đe dọa. Khối sắt tải trọng nặng nề bị dòng nước ngầm vặn xoắn, mạn hữu đã chìm mấp mé mép nước, từng đợt sóng bạc đầu chồm qua be sắt tuôn xối xả vào boong chở đá.

“Cứu... Cứu giùm với chú Ba ơi!”

Tiếng gào thét thất thanh của tài công vọng ra từ nóc buồng lái. Hai gã phụ lái trẻ măng đang co rúm bám chặt lấy lan can sắt, mặt cắt không còn giọt máu, chân run lẩy bẩy không dám bước xuống mặt boong trơn nhẫy.

Nhâm lướt vỏ lãi ghé sát mạn sà lan. Bá Khiêm chộp lấy sợi dây xích neo đang buông thõng, đạp một chân lên gờ vỏ lãi rồi thoăn thoắt đu người nhảy vọt lên boong sà lan. Cú tiếp đất nặng trịch của ông làm be sắt rung lên bần bật.

“Bị kẹt cái giống gì mà máy chính tắt phụt vậy hả?” Bá Khiêm quát hỏi, mắt đảo nhanh một lượt khắp mặt sàn sắt đang nghiêng chừng mười lăm độ.

Gã tài công chừng bốn mươi tuổi, run rẩy chui ra khỏi buồng lái, níu chặt lấy cánh tay Bá Khiêm như vớ được cọc tiêu giữa dòng “Tui cũng hổng biết nữa chú Ba! Đang chạy êm ru xuôi về hạ lưu, ngang qua mé cọc tiêu này thì nghe rầm một tiếng dưới lườn. Chân vịt khựng cứng ngắc, khói bốc mù mịt trong hầm máy rồi tắt lịm luôn. Bánh lái kẹt cứng ngắc, sà lan quay mòng mòng... Chú coi giùm, đá trên boong nặng lắm, nước mà tràn vô miệng hầm là chìm lỉm cả nút!”

Bá Khiêm không đáp, ông bước nhanh về phía sàn đuôi sà lan. Nơi đó, trục chân vịt ngập sâu dưới tầng nước đen ngòm đang sủi lên từng bọc tăm nước to tướng. Nhìn qua lan can sắt, lòng sông xoáy tít thành một cái phễu khổng lồ kêu ùng ục ghê rợn. Khúc nước này sâu đúng ba mươi hai sải tay.

Bá Khiêm quỳ một gối xuống sàn sắt ướt lạnh, áp sát tai vào thành be đuôi tàu. Suốt hai mươi bảy năm làm nghề lặn sông và cắm cọc tiêu luồng lạch, tai ông đã quen nghe tiếng nước chảy, tiếng sỏi đá cọ xát dưới đáy sâu. Nhưng ngay khoảnh khắc màng nhĩ chạm vào xung lực truyền từ vỏ thép, lồng ngực Bá Khiêm thắt nghẹn lại.Cộc... Cộc... Keeng...

Tiếng dội khô khốc truyền từ đáy sâu ba mươi sải tay lên mạn tàu. Nó không phải tiếng rác rưởi hay nhánh cây bần mắc vào chân vịt. Âm thanh ấy rin rít, nhức nhối tựa như kim loại nặng đang siết nghiến vào nhau. Và lẩn khuất trong từng nhịp va đập lạnh lẽo ấy là một chuỗi thanh âm u uất, rên xiết dập dờn như tiếng khóc than của hàng trăm con người đang chới với dưới bùn đen.

“Trời thần đất hỡi...” Bá Khiêm lẩm bẩm, rùng mình một cái.

Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng ông. Tiếng gõ dội này làm sống dậy ký ức kinh hoàng năm ông hai mươi tuổi, cái lần ông bị ngạt thở chìm sâu dưới Vàm Đầu Sấu và lần đầu tiên chạm trán cõi linh thiêng của nghĩa địa chìm dưới đáy nước. Có thứ gì đó dưới đáy bùn đang giữ chặt lấy chân vịt chiếc sà lan, ghim nó lại ngay trên miệng hố xoáy.

“Sao rồi chú Ba? Cắt lưới được hổng chú?” Gã tài công sốt ruột khóc mếu. “Tàu nghiêng thêm một tấc nữa rồi!”

“Hổng phải lưới cào!” Bá Khiêm đứng phắt dậy, mặt lạnh như đồng hun. “Chân vịt bị quấn chặt bởi kim loại nặng. Tui phải lặn xuống gỡ ngay, chậm mười phút nữa nước ép vỡ vách ngăn là sà lan lật úp.”

“Lặn... Lặn lúc này hả chú?” Nhâm vừa trèo lên mạn sà lan, nghe vậy liền hốt hoảng níu chặt vai thầy. “Chú Ba, nước rằm đang xoáy dữ thần lắm! Ngay rốn Đầu Sấu này ai dám nhảy xuống ban đêm? Chú coi chừng xoáy ngầm nó nuốt trôi đó chú!”

Gã tài công cũng lắp bắp xua tay: “Đúng đó chú Ba ơi, nguy hiểm quá! Hay là... hay là tụi tui bỏ tàu nhảy xuồng thoát thân?”

“Bỏ tàu?” Bá Khiêm quắc mắt, tiếng nói sang sảng át cả tiếng sóng gầm. “Chiếc sà lan này cả ngàn tấn đá, trôi tự do chừng nửa dặm nước nữa là đâm thẳng vô chân cù lao Cát Lở hoặc đè nát mấy chục chiếc ghe của dân vạn đò Bình Thạnh đang neo ngủ mé rạch. Lúc đó mấy chục mạng người ai đền?”

Nhâm sững sờ, bàn tay đang níu vai ông chầm chậm buông ra. Nhìn vẻ mặt thằng nhỏ, Bá Khiêm biết nó đã hiểu lòng ông; một khi ông đã nhắc tới cái nghĩa của người giữ dòng sông thì dẫu trời có sập xuống ông cũng chẳng quay lưng.

“Nhâm! Lấy bình khí với dây dù số mười ra đây!” Bá Khiêm dứt khoát ra lệnh.

Thằng Nhâm cắn môi, vội vàng xách bình khí thở và cuộn dây thừng bện chắc nịch tới. Bá Khiêm tròng chiếc áo lặn cao su cũ kỹ đã ngả màu vàng phèn, thắt chặt đai chì quanh bụng để hãm sức đẩy của nước. Ông giắt cây xà bén bằng thép tôi sắc ngọt vào bao da bên đùi, đeo kính lặn rồi ngậm van thở vào miệng.

Trước khi bước tới mé sàn sắt, Bá Khiêm nắm lấy đầu dây thừng bảo hộ buộc chặt vào ngang lưng mình, đầu kia đưa cho Thành Nhâm “Cầm cho chắc mối néo. Tao lặn xuống đuôi tàu, hễ giật ba cái là xả dây, giật năm cái liên tiếp là tụi bây hợp lực kéo tao lên nghe chưa?”

“Dạ... Chú Ba cẩn thận nghen chú!” Giọng Nhâm nghẹn lại, hai bàn tay nó bấu chặt lấy sợi dây dù thô ráp.

Gió đêm rít từng cơn lạnh buốt. Mặt nước bên dưới đen ngòm, sủi bọt trắng xóa như miệng của một con quái thú đang há to chờ mồi. Bá Khiêm hít một hơi sâu, chỉnh lại van áp suất rồi xoay người bước xuống bậc thang sắt trơn trượt mé đuôi sà lan.

Nước sông ngập đến đầu gối, rồi đến thắt lưng. Cái lạnh thấu xương của con nước rong tháng mười lập tức bóp nghẹt da thịt ông. Bá Khiêm buông tay khỏi thanh vịn, thả lỏng toàn thân để chìm dần vào lòng nước buốt giá dưới thân sà lan.

Thế nhưng, vừa lúc đỉnh đầu ông chìm hẳn xuống dưới bóng đen của lườn tàu khổng lồ, một luồng nước ngầm cuộn xoáy hung hãn từ dưới rốn vàm bất thình lình ập tới. Luồng nước như một bàn tay sắt khổng lồ quất mạnh vào lưng, giật phăng sợi dây bảo hộ khỏi tầm kiểm soát, cuốn tuột cả thân hình vạm vỡ của Bá Khiêm chìm thẳng xuống hốc đen ngòm hun hút nơi đáy sâu.