Chương 1
Editor: Hoàng Kỳ (Tiểu Jin)
Minh triều những năm cuối. Chu gia độc chiếm thiên hạ cũng dần suy thoái lụi tàn, bên ngoài còn có dân tộc Mãn (2) nhìn chằm chằm, bên trong khởi nghĩa nông dân liên tiếp diễn ra. Triều đình quan lại cai trị hủ bại, trong chốn giang hồ gió giục mây vần, loạn không thể nói.
Trên Hắc Mộc Nhai "Tham kiến Phó giáo chủ."
Đang ngồi xem kinh thư, người báo tin thân tín của Đông Phương Bất Bại liền trở về, liền thu hồi cuốn kinh thư đang xem dở. "Thăm dò sao rồi?"
"Thỉnh Phó giáo chủ xem qua." Đông Phương Bất Bại tiếp nhận bức thư từ trong tay tên thuộc hạ, mở ra xem, cười lạnh nói, "Qủa nhiên hắn cũng không muốn đợi! Hừ." Tràn ngập hận ý đem phong thơ trong tay ném lên bàn. "Ngươi đoạt ngôi vị giáo chủ, ta còn chưa tính sổ, ngươi lại dám làm việc này mà không được phép của ta. Ngươi bất nhân đừng trách ta bất nghĩa."
Nói đến phong thư này lại không thể không nhắc tới việc của ba ngày trước.
Ba ngày trước, Nhậm Ngã Hành cho gọi Đông Phương Bất Bại vào trong thư phòng, "Bất Bại a, chuyện lần này ngươi làm rất tốt, cứ như vậy Ngũ Nhạc Kiếm Phái sẽ tệ tụ lại!"
"Giáo chủ thánh đức, đức cho trăm họ, Ngũ Nhạc Kiếm Phái bất quá là cũng chỉ là những kẻ tiểu nhân ngang ngược tàn ác, không đáng nói đến." Đông Phương Bất Bại quỳ một chân trên đất, rất là cung kính.
Nhâm Ngã Hành rất hài lòng với phong độ của Đông Phương Bất Bại "Ngươi lập được công lớn như vậy, nói đi ngươi muốn ban thưởng cái gì?!"
Đông Phương Bất Bại nghe được Nhâm Ngã Hành vui vẻ, trong bụng thở phào nhẹ nhõm, "Nguyện vì thánh giáo phụng hiến suốt đời, nào dám đòi hỏi ban thưởng cho cái gì quá đáng!"
Nhâm Ngã Hành khoát khoát tay, làm ra vẻ vô ý nói rằng: "Ai, ngươi tuy là nghĩ như vậy, nhưng nếu ta không ban thưởng cho ngươi, chẳng lẽ lại để cho mọi người trong nói ta thưởng phạt không phân minh, không bằng ta cho ngươi Qùy Hoa Bảo Điển thế nào, đây là bí tịch của Nhật Nguyệt Thần Giáo ta đã được truyền lại qua nhiều đời giáo chủ. Ta mong ngươi có thể nghiên cứu tỉ mỉ võ công trong đó, dẫn dắt Nhật Nguyệt Thần Giáo ta trở nên cường thịnh hơn."
Nghe những lời này hàm ý chẳng khác gì muốn để cho Đông Phương Bất Bại trở thành người thừa kế của mình, thậm chí Nhâm Ngã Hành là một kẻ có tính đa nghi, Đông Phương Bất Bại vội vã mang theo nét mặt sợ hãi biểu thị lòng trung thành: "Thuộc hạ không dám. Thuộc hạ chỉ mong đem chút tài cán của mình vì giáo chủ cúc cung tận tụy cho đến chết, giáo chủ vẫn còn đang khỏe mạnh cường tráng, nói gì đến những chuyện như vậy, tiểu thư dịu dàng lại thông minh khả ái, nên đảm nhiệm chuyện này vẫn hơn."
Nhậm Ngã Hành thái độ rất kiên quyết, Đông Phương Bất Bại chỉ có thể giả vờ khổ sở nhận lấy, lúc đi về, không kịp đợi thêm muốn nghiên cứu cuốn bí tịch này, nhìn đến tám chữ to tướng phía bên trên, liền ngây ra như phỗng: "Muốn luyện thử công, trước phải tự thiến."
Đông Phương Bất Bại vuốt ve dấu vết tang thương trên cuốn bí tịch, trong mắt lóe lên tia phẫn hận trào phúng, "Nguyên lai hắn muốn ta đoạn tự tuyệt tôn, mấy năm nay cung kính không chút nào chậm trễ vẫn khiến cho hắn cảnh giác, nhưng hắn đâu có biết rằng, ta vốn là nữ nhi a. Nhậm Ngã Hành, mối thù gϊếŧ sư, sớm muộn gì ta cũng sẽ tính toán với ngươi rõ ràng!"
Tuy đọc qua tám chữ đầu tiên khiến Đông Phương Bất Bại một phen đầy hận ý, nhưng dù sao đây cũng là một tuyệt thế bí kíp võ công, bản thân cũng là một người mê võ nghệ nàng vẫn không có cách nào ngăn cản được sự mê hoặc này, sau khi xem xong liền thông suốt, ham muốn luyện loại võ công này càng thêm mãnh liệt, nàng vội vã phái tâm phúc* đi tìm đầu mối của cuốn bí tịch này.
*tâm phúc: kẻ thân cận chỉ làm theo mệnh lệnh của chủ nhân
Ngày hôm nay tên thuộc hạ mang về một tin tức khiến Đông Phương Bất Bại hứng thú, quả nhiên nữ tử cũng có thể học loại võ công này, nhưng mà nếu là nam tử học loại võ công này thì phải tự thiến, đúng là một thứ võ công nghiệp chướng a. Đông Phương Bất Bại sờ sờ lên miếng râu vừa dán trên khuôn mặt vô cùng tú lệ kia, trong bụng có chủ ý.
Đông Phương Bất Bại vuốt ve bìa mặt của cuốn bí tịch Qùy Hoa Bảo Điển, khóe miệng nhếch lên chứa một tia lãnh ý: "Nhậm Ngã Hành, ngày nào đó ngươi trở thành một kẻ bị giam cầm lúc đó sẽ là cái dạng gì đây."
Qua vài ngày sau Nhật Nguyệt thần giáo liền có hai chuyện hiếm khi xảy ra, một chính là Đông Phương Phó giáo chủ đột nhiên cạo đi bộ râu đã tu dưỡng nhiều năm để lộ ra khuôn mặt so với nữ tử còn xinh đẹp hơn, việc nữa chính là giáo chủ Nhậm Ngã Hành dạo gần đây tâm tình cũng không còn xấu đi, mà tính mạng nhiều hạ nhân thường phạm lỗi cũng được tha bổng. Chung quy thì cuộc sống của giáo chúng Minh Nguyệt giáo trôi qua vô cùng vui vẻ thoải mái lúc buồn thì cũng có thể chạy tới lén ngắm khuôn mặt của Đông Phương giáo chủ.
Nửa năm sau.
Đông Phương Bất Bại từ đại điện đi ra, nhìn thấy Hướng Vấn Thiên giương mặt còn dài hơn con lừa, đang cùng Nhậm Ngã Hành hai người cùng bàn bạc vấn đề, một bên vô cùng tán thưởng Đông Phương Bất Bại một bên có phần trách mắng Hướng Vấn Thiên, lúc này Hướng tả sứ trong lòng lại không phục!
Bản thân Đông Phương Bất Bại căn bản cũng không hề quan tâm đến thù hận trong lòng của Hướng tả sứ, người này ý nghĩ đơn giản, cũng không đáng để lo. Hắn căn bản không biết Nhậm Ngã Hành vui vẻ như vậy là vì trong lòng ngầm biết chính mình chẳng khác gì hoạn quan, không đáng để lo, cho nên đối với mình việc dùng hắn có thể chắc chắn hơn, Hướng Vấn Thiên chính là kẻ tâm phúc tiếp theo giống nàng nguy cơ trở thành một đại họa, nên một bên hắn chèn ép một bên hắn giả vờ nâng đỡ chủ yếu chính là dùng kế ly gián gây xích mích, mà chính mình cùng Hướng Vấn Thiên đã phải tranh đấu mới có thể ngăn được thế lực bên ngoài giáo. Mà trong mắt Nhậm Ngã Hành thì mình và Hướng Vấn Thiên chính là những quân cờ, thậm chí chính mình cũng là một quân cờ mất đi uy lực để hắn có thể uy hiếp.
Lúc này, anh em kết nghĩa của nàng đồng thời cũng là thân tín trung thành của nàng nắm trong tay nhiều thứ — Đồng Bách Hùng sắc mặt không tốt liếc Hướng Vấn Thiên hừ một tiếng sau đó đi tới trước mặt Đông Phương Bất Bại, "Đông Phương huynh đệ".
"Đồng đại ca." biết Đồng Bách Hùng có chuyện muốn nói với mình, vì vậy Đông Phương Bất Bại dẫn hắn đi khỏi nơi đó tránh cho Hướng Vấn Thiên nghe chuyện của nàng, "Thế nào, đối phương đồng ý sao?"
Đồng Bách Hùng giận dữ nói rằng: "Minh Nguyệt Hiệp, kỳ thực thế lực của hắn cùng chúng ta ngang nhau đã đạt được ký kết, cũng không biết đám đàn bà Minh Nguyệt Hiệp kia đang suy nghĩ cái gì, chúng ta đã cho người đi theo, Lăng Mộ Hoa căn bản cũng không gặp được bọn họ, Minh Nguyệt Hiệp thiếu chủ Luyện Nghê Thường càng khẳng định Minh Nguyệt Hiệp mặc kệ những chuyện ngoài giang hồ ngay cả lễ vật chúng ta mang tới cũng đều bị trả về."
Minh Nguyệt Hiệp nguyên danh là Triêu Thiên Hiệp, nằm giữa ba nơi là Xuyên(3),Thiểm(4),Cam(5),là nơi ra vào trọng điểm, gồm có "Thục bắc trọng trấn", "Xuyên bắc môn hộ " và "Ba thục tam giác vàng" Danh xưng là Lợi Châu. Thậm chí Thục còn được xưng là vị trí trọng yếu, ngay cả tiếp cận được lối đi nam bắc duy nhất thì cũng là một địa thế hiểm trở, dễ thủ khó công(6). Một nơi trọng yếu như vậy làm sao Đông Phương Bất Bại lại có thể bỏ qua chứ.
"Minh Nguyệt Hiệp? Nhất định phải cùng bọn họ đả hảo chiêu hô(7). Bọn họ và Nhật Nguyệt thần giáo chúng ta nói cho cùng cũng có nhiều mật thiết, phải giao hảo thật tốt với các nàng, không được đắc tội với các nàng một điểm nhất định cũng không được, ngay cả Nhật Nguyệt thần giáo lợi hại như vậy cũng có thể bị đột kích tấn công. Thế nhưng vẫn có ngày chúng ta cần các nàng giúp đỡ, ta nên lễ phép theo khuôn đạo uy tín sẽ gặp nhau cùng nhau đạt tới mức độ chưa từng có. Khi đó kế hoạch không phải sẽ dễ dàng hơn sao." Huống chi Đông Phương Bất Bại biết lúc này Nhậm Ngã Hành đều rất cảnh giác tiêu diệt Qùy Hoa Bảo Điển, lúc này không chuẩn bị còn đợi đến bao giờ? Chỉ là chuyện về Qùy Hòa Bảo Điển và mình chính là nữ nhi không thể nói cho Đồng Bách Hùng biết.
"Nhưng các nàng không muốn cùng chúng ta nói chuyện với nhau." Đồng Bách Hùng sờ miếng vải buộc trên đầu, nhớ tới thủ hạ của mình đụng phải vô số vách tường, cũng đành bất đắc dĩ. "Lão Hùng ta cũng không còn cách nào."
Thấy bộ đạng Đồng Bách Hùng không thể làm được gì, Đông Phương Bất Bại không thể làm gì khác hơn là nói rằng: "Nếu đã như vậy, chuyện này giao cho ta đi! Đúng lúc Nhậm Ngã Hành phái ta đi Tứ Xuyên xử lý một chút chính sự trong thời gian ngắn, thuận tiện ta sẽ đến thăm hỏi Minh Nguyệt Hiệp một chút."
Xa xa Hướng Vấn Thiên nhìn thấy hai người nói gì đó cảm thấy tò mò, nhưng mà không muốn để người ta trước mặt mình nghe những điều không tốt, chỉ có thể đem lòng hiếu kì nén xuống, lộ vẻ tức giận mà bỏ đi.
Lúc này, Đông Phương Bất Bại tu luyện Qùy Hoa Bảo Điển trong nháy mắt cũng đã qua hơn nửa năm, không thể không nói quả thật là một bản kỳ thư, nguyên bản Đông Phương Bất Bại muốn chống lại tên Nhậm Ngã Hành đã luyện võ hơn ba mươi năm ắt hẳn sẽ không có phần thắng nào, thế nhưng tu luyện cũng đã có chút thành tựu nàng nghĩ cũng đã đến lúc chống lại Nhậm Ngã Hành dùng sức đánh một trận.
Nửa tháng sau, bị Nhậm Ngã Hành phái đi Tứ Xuyên xử lý vài chuyện nàng liền bắt đầu chuẩn bị đi thuyết phục Minh Nguyệt Hiệp giúp đỡ chuyện của mình. Còn giáo trung(8) Đồng Bách Hùng vẫn tiếp tục âm thầm kế hoạch giúp cho Đông Phương Bất Bại thu phục lòng người trong giáo, khiến Nhậm Ngã Hành bất tri bất giác cả Nhật Nguyệt thần giáo cũng không còn do hắn hoàn toàn nắm giữ nữa.
Vừa đến khu Xuyên Thục, Đông Phương Bất Bại thì thân tín của nàng cũng vừa mới tới, cả hai liền ly khai phân công nhau hành động, thân tín còn lại là phẫn* thành Đông Phương Bất Bại đi xử lý sự vụ, còn Đông Phương Bất Bại chân chính lại dùng roi thúc ngựa chạy đến chỗ của Minh Nguyệt Hiệp.
*phẫn: giả trang
Thấy có người đứng trước cửa trại, Đông Phương Bất Bại lập tức vận công dùng nội lực hô lớn: "Tiểu bối Đông Phương Bất Bại đến đây bái kiến lăng mộ Hoa lão tiền bối".
Lời này vừa nói ra, quả nhiên lập tức có người vội vội vàng vàng từ trên cao đáp xuống, có thể đó chính là người đi thông báo cho gia chủ. Cũng không biết hiện tại là như thế nào. Nghĩ đến có thể nhìn thấy được sư phụ của mình Độc Cô Cầu Bại nổi danh và Đương Đại cao thủ Lăng Mộ Hoa, Đông Phương Bất Bại ngoại trừ trong lòng có chút thấp thỏm còn có vẻ hưng phấn.
Đi lâu thêm một chút liền thấy có chiếc cầu treo buông xuống cùng cửa trại đang được mở rộng ra. Một nhón nữ tử có mặc võ trang liền đi ra, nữ tử dẫn đầu nói rằng: "Cho mời Đông Phương Phó giáo chủ đi trước, thiếu chủ của chúng ta đang chờ ngài ở phòng khách."
Tác giả nói ra suy nghĩ của mình Bàn huy hãm hại, chương 1: Tặng, hoan nghênh bình luận, quỳ cầu nhận.
Chú thích (1) Sơn vũ dục lai: Gió thổi mưa giông trước cơn bão.
(2) Dân tộc Mãn: Dân tộc Mãn (dân tộc thiểu số, phân bố ở các vùng Liêu Ninh, Hắc Long Giang, Các Lâm, Hà Bắc, Bắc Kinh và Nội Mông Cổ,Trung Quốc)
(3) Xuyên: Tứ Xuyên (: 四川) là một nằm ở cửa . Tỉnh lị của Tứ Xuyên là , một trung tâm kinh tế trọng yếu của . Giản xưng của Tứ Xuyên là "Xuyên" hoặc "Thục", do thời , trên đất Tứ Xuyên có hai là và , nên Tứ Xuyên còn có là "". Tỉnh Tứ Xuyên có một lâu dài, đẹp, sản vật phong phú, từ xưa đã được gọi là "" (天府之国). Phía tây Tứ Xuyên là nơi cư trú của các dân tộc thiểu số như , và .
Tứ Xuyên nằm ở khu vực , ở thượng du của , nằm sâu trong nội địa. Chiều dài đông-tây của Tứ Xuyên là 1.075 km, chiều dài bắc-nam là 921 km, diện tích trên 484 nghìn km². Khu vực tây bộ Tứ Xuyên là một bộ phận của , phần lớn đông bộ Tứ Xuyên thuộc . Theo chiều kim đồng hồ từ phía bắc, Tứ Xuyên lần lượt giáp với Cam Túc, Thiểm Tây, Trùng Khánh, Quý Châu, Vân Nam, khu tự trị Tây Tạng và Thanh Hải.
Núi non là loại địa hình chủ yếu của Tứ Xuyên và chiếm 77,1%, tiếp đến là gò đồi (12,9%),đồng bằng (5,3%) và cao nguyên (4,7%). Tứ Xuyên có đặc điểm tây cao đông thấp một cách rõ rệt, các cao nguyên ở tây bắc và núi non ở tây nam cao trên 4.000 m so với mực nước biển, các bồn địa và gò đồi ở phía đông cao từ 1000-3000 mét so với mực nước biển. Địa hình Tứ Xuyên phức tạp và đa dạng, bao gồm bồn địa Tứ Xuyên với diện tích trên 160.000 km² (song chia sẻ với Trùng Khánh); cao nguyên Thanh-Tạng và ở phía tây; phía nam liền với . Phía bắc bồn địa Tứ Xuyên là (米仓山) và đây cũng là ranh giới tự nhiên giữa Tứ Xuyên với Thiểm Tây, phía nam bồn địa là (大娄山),phía đông bồn địa là (巫山),phía tây bồn địa là (邛崃山),phía tây bắc bồn địa là , đông bắc là (大巴山),đông nam bồn địa là (大凉山). Đỉnh cao nhất tại Tứ Xuyên là (贡嘎山) thuộc với cao độ 7.556 mét so với mực nước biển. (龙门山断层) là nguyên nhân gây nên trận động đất Tứ Xuyên vào năm 2008, đứt gãy này nằm ở ranh giới phía đông của cao nguyên Thanh Tạng. Tại khu vực đứt gãy, độ cao tăng từ 600m so với mực nước biển tại khu vực phía nam bồn địa Tứ Xuyên lên đến độ cao trên 6500 m của cao nguyên Thang Tạng trong một khoảng cách dưới 50 km.
(4) Thiểm: Thiểm Tây (: 陕西; : 陝西; : Shǎnxī, (·)) là một của, về mặt chính thức được phân thuộc vùng . Thiểm Tây bao gồm nhiều phần của ở trung du , dãy chạy ngang qua phần phía nam của tỉnh này. Giản xưng của Thiểm Tây là Thiểm hoặcTần, tỉnh cũng được gọi là . Tỉnh lị của Thiểm Tây là .
Thiểm Tây có tọa độ giới hạn trong 105°29′－111°15′ kinh Đông, 31°42′-39°35′ vĩ Bắc. Thiểm Tây giáp , ở phía đông; giáp , ở phía tây; giáp với , ở phía nam; giáp với ở phía bắc. của đất liền Trung Quốc nằm ở trấn , huyện Kính Dương của tỉnh Thiểm Tây.
Diện tích Thiểm Tây là khoảng 205.800 km², chiều dài bắc-nam là khoảng 870 km, chiều dài đông-tây là khoảng 200–500 km. Thiểm Tây có hình dạng lãnh thổ hẹp và dài, địa thế cao ở nam và bắc, thấp ở trung gian. Thiểm Tây có nhiều loại địa hình: cao nguyên, núi non, đồng bằng, bồn địa. Có thể phân Thiểm Tây thành vùng ở Thiểm bắc, đồng bằng Quan Trung, vùng núi- và thung lũng ở Thiểm Nam. Trong đó, diện tích cao nguyên là 92.600 km², diện tích vùng núi là 74.100 km², diện tích vùng đồng bằng là 391.000 km². Các dãy núi chủ yếu tại Thiểm Tây là và . Đoạn Tần Lĩnh trên địa phận Thiểm Tây có độ cao từ 1000-3000 mét với nhiều đỉnh núi nổi tiếng tại Trung Quốc như: , , , . Đại Ba Sơn nằm ở cực nam của Thiểm Tây với độ cao từ 1.500-2.000 mét. Vùng cao nguyên Hoàng Thổ ở Thiểm Bắc có độ cao từ 800-1.300 mét. Vùng đồng bằng Quan Trung kéo dài từ Bảo Kê về phía đông đến với độ cao trung bình là 520 mét.
Khu vực phía bắc Tần Lĩnh của Thiểm Tây thuộc lưu vực , chiếm 63,3% diện tích và 29% tổng lượng tài nguyên nước của Thiểm Tây. Các chi lưu của hệ thống Hoàng Hà tại Thiểm Tây chủ yếu có hướng bắc-nam: , , , , (chi lưu của Vị Hà),. Khu vực phía nam Tần Lĩnh của Thiểm Tây thuộc lưu vực , chiếm 36,7% diện tích và 71% tổng lượng tài nguyên nước của Thiểm Tây. Các sông lớn thuộc hệ thống Trường Giang trên địa phận Thiểm Tây là , , . Tổng lượng tài nguyên nước trung bình năm của Thiểm Tây là 41,649 tỷ m³, có năm lên đến 84,7 tỷ m³ song có năm chỉ được 16,8 tỷ m³.
Tần Lĩnh, dãy núi phân định khí hậu phía bắc và Nam Trung Quốc, chạy dọc theo chiều đông-tây của Thiểm Tây. Thiểm Tây được phân thành ba vùng khí hậu, có sự khác biệt lớn giữa bắc và nam. Khu vực Thiểm Nam thuộc vùng khí hậu cận nhiệt đới gió mùa, Quan Trung và đại bộ phận Thiểm Bắc thuộc vùng khí hậu ôn đới ấm, khu vực dọc theo ở bắc bộ của Thiểm Bắc thuộc vùng ôn đới lạnh (ôn đới trung). Nhìn chung, khí hậu Thiểm Tây có đặc điểm là: ấm và khô ráo, lượng khá thấp, nhiệt độ tăng nhanh song bất ổn định, nhiều gió cát; có nhiệt độ cao và nhiều mưa, song cũng có lúc tái khô hạn; mát dễ chịu với độ ẩm tương đối thấp, nhiệt độ hạ nhanh chóng; rét lạnh lẽo và khô hanh, nhiệt độ thấp, có rất ít mưa tuyết. Nhiệt độ trung bình năm của Thiểm Tây là 13,7 °C, giảm dần từ nam đến bắc, từ đông sang tây: nhiệt độ trung bình năm của Thiểm Bắc là 7 °C-12 °C, nhiệt độ trung bình năm của Quan Trung là 12 °C-14 °C, nhiệt độ trung bình năm của Thiểm Nam là 14 °C-16 °C. Nhiệt độ trung bình tháng 1 của Thiểm Tây là -11 °C đến 3 °C, nhiệt độ trung bình tháng 7 là 21 °C-28 °C. Mỗi năm, Thiểm Tây có từ 160-250 ngày không có , nhiệt độ thấp kỷ lục là -32,7 °C, nhiệt độ cao kỷ lục là 42 °C. Lượng giáng thủy bình quân hàng năm của Thiểm Tây là 702,1 mm, biến đổi từ 340–1240 mm. Khoảng 60-70% lượng giáng thủy tập trung vào khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 10, thường gây nên lũ lụt, còn hai mùa xuân và hè thường bị hạn hán. Lượng giáng thủy tại Thiểm Tây giảm từ nam lên bắc: Thiểm Nam là vùng ẩm ướt, Quan Trung là vùng bán ẩm còn Thiểm Bắc là vùng bán khô hạn.
(5) Cam: Cam Túc (: 甘肃; : 甘肅; : Gānsù; : Kan-su, Kansu, hoặc Kan-suh) là một tỉnh ở phía tây bắc của . Cam Túc nằm giữa tỉnh , và , giáp với về phía bắc. chảy qua phía nam tỉnh này. Dân số Cam Túc là 25 triệu người (1997) và tập trung nhiều . Tỉnh lỵ là nằm ở đông nam tỉnh.
Cam Túc có tên gọi tắt là Cam hay Lũng (陇/隴),cũng còn gọi theo tên cũ là Lũng Tây hay Lũng Hữu vì có núi Lũng ở phía đông Cam Túc.
Tỉnh Cam Túc có diện tích 454.000 km², và phần lớn đất đai của tỉnh này nằm ở độ cao trên 1 km so với mực nước biển. Nó nằm giữa , , và có biên giới với ở phía tây bắc. Sông chảy qua phần phía nam của tỉnh. Tỉnh này cũng chứa điểm trung tâm địa lý của Trung Quốc, được đánh dấu bằng đài kỷ niệm tại vĩ độ 35,33° bắc và kinh độ 103,23°đông.
Một phần của cũng nằm tại Cam Túc.
Sông Hoàng Hà có nguồn nước chủ yếu tại tỉnh Cam Túc và chảy qua Lan Châu.
Về địa hình thì Cam Túc bằng phẳng ở phía bắc và nhấp nhô ở phía nam. Các rặng núi phía nam là một phần của . Với độ cao 5.547 m, Kỳ Liên Sơn là đỉnh cao nhất tại Cam Túc. Nó nằm tại tọa độ 39° vĩ bắc và 99° kinh đông.
Nguồn (6) dễ thủ khó công: dễ dàng phòng thủ nhưng lại khó công kích với đối phương.
(7) đả hảo chiêu hô: hình như ý nói là phải nói chuyện thân thiện lấy lòng thì phải (: mình không rành cái này cho lắm.
(8) giáo trung: là kẻ trung thành mật tín của chủ nhân trong một giáo phái.
i
Đông Phương Nghê Thường Khúc
