Chương 6: Khúc Mun Dưới Bồ Thóc

Tiếng cán đục gỗ rơi cộc xuống nền đất nện giữa đêm khuya. Ánh đèn dầu leo lét trên bậu cửa chập chờn, hắt bóng hai cha con in dài lên vách đất thô mộc. Mông Đại Dũng chết lặng, đôi mắt mở to nhìn đứa con trai mười một tuổi. Lồng ngực phập phồng sau làn áo nâu sờn, người cha câm run rẩy vươn ngón tay chai sần nhặt chiếc đục lên, như vừa bị một tiếng sét đánh thức mối tâm sự chôn chặt bao năm.

Nhận thấy mẹ Tố Lan trong gian buồng giữa vẫn đang thiếp đi sau một ngày gánh gồng mỏi mệt, người cha vội nắm lấy cổ tay Hoài Sơn. Ông khẽ lắc đầu ra dấu im lặng, kéo con từng bước tập tễnh đi vào góc buồng tối phía sau gian bếp.

Góc buồng ẩm thấp thoảng mùi trấu cũ và rơm khô. Dưới chân cột nhà mối mọt là một chiếc bồ thóc đan bằng nan nứa đã xơ xác, vốn dùng để tích trữ chút lúa lép qua mùa giáp hạt. Mông Đại Dũng khom lưng gạt phăng lớp rơm mục lót bên dưới đáy bồ. Đôi bàn tay to bè thoăn thoắt dỡ từng nan nứa đã mục gãy, để lộ ra một hốc đất sâu khoét sát chân tường.

Từ hốc đất ấy, người cha cẩn trọng nhấc lên một bọc vải gai nhuộm màu xám xịt của bụi thời gian. Khối vật thể bên trong vừa nặng vừa chắc, khiến cánh tay gân guốc của ông nổi rõ từng đường gân xanh. Đặt bọc vải xuống mặt chiếu rách, ông lần giở từng lớp vải thô bọc kín.

Một khúc gỗ mun sừng đen nhánh hiện ra dưới ánh trăng mờ hắt qua khe liếp. Khúc gỗ dài chừng ba thước, to bằng bắp vế người lớn, nhưng khi Hoài Sơn ghé tay nâng thử, sức nặng trĩu của nó khiến cậu suýt nghiêng người. Thớ gỗ mịn màng như sừng trâu, đen huyền bí ẩn và lạnh buốt như phiến đá ngâm dưới đáy suối sâu mùa đông.

Mông Đại Dũng v**t v* thớ gỗ đen bóng, khóe mắt chợt đỏ hoe. Ông đưa hai bàn tay lên trước ngực, đan các ngón tay vào nhau rồi đột ngột giật rời ra làm dấu nứt gãy, đoạn lắc đầu não nề. Hoài Sơn thấu hiểu trọn vẹn nỗi lòng của cha. Gỗ mun sừng vốn là sản vật quý giá bậc nhất mà núi rừng ban tặng, chất gỗ đanh chắc, sắc đen thuần khiết không loại tạp mộc nào sánh bằng. Thế nhưng, tính chất của mun sừng lại vô cùng giòn. Nếu chỉ dùng dao bổ phôi rồi chuốt mộc thông thường, thân đũa gặp tiết trời ẩm ướt của vùng sông nước hay sự co ngót của lửa nóng sẽ lập tức nứt toác, gãy vụn. Năm xưa, trước khi nhắm mắt xuôi tay vì cơn bạo bệnh, ông nội chưa kịp chỉ dạy bí quyết thuần hóa thớ gỗ dữ này, khiến cha ôm nỗi dằn vặt suốt bao năm, đành chôn giấu khúc gỗ quý dưới đáy bồ thóc như một nỗi tiếc nuối khôn nguôi.

Hoài Sơn nhẹ nhàng áp hai bàn tay nhỏ bé lên bàn tay sần sùi của cha, cất giọng thì thầm nhưng rành rọt từng tiếng “Cha đừng lo. Ngày trước lúc ông nội còn khỏe, con từng nghe ông dặn bên bếp lửa. Ông bảo gỗ mun sừng ví như tính khí người quân tử, cương trực mà dễ gãy giòn. Muốn thớ gỗ trở nên dẻo dai vẹn toàn, phải dùng lá sồi già trên triền núi Cẩm Thủy nấu sôi sùng sục lấy nước chát đậm ngâm phôi đũa đúng bảy ngày bảy đêm. Chất chát của lá sồi ngấm sâu vào từng thớ gỗ sẽ xua tan tính giòn nứt, đũa chuốt ra vừa bóng mượt như ngọc, vừa không sợ ẩm mốc ngàn năm.”

Mông Đại Dũng bàng hoàng sững sờ. Đôi mắt trũng sâu nhìn chăm chú vào gương mặt cương nghị của con trai, rồi dần dần ánh lên một tia sáng rực rỡ như đốm than bừng dậy giữa tro tàn. Ông gật đầu lia lịa, khóe môi khẽ run lên thành nụ cười xúc động.

Canh năm vừa điểm, sương mù dày đặc còn bảng lảng giăng mắc trên rặng tre ven sông Cẩm Giang. Đang lúc hai cha con sửa soạn hai chiếc gùi tre ngoài hiên, cánh cổng liếp đã vang lên tiếng bước chân quen thuộc “Hoài Sơn ca ca!”

Bé Tiểu Nha từ ngõ nhỏ chạy ùa vào, hai múi tóc tròn lắc lư theo từng nhịp bước, sau lưng đeo chiếc gùi tre nhỏ xinh đan bằng nứa tép. Con bé ríu rít:“Sớm tinh mơ muội thấy chú Dũng nhóm đèn, cha muội bảo hai cha con huynh định lên núi hái lá thuốc, dặn muội mang gùi sang đi cùng cho vui đấy!”

Bên kia bờ rào, giọng bác Lý Thiết vang rền sang sảng “Thằng Sơn dẫn em đi cẩn thận nhé! Đường núi sớm mai lắm rêu trơn trượt đấy!”

“Dạ, cháu nhớ rồi bác Lý!” Hoài Sơn cất tiếng đáp lễ, trong lòng dâng lên một dòng cảm xúc ấm áp giữa buổi sớm lạnh căm.

Ba bóng người rời xóm Bến Tranh, men theo con đường mòn khúc khuỷu dẫn lên triền núi Cẩm Thủy phía sau bến sông. Rừng sồi cổ thụ hiện ra sừng sững giữa màn sương sớm đẫm ướt. Đứng dưới tán cây râm mát, Hoài Sơn cùng cha cẩn thận chọn lựa những cành sồi già vươn mình đón gió. Những chiếc lá sồi dày dặn, gân lá sẫm màu, đọng đầy hạt sương mai chính là nơi tích tụ nhiều vị chát thuần khiết nhất của đất trời. Tiểu Nha vừa thoăn thoắt nhặt từng chiếc lá rụng còn tươi cho vào gùi, vừa líu lo trò chuyện khiến chặng đường bớt đi phần mệt nhọc.

Khi mặt trời đứng bóng rọi những vệt nắng vàng qua kẽ lá, hai chiếc gùi lớn của cha con Hoài Sơn cùng chiếc gùi con của Tiểu Nha đã đầy ắp lá sồi già, tỏa ra mùi thơm ngai ngái, nồng đậm hương rừng.

Về đến nhà, mẹ Tố Lan đã quét tước gian bếp sạch sẽ tinh tươm. Chiếc nồi đồng lớn nhất trong nhà được bắc lên kiềng sắt bên bếp lò đất sét đỏ. Hoài Sơn phụ mẹ rửa sạch từng vốc lá sồi bằng nước giếng khơi trong vắt, rồi trút tất cả vào nồi, đổ ngập nước đun to lửa. Chỉ một tuần hương sau, nước trong nồi bắt đầu sôi sùng sục, bốc lên làn hơi nghi ngút mang theo mùi chát the nồng đượm, sực nức cả gian bếp nhỏ.

Ở góc sân, Mông Đại Dũng trải chiếc chiếu rách, kính cẩn đặt khúc gỗ mun sừng lên đe gỗ. Ánh mắt ông tràn đầy vẻ tập trung cao độ của một người thợ mộc chân chính. Lưỡi cưa tay lướt đi soạt soạt, chuẩn xác chia thân gỗ thành từng lóng đũa đều đặn. Tiếp đó, bằng chiếc đục mỏng và búa gỗ gõ từng nhát chắc nịch, người cha bổ dứt khoát từng phôi đũa mun tăm tắp, vuông vức như kẻ chỉ.

Nồi nước lá sồi sau nửa ngày đỏ lửa trên bếp đã chuyển sang màu nâu sẫm quánh đặc. Nước chát được gạn sạch cặn bã, đổ đầy vào chiếc thùng gỗ sồi dày dặn đặt nơi góc bếp.

Mông Đại Dũng cẩn thận nâng niu từng bó phôi đũa mun đen nhánh, nhẹ nhàng thả chìm ngập vào làn nước chát ấm nồng. Mẹ Tố Lan ngồi bên cạnh khẽ khàng chụm thêm mấy thanh củi gộc vào lò, giữ cho hơi ấm trong gian bếp luôn lan tỏa đều đặn.

Tiếng củi khô nổ lách tách hòa cùng hơi nước lá sồi bốc lên nghi ngút. Người cha cẩn trọng đặt nắp gỗ nặng nề đậy kín miệng thùng, rồi chèn thêm một tảng đá cuội lớn lấy từ lòng sông Cẩm Giang lên trên. Thùng gỗ ngâm phôi đũa mun được niêm kín hoàn toàn, bắt đầu chuỗi ngày ủ mình trong bóng tối tĩnh lặng. Kỳ hạn chín mươi ngày của Trịnh Bá Hộ như bóng ma vẫn đang lơ lửng đè nặng lên từng nếp nhà, khiến ba con người bên bếp lửa chỉ biết nín thở đợi chờ một phép màu từ thớ gỗ mun sừng đen nhánh.