Chương 9: Kính Hiển Vi Quét Sâu

Đào Minh Trang nín thở nhìn tấm ảnh thẻ trên trang hồ sơ nhân sự mà Trung tá Trần Việt Hùng vừa đặt mạnh xuống mặt bàn kim loại. Dưới ánh đèn tuýp trắng nhờ nhờ của phòng an ninh cảng Nam Đình Vũ, gương mặt người đàn ông đeo cặp kính cận dày cộp toát lên vẻ căng thẳng tột độ, đôi lông mày nhíu chặt đầy bất an.

Phạm Quốc Toàn. Cái tên trùng khớp hoàn toàn với ba chữ cái ký tắt “P.Q.T.” trên tờ phiếu giao nhận ca đêm mà Trang và anh Kiên tìm thấy dưới đế giày nạn nhân Tùng giữa đống tro tàn.

“Tuấn Anh!” Hùng quay sang người trinh sát trẻ, giọng đanh như thép nguội. “Cử ngay hai mũi trinh sát phong tỏa nơi cư trú và giám sát số điện thoại của Phạm Quốc Toàn. Đồng thời liên hệ Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng rà soát toàn bộ tàu hàng xuất bến trong ngày hôm nay. Đối tượng đang chột dạ, rất có thể sẽ tìm đường tẩu thoát!”

“Rõ!” Tuấn Anh lập tức giơ tay chào điều lệnh rồi lao vụt ra khỏi phòng trực.

Hùng quay sang nhìn Trang và Kiên, ánh mắt nghiêm nghị xen lẫn âu lo: “Hai người lập tức đưa hòm bảo ôn về trụ sở PC09. Tôi đã điều một xe cảnh sát bảo vệ hỗ trợ áp tải suốt chặng đường. Bọn chúng đã cùng đường, sẽ không từ bất cứ thủ đoạn nào để thủ tiêu chứng cứ đâu.”

“Ông cứ yên tâm,” Hồ Dũng Kiên gật đầu dứt khoát. “Vật chứng còn, sự thật còn.”

Chiếc xe chuyên dụng của PC09 hú còi xé tan màn sương ẩm ướt nồng mùi dầu mỡ công nghiệp của cảng Nam Đình Vũ, khẩn tốc lao về trung tâm thành phố dưới sự che chắn của xe tuần tra phía trước. Trang ngồi ở khoang sau, hai tay giữ chặt chiếc hòm màu cam sẫm. Nhịp tim cô vẫn đập dồn dập sau cú va chạm nghẹt thở vừa rồi tại trạm barie, nhưng đôi mắt chỉ tập trung cao độ vào chiếc kẹp chì nhỏ bé bằng kim loại sáng bóng.

Mười lăm phút sau, chiếc xe rẽ vào cổng trụ sở Công an thành phố Hải Phòng. Trang cùng Kiên cẩn trọng vận chuyển chiếc hòm qua ba lớp cửa kiểm soát an ninh nghiêm ngặt, tiến thẳng vào phòng tiếp nhận và phân tích mẫu vật của Phòng Kỹ thuật hình sự.

Tại bàn giao nhận trung tâm, Đại úy Vũ Mạnh Cường — cán bộ giám định độc lập phụ trách lưu ký vật chứng — đã đứng chờ sẵn với biên bản mở niêm phong đặt trên bàn.

“Báo cáo đồng chí, tổ khám nghiệm bàn giao hòm bảo ôn vật chứng thu thập tại chân móng cột số bốn khoang số ba,” Trang báo cáo rõ ràng, đặt chiếc hòm lên mặt bàn thép không gỉ.

Cường đeo găng tay cao su y tế, cầm kính lúp chuyên dụng soi kỹ từng rãnh nhỏ quanh quai khóa: “Mã số kẹp chì: PC09HP0042. Dây cáp chì căng phẳng, không có dấu vết kéo giãn cơ học hay tác động nhiệt. Vết bấm kìm niêm phong nguyên vẹn, khớp hoàn toàn với mẫu rãnh kẹp lưu trữ của PC09.”

Cường dùng kìm cộng lực cắt phựt đoạn dây chì, ký tên vào biên bản bàn giao rồi lùi lại một bước: “Mời đồng chí Trang tiến hành giải phóng mẫu vật.”

Trang mở nắp hòm bảo ôn. Một luồng hơi lạnh bốn độ C phả ra sảng khoái xua tan cảm giác ngột ngạt. Sáu lọ thủy tinh borosilicate nắp teflon và ba túi màng nhôm đa lớp chứa mẫu xỉ kết tinh và cặn muội than nằm ngay ngắn giữa các túi gel đông cứng, hoàn toàn khô ráo và nguyên vẹn. Bên cạnh đó là lọ thủy tinh lưu giữ đoạn dây nguồn dài mười lăm xentimét của chiếc ấm đun nước điện thu giữ từ buổi sáng.

Trang hít một hơi sâu, thay sang bộ blouse trắng và đeo găng tay nitrile mới tinh. Khi bước qua cánh cửa phòng hóa nghiệm chuyên sâu, vẻ căng thẳng ban nãy hoàn toàn tan biến, nhường chỗ cho sự tập trung tuyệt đối của một nữ giám định viên kỹ thuật hình sự.

Quy trình xử lý hóa chất được khởi động ngay lập tức. Trang cẩn thận dùng thìa vi lượng bằng niken lấy từng phần cặn muội than màu đen ánh xám bạc tại chân cột số bốn, cho vào các ống nghiệm thủy tinh đáy nhọn dung tích mười mililit. Cô dùng micropipette hút chuẩn xác hai mililit dung môi diclometan tinh khiết quang phổ nhỏ vào từng ống.

Ngay khi dung môi vừa chạm vào khối cặn, chất lỏng trong suốt lập tức chuyển sang ánh vàng nhạt, phát tán một mùi hăng ngọt đặc trưng bên trong tủ hút khí độc chuyên dụng.“Tốc độ hòa tan rất nhanh,” Kiên đứng quan sát phía sau, khẽ gật đầu nhận xét. “Các hợp chất thơm cao phân tử trong gel kích nhiệt bắt đầu phân tán vào dung môi.”

“Vâng, em sẽ đưa vào bể rung siêu âm để bóc tách triệt để,” Trang đáp.

Cô vặn chặt nắp đậy các ống nghiệm, đặt vào khay của máy rung siêu âm tần số bốn mươi kilôhéc. Tiếng máy rung rù rù đều đặn phát ra. Dưới tác động cơ học mãnh liệt của sóng siêu âm cường độ cao, các hạt cặn khoáng li ti bị đánh tan vụn, giải phóng toàn bộ các vi phân tử hydrocarbon mạch vòng và dẫn xuất ether thơm bị bẫy bên trong cấu trúc muội than vào pha lỏng. Dung dịch sau đó được đem ly tâm ở tốc độ sáu nghìn vòng một phút và lọc qua màng lọc PTFE kích thước lỗ không phẩy hai micromét, sẵn sàng cho công đoạn nạp vào thiết bị sắc ký khí ghép khối phổ GCMS.

Trong lúc chờ thiết bị sắc ký cân bằng đường nền, Trang lập tức chuyển sang mẫu vật then chốt thứ hai: đoạn dây nguồn của chiếc ấm đun nước.

Dưới bàn tay khéo léo của Trang, mẩu dây đồng cháy xém được cố định chặt trên giá kẹp của máy cắt vi phẫu bằng đĩa kim cương siêu mỏng. Một dòng nước cất làm mát chảy nhẹ liên tục nhằm ngăn nhiệt lượng ma sát làm biến tính cấu trúc kim loại. Lưỡi cưa rạch một đường cắt ngọt xớt, để lộ mặt cắt ngang phẳng phiu của hạt kim loại vón cục ở đầu dây.

Trang đặt mẩu kim loại vào khuôn đúc nhựa dẫn điện, mài phẳng trên các đĩa quay phủ giấy nhám silicon carbide từ độ mịn thô đến siêu mịn, rồi đánh bóng lần cuối bằng dung dịch hạt kim cương kích thước không phẩy năm micromét. Bề mặt kim loại sau khi xử lý sáng bóng như một tấm gương soi thu nhỏ dưới ánh đèn rọi.

Trang dùng chiếc kẹp titan gắp đế gá mẫu đưa vào buồng chân không của kính hiển vi điện tử quét SEM. Tiếng bơm cơ học và bơm phân tử turbo rền vang hút sạch không khí, đưa áp suất buồng mẫu xuống mức một phần triệu torr.

Kiên bước lại gần, kéo chiếc ghế tựa ngồi sát bên Trang trước cụm màn hình điều khiển đa kênh. “Điện thế gia tốc mười lăm kilôvôn, sử dụng đầu dò chùm tia điện tử thứ cấp SE,” Kiên nói nhỏ, ánh mắt chăm chú dõi theo từng thao tác.

“Em đang căn chỉnh tiêu cự,” Trang đáp, các ngón tay điều khiển chuột bi xoay chuyển nhịp nhàng.

Hình ảnh bề mặt hạt đồng nóng chảy dần dần hiện lên trên màn hình độ phân giải cao. Ban đầu ở độ phóng đại một trăm lần, hạt kim loại trông gồ ghề như một tảng đá núi lửa. Trang tăng dần độ phóng đại lên năm trăm lần, một nghìn lần, rồi dừng lại ở mức hai nghìn lần.

Hai mắt Trang mở to, nhìn trân trân vào cấu trúc vi mô đang hiển thị rõ mồn một trên màn hình.

Mặt cắt hạt đồng không hề đặc quánh, trơn láng hay kết tinh đồng nhất như dấu vết của một vụ ngắn mạch sơ cấp do chập điện tức thời trước đám cháy. Trái lại, toàn bộ cấu trúc mạng tinh thể bên trong chi chít các lỗ rỗng hình cầu và hốc méo mó, thông nhau chằng chịt tựa như một tổ ong thu nhỏ. Đó là dấu vết cơ học không thể chối cãi khi khí oxy và tạp chất trong không khí bị hòa tan vào đồng lỏng dưới tác động nung nóng c**ng b*c kéo dài từ đám cháy bên ngoài, sau đó thoát ra chậm chạp trong quá trình kim loại đông đặc.

Hạt đồng của chiếc ấm nước không hề tự phát nổ gây cháy. Chiếc ấm chỉ là một nạn nhân bị ngọn lửa xung quanh thiêu đốt thụ động.

Trang quay sang nhìn Kiên, lồng ngực khẽ phập phồng vì xúc động: “Thầy xem này... Hiện tượng ngắn mạch thứ cấp điển hình!”

Màn hình kính hiển vi điện tử SEM phóng đại hai nghìn lần hiện rõ cấu trúc xốp rỗ dạng tổ ong bên trong hạt đồng nóng chảy ở dây ấm nước — dấu ấn không thể chối cãi của hiện tượng nung chảy cơ học từ bên ngoài.