Chương 6: Cột Trụ Mẫu Hệ

Lục Văn Thắng khựng lại trước mũi gậy tre của cụ Đàng Thị Mai Trâm. Nụ cười trơn nhẫy trên gương mặt bóng loáng của gã tắt ngấm, thay vào đó là nét giật thót thoáng qua nơi khóe mắt. Ỷ vào đám tay sai đứng sau cùng tập hồ sơ trong tay, Thắng trâng tráo quát “Bà già, đừng đem cái tuổi một trăm linh bốn ra hù tôi! Thời buổi này làm ăn bằng luật pháp, bằng giấy trắng mực đen có công chứng đàng hoàng. Ba mươi ngày nữa, nếu họ Đàng không nộp đủ hai tỷ đồng, tôi sẽ cho xe ủi san phẳng từng tấc đất của cái xưởng hai ngàn năm trăm mét vuông này!”

Thắng vừa dứt lời, mấy gã côn đồ liền hò hét phụ họa. Cụ Trâm không hề chớp mắt. Lưng cụ còng nhẹ nhưng đôi bàn chân trần bám chặt vào đá hoa cương như rễ cây me già cắm sâu vào lòng đất mẹ. Cụ gằn từng tiếng đanh thép “Bước ra khỏi cổng! Mảnh đất này là mồ hôi nước mắt của tổ tiên trao cho nhánh nữ họ Đàng, không phải cái chợ để phường gian thương giở trò lừa lọc. Anh cậy tiền cậy thế, nhưng đạo trời có mắt. Cút!”

Ngoài ngõ bỗng rầm rập tiếng chân. Nghe tiếng huyên náo bên xưởng gốm họ Đàng, bà con Bàu Trúc túa ra đứng chật cổng rào, phẫn nộ nhìn đám người lạ mặt.

Thấy thế bất lợi trước sự đoàn kết của dân làng, Thắng tối sầm mặt lại. Gã nghiến răng ném mạnh bản sao văn bản ủy quyền xuống nền đất nện “Được lắm! Đúng ba mươi ngày, không thiếu một khắc!”

Gã hậm hực vẫy tay. Đám tay sai vội leo lên xe bán tải, rú ga cuốn theo khói đen lao vút ra đường cái.

Khi bụi đường lắng xuống, cụ Trâm khẽ thở dài nhìn khoảng sân hai ngàn năm trăm mét vuông im ắng trĩu nặng.

Dưới mái hiên, bà Thu Cúc vừa tỉnh lại, gương mặt năm mươi tuổi đầm đìa nước mắt. Thấy cụ bước lại, bà Cúc run rẩy gượng dậy “Bà ngoại ơi... con có tội... không biết dạy con...”

Cụ Trâm giơ tay ngăn lại, ánh mắt dịu xuống nhìn đứa cháu ngoại yếu lòng, rồi quay sang Như Mây.

Cô gái hai mươi sáu tuổi vẫn quỳ sụp trên nền cát, vai run bần bật bên những mảnh gốm vỡ vụn xỉn màu chì và tờ giấy phạt hai tỷ đồng. Nỗi ân hận tột cùng cào xé khiến cô không dám ngẩng đầu.

“Đứng dậy, theo Cố vào nhà!” Cụ Trâm cất giọng trầm tĩnh mà nghiêm nghị.

Đạo Văn Hùng nhanh nhẹn nhặt tập giấy tờ, đỡ bà Cúc dìu vào gian giữa. Cụ Trâm nhấc từng bước chân trần vững chãi qua ngưỡng cửa gỗ sao đen.

Căn nhà rường bốn mái râm mát, thơm nồng mùi gỗ cổ kính quyện cùng hương rơm nung bao đời. Cụ Trâm tiến lại hương án tổ tiên, châm ba nén nhang trầm c*m v** bát tro gốm cổ. Khói nhang uốn lượn bay lên trước di ảnh các thế hệ phụ nữ Chăm từng gầy dựng cơ nghiệp.

Cụ Trâm quay lại nhìn Mây đang quỳ gối sát sàn gỗ, đanh giọng “Mây, ngẩng mặt lên nhìn tổ tiên! Con nghĩ mình học được dăm ba con chữ trên phố, biết bấm máy tính là có thể đem cả gia sản dòng họ ra đánh cược sao?” Cụ gõ nhẹ đầu gậy tre xuống sàn. “Tổ tiên truyền cho phụ nữ họ Đàng mảnh đất này, dạy ta từng bước chân đi lùi nắn đất sét sông Quao không phải để đổi lấy sự giàu sang vội vã bằng thói dối trá. Đất là đạo làm người! Đất dơ thì gốm nứt, tâm bẩn thì lửa thiêu rụi nếp nhà. Hai tỷ đồng là cái giá của thói tự phụ!”

“Cụ cố ơi... con sai rồi...” Mây nức nở, nước mắt đầm đìa vạt áo thổ cẩm. “Con chỉ muốn mở rộng xưởng để làng mình thoát nghèo... Con không ngờ ông Thắng lại giăng bẫy độc địa như vậy. Con làm mất đất của dòng họ rồi... Con đáng chết...”

Nhìn giọt nước mắt hối hận của cháu cố, lòng cụ thắt lại nỗi xót xa bao dung. Cụ bước đến, đặt bàn tay khô ráp nứt nẻ vì đất phù sa lên vai Mây “Cố mắng con vì con quên cội nguồn, chứ không phải để con quỳ đây buông xuôi đợi chết. Phụ nữ Chăm ngã ở đâu thì bốc đất đứng lên ở đó. Lòng con biết đau, ấy là đất mẹ chưa ruồng bỏ con. Lau nước mắt đi! Muốn chuộc tội thì phải đứng thẳng lưng cùng Cố đòi lại danh dự cho đất Bàu Trúc!”

Nghe những lời gan ruột của cụ, Mây như trút được nỗi dằn vặt nghẽn ứ bấy lâu trong lồng ngực. Cô lau nước mắt, dập đầu tạ tội trước bàn thờ tổ tiên.Lúc này, Đạo Văn Hùng trải tập hồ sơ của Thắng lên chiếc bàn gỗ me, vẻ mặt nghiêm nghị “Thưa Cụ cố, thưa Cô Cúc, cháu vừa xem xét rất kỹ văn bản ủy quyền này. Chữ ký mang tên Cụ cố hoàn toàn là giả mạo, nét bút đứt gãy rất vụng. Hơn nữa, con dấu chứng thực thuộc về một văn phòng công chứng ở tỉnh xa. Theo luật, giao dịch định đoạt đất đai bắt buộc người đứng tên phải trực tiếp ký tên, điểm chỉ trước công chứng viên. Cụ cố chưa từng rời làng, đây là hành vi cấu kết làm giả giấy tờ nghiêm trọng!”

Mây vội hỏi “Vậy chúng ta làm đơn tố cáo ngay được không Hùng?”

Hùng lắc đầu, điềm tĩnh giải thích “Nếu nộp đơn tố giác bây giờ, Thắng sẽ tìm cách kéo dài thời gian điều tra, trong khi thời hạn ba mươi ngày đang đè nặng lên xưởng gốm. Chúng ta cần chứng cứ vật chất vững chắc để bẻ gãy hoàn toàn âm mưu của Thắng.”

Hùng nhìn cụ Trâm, tiếp tục thông báo tin then chốt “Cháu vừa xem thông báo từ Ban Tổ chức Festival Gốm quốc tế Ninh Thuận. Lễ hội sẽ khai mạc và chấm giải vào đúng ngày thứ hai mươi tám của thời hạn đòi nợ này. Đích thân Giáo sư Trương Bá Khiêm – Chủ tịch Hội đồng giám định – đã ban hành quy chế thẩm định vô cùng nghiêm ngặt. Tất cả sản phẩm dự thi hoặc xin chứng nhận xuất xứ đều phải qua máy quang phổ huỳnh quang quét độc chất chì và kiểm tra nguồn gốc đất sét.”

Đôi mắt cụ Trâm lóe lên tia sáng tinh anh. Cụ khẽ gật đầu, hiểu ngay cơ hội trời cho “Nghĩa là chiếc bình đoạt giải và lô hàng năm triệu đô la của Hoàng Long bắt buộc phải bước qua cửa ải của ông Khiêm?”

“Dạ đúng vậy thưa Cụ cố!” Hùng quả quyết. “Thắng đang gấp rút dán nhãn thủ công Bàu Trúc lên năm trăm bình gốm dập khuôn pha chì để lừa dối Hội đồng và đối tác châu Âu. Chỉ cần lật tẩy bản chất độc hại của số gốm bẩn ấy ngay trước hội đồng quốc tế và cơ quan chức năng, toàn bộ vỏ bọc của Thắng sẽ vỡ vụn.”

Trong gian nhà rường, không khí bỗng bừng lên luồng sinh khí mới. Cụ Trâm chống gậy đứng thẳng dậy, dáng vóc bách tuế vững chãi như cây sao đen “Trời không triệt đường người làm ăn chân chính! Hắn muốn dùng gốm bẩn để cướp đất, cướp nghề, thì dòng họ Đàng sẽ chế tác lô gốm nước vỏ cây tinh khiết nung củi me lộ thiên để đối đầu sòng phẳng với hắn tại Festival. Cố quyết định: Ngày mai dọn sạch sân nện, khôi phục lại đống nung truyền thống của họ Đàng!”

Bà Thu Cúc lo lắng “Nhưng Bà ngoại ơi... lâu lắm rồi nhà mình không nung mẻ gốm lớn nào lộ thiên...”

“Không nung thì nghề chết, đất mất!” Cụ Trâm đanh thép. “Cố sẽ đích thân chọn đất, canh lửa. Mây! Con phải học lại từ đầu, theo Cố đi lùi từng bước quanh bệ đất, đồng thời trích xuất toàn bộ dữ liệu, thư từ trao đổi với Hoàng Long để làm bằng chứng. Còn cháu Hùng, hãy giúp dòng họ thu thập chứng cứ độc chất thật danh chính ngôn thuận.”

Như Mây nghẹn ngào gật đầu, trong mắt bừng lên quyết tâm chuộc tội “Dạ! Con xin nghe lời Cụ cố! Dù phải thức trắng hai mươi tám ngày đêm, con cũng sẽ làm!”

Đêm về khuya, gió đồi cát Nam Cương tràn qua rặng tre mang theo hơi nóng khô khốc của nắng gió Ninh Thuận. Sau khi con cháu đã chìm vào giấc ngủ, gian nhà rường trở nên tĩnh mịch lạ thường.

Cụ Trâm trở mình thức giấc. Cụ khoác chiếc áo chàm dệt chỉ vàng giản dị, nhấc từng bước chân trần nhẹ nhàng qua bậc cửa, bước ra khoảng sân rộng hai ngàn năm trăm mét vuông.

Dưới ánh trăng bàng bạc, mảnh sân đất nện bao đời in dấu chân đi lùi của phụ nữ Chăm trải dài mênh mông. Cụ Trâm bước đến bên đụn đất sét sông Quao phủ bao bố ướt nơi góc sân. Buông gậy tre, cụ cúi người, đôi bàn tay già nua vốc lấy một nắm đất dẻo quánh còn đọng lại hơi ấm nắng trời.

Cụ áp chặt nắm đất sét sông Quao vào lồng ngực gầy guộc. Hơi đất ngai ngái phù sa thấm sâu vào da thịt. Trong không gian tĩnh mịch, đôi mắt sâu thẳm của cụ bà một trăm linh bốn tuổi ngời sáng ngọn lửa quật cường, rực lên lời thề sắt son: Chừng nào hơi thở này chưa dứt, mảnh đất linh thiêng của tổ tiên họ Đàng sẽ không bao giờ lọt vào tay kẻ gian tà!