Chương 21: Nắng Ấm Bãi Bồi

Cơn mưa muộn cuối thu rả rích suốt đêm rốt cuộc cũng chịu dứt hẳn khi gà rừng cất tiếng gáy le te bên mép đầm. Gió lạnh tan dần, nhường chỗ cho hơi thở dịu nhẹ của buổi sớm mai.

Trần Thiềm đẩy nhẹ cánh liếp tre của căn lán mới dựng, hít căng lồng ngực mùi thơm ngai ngái quen thuộc của phù sa quyện trong hương lá trầu không. Cậu quay đầu nhìn vào gian trong, thấy cụ Đặng Huyền Tiêu đã vận tấm áo chàm bạc màu chỉnh tề, đôi mắt sáng ánh lên nét quắc thước lạ thường. Cậu bước vội đến, ân cần đỡ lấy cánh tay gầy guộc của bậc kỳ lão — Cụ ơi, trời rạng rồi. Mây mù tan hết rồi cụ ạ!

Hai thầy trò chậm rãi bước ra bờ cát mịn. Làn sương mỏng giăng trên ngọn cỏ gà dần biến mất dưới ánh nắng ấm đầu đông vừa bừng lên rực rỡ, dát một màu vàng óng ả khắp bạt ngàn đồng cói gai đỏ rập rờn theo sóng nước. Thiềm phóng tầm mắt nhìn về phía gò Đất Mối. Nấm đất sét vàng mịn được đắp tròn trịa hôm qua nay hiện lên vững chãi, thanh tịnh giữa trời đất. Một làn khói nhang thơm mỏng manh vẫn lững lờ uốn lượn bay thẳng lên nền trời xanh biếc, không một chút xao động. Nơi ấy, chẳng còn bóng đen rình rập, chẳng còn tiếng thở than nỉ non làm thắt ruột gan xóm nghèo mỗi độ mưa đêm; người thiếu phụ đoản mệnh đã thực sự an giấc ngàn thu trong vòng ôm ấm áp của tấm chiếu sen thắm đượm lòng nhân ái.

Dưới bến sông, tiếng khua dầm rộn rã kéo Thiềm quay lại thực tại. Chiếc thuyền nan của xóm Bãi vừa cập mép bờ, bà Năm cùng mấy bác dân chài tươi cười rạng rỡ, xăm xăm rảo bước lên bãi cát. Vừa trông thấy cụ Tiêu, bà Năm đã chắp tay rối rít, giọng nghẹn ngào vì xúc động — Lạy cụ, lạy trời đất có mắt! Sáng nay bên huyện lỵ vừa dán cáo thị, tuần đinh đã vây bắt gọn gàng toán thảo khấu Bát Móc trên khúc sông lạch. Lưới câu liêm của chúng bị tịch thu hết, sào huyệt tan tác, đò ngang bến dọc từ nay thông suốt rồi cụ ạ!

Một bác dân chài lớn tuổi đứng bên cạnh cũng hồ hởi tiếp lời — Lại còn chuyện nhà họ Quách nữa chứ! Quan Huyện đích thân phê chuẩn bản án, tống giam Quách Bá Khiêm cùng tên gia đinh Trọc vào ngục tối chờ ngày triều đình ra lệnh xử trảm. Điền sản, kho đụn của chúng bị niêm phong sạch để bồi hoàn cho nhà họ Lương và sung vào quỹ tế bần. Thật đúng là lưới trời lồng lộng, ác giả ác báo, không sót một mảy may!

Cụ Tiêu vuốt chòm râu bạc, khẽ gật đầu, trong mắt ánh lên niềm hoan hỉ sâu xa — Kẻ gieo gió ắt phải gặt bão, ấy là lẽ công bằng xưa nay của trời đất. Mối oan khiên đã rũ sạch, từ rày bà con xóm chài cứ vững tâm mà thả lưới buông câu.

Nghe những lời ấy, Thiềm thấy sống mũi mình cay cay. Nhớ lại đêm mưa bão lặn ngụp dưới dòng xoáy buốt lạnh mò tìm chiếc nẹp gối, nhớ những vết bỏng rát trên lưng khi lao vào cứu thầy giữa biển lửa, cậu hiểu rằng bao nhiêu nhọc nhằn, hiểm nguy trải qua đều không hề uổng phí. Nàng Mai đã cứu sống mẹ cậu năm nào, nay ơn sâu nghĩa nặng ấy đã được đền đáp vẹn tròn.Buổi trưa hôm ấy, theo lời dặn của cụ Tiêu, Thiềm cùng mấy vị bô lão trong làng sang bên kia sông, ghé thăm vườn thuốc nam họ Lương. Mảnh vườn từng bị Quách Bá Khiêm bỏ hoang phế nay đã được dọn sạch cỏ dại. Những luống kim ngân, cam thảo, mạch môn đua nhau đâm chồi xanh mướt, đón từng giọt nắng ấm đầu mùa. Cánh cổng tre mở rộng, từng thang thuốc nam thanh nhiệt, trừ phong được các bô lão cẩn thận gói ghém trao tận tay những người nghèo khó trong vùng. Đứng giữa hương thơm ngào ngạt của cỏ cây thảo mộc, Thiềm dường như vẫn thấy nụ cười hiền hậu, đượm chút buồn thương của người chị xấu số phảng phất đâu đây, hòa vào từng ngọn gió thơm lành.

Rời vườn thuốc, Thiềm mang theo đôi chiếu hoa sợi cói gai đỏ vừa dệt xong xuôi tìm đến hiệu thuốc Tế Sinh nơi phố chợ. Đón nhận món quà tri ân từ tay chàng trai trẻ, Triệu chưởng quầy ôm lấy đôi chiếu đỏ thắm, rưng rưng xúc động — Lão Đặng Huyền Tiêu quả là người giữ chữ tín và trọng nghĩa tình. Năm xưa ta với cụ cùng thề giữ trọn đạo làm nghề, nay thấy cụ giải được mối oan, cứu được thanh danh người vô tội, ta mừng đến rơi nước mắt. Cháu về thưa với cụ, chén trà tri âm này ta xin hẹn ngày tái ngộ bên bến sông Hạc!

Chiều buông, nắng vàng sóng sánh như mật trải dài trên ngọn sóng. Thiềm quay trở lại căn lán dệt mới bên mép đầm cói. Khung cửi gỗ nghiến chắc nịch tỏa ra mùi gỗ mới nồng ấm. Cụ Tiêu đang ngồi tĩnh lặng bên khung cửi, ngắm nhìn ráng chiều dần buông. Dáng hình trăm tuổi của cụ như hòa vào nét trầm mặc của đất trời, nhưng gương mặt lại toát lên vẻ an nhiên, tự tại chưa từng thấy. Nỗi day dứt bất lực trước tấn thảm kịch oan khuất nơi xóm bãi bồi gần một thế kỷ trước – vết thương lòng đeo đẳng cụ suốt cả cuộc đời – nay đã thực sự tan biến theo làn sương khói gò Đất Mối. Đạo trời sáng tỏ, lòng người ngay thẳng, bậc kỳ lão trăm hai mươi lăm tuổi đã hoàn tất trọn vẹn tâm nguyện lớn nhất của kiếp nhân sinh.

Vừa thấy Thiềm bước vào hiên, cụ Tiêu chậm rãi đứng dậy. Đôi bàn tay gầy gò run run nâng con thoi dệt bằng gỗ mun – kỷ vật duy nhất cụ mang theo bên mình thoát khỏi đám cháy thiêu rụi lán dệt cũ. Mặt gỗ mun đen bóng mòn vẹt dấu tích thời gian, lưu giữ mồ hôi và tâm huyết của biết bao thế hệ thợ chiếu. Cụ nhìn Thiềm, giọng trầm ấm, ngân vang như tiếng chuông đồng giữa chiều lặng gió — Thiềm à, con đã cùng lão đi qua giông gió, đã dùng lòng dũng cảm và chữ Nhẫn để bảo vệ lẽ phải. Nghề dệt chiếu hoa sợi cói gai đỏ của đất Cổ Thiềm này không chỉ để mưu sinh, mà cốt tủy là ở cái tâm nhân hậu, biết che chở và xoa dịu nỗi đau của con người. Nay lão trao lại con thoi này cho con. Hãy nhớ lấy đạo làm nghề, giữ cho tấm lòng mình luôn ngay thẳng như sợi cói, thắm đượm nghĩa tình như sắc đỏ củ nâu.

Hai tay run rẩy, Thiềm cung kính cúi đầu đón lấy con thoi gỗ mun thiêng liêng từ tay bậc trưởng lão. Hơi ấm từ thớ gỗ truyền sang lòng bàn tay ram ráp vết chai, chạy dọc vào lồng ngực cậu một luồng nhiệt huyết bừng cháy.

— Đội ơn cụ! Suốt đời này con nguyện khắc cốt ghi tâm lời cụ dạy, không bao giờ làm hoen ố đạo nghề dệt chiếu!

Cụ Tiêu mỉm cười hiền từ, khẽ vỗ vai người truyền nhân trẻ tuổi. Cụ ngồi xuống mép sạp tre, thong thả châm một mồi thuốc lào, mắt dõi nhìn ra bến nước bình yên.

Thiềm bước tới bên khung cửi gỗ nghiến mới tinh. Chàng trai trẻ ngồi xếp bằng, hít một hơi thật sâu rồi thuần thục gạt con thoi gỗ. Từng nan cói gai đỏ thắm được luồn qua, tiếng go dập xuống nghe thật đanh, thật chắc.

Tiếng thoi dệt lách cách vang lên đều đặn bên dòng sông Hạc ngập nắng ấm đầu đông, dệt nên tấm chiếu hoa sen gai đỏ thanh khiết của lòng nhân ái và sự bình yên truyền đời cho muôn nỗi nhân sinh.