Chương 15: Khớp Trục Kinh Vĩ

Tiếng nứt toác khô khốc vừa dội lên, mộng gỗ của khớp nối đã rời hẳn ra. Thân ống nhựa phi sáu mươi milimét mất điểm tựa lập tức trượt chúi xuống sàn gạch.

“Coi chừng!”

Tiếng Nam hét giật giọng. Nhanh như chớp, Khiêm nhoài người tới, hai bàn tay chai sần chộp lấy thân ống PVC ngay khi đầu kính chỉ còn cách mặt đất chừng gang tay. Tim Khiêm đập thình thịch từng hồi sau lồng ngực. Cậu ôm trọn chiếc ống xám vào lòng, các đầu ngón tay run rẩy chạm khẽ lên gờ kính để chắc chắn rằng mặt cầu lồi bên trong chưa hề va chạm vào đâu.

Bên cạnh, Hoàng chết sững. Cậu đứng chôn chân nhìn hai mảnh gỗ thông nứt toác còn trơ lại chiếc đinh ốc han gỉ, mặt tái mét không còn một giọt máu.

“Lại là tao…” Hoàng lùi lại một bước, hai bàn tay lấm lem dầu bóng run bần bật, giọng nghẹn ứ nơi cổ họng. “Tao xin lỗi… Tao đã lựa thớ gỗ già nhất xưởng mộc của chú rồi, sao vẫn yếu thế này…”

Cậu bạn ôm đầu, ngồi thụp xuống góc bàn ngập mạt cưa, vẻ ủ rũ và tự trách bao trùm lấy bóng lưng đậm người.

Khiêm nhẹ nhàng đặt thân ống kính lên tấm giẻ mềm trên bàn, rồi bước lại gần đặt tay lên lưng bạn “Không phải lỗi của cậu đâu, Hoàng. Gỗ thông dẻo nhưng thớ dọc không chịu nổi lực vặn xoắn khi mình siết bulông định vị. May mà ống kính chưa chạm đất.”

Nam đẩy gọng kính cận lên sống mũi, cúi xuống nhặt mẩu gỗ vỡ lên săm soi. Cậu trầm ngâm vài giây rồi búng tay một cái giòn tan “Gỗ chịu lực nghiêng kém lắm, muốn làm trục kinh vĩ nâng lên hạ xuống mượt mà thì phải dùng kim loại. Chờ tớ một lát!”

Nói đoạn, Nam lao nhanh xuống cầu thang gỗ. Chỉ chừng mười phút sau, cậu quay trở lại, hơi thở dồn dập, trên tay là một chiếc bản lề cửa sổ bằng sắt chữ T dày dặn cùng một vòng bi xe đạp cũ đặc quánh mỡ bò.

“Dưới kho phế liệu nhà bác Thành đấy!” Nam đặt hai món đồ lên bàn, mắt sáng ngời. “Bản lề này sẽ gánh trục cao độ gật gù, còn vòng bi xe đạp lót dưới đế xoay ngang. Cả hệ trục kinh vĩ azimuth sẽ quay ba trăm sáu mươi độ mà không sợ gãy!”

Đôi mắt Hoàng bừng sáng trở lại. Cậu bật dậy khỏi góc bàn, vớ lấy chiếc giũa sắt và kìm cơ khí trong túi đồ nghề “Để đấy cho tao! Tao giũa sạch rỉ sét rồi tán đinh lại là khít ngay!”

Căn gác xép rợp bóng rêu phong chìm dần vào bóng tối của buổi chập tối, chỉ còn ánh sáng vàng vọt từ chiếc đèn học dây tóc rọi xiên qua làn bụi mỏng. Khiêm cùng Hoàng chụm đầu bên bàn gỗ. Tiếng kim loại cọ xát ken két vang lên đều đặn. Hoàng thoăn thoắt tra dầu máy khâu vào các viên bi sắt nhỏ xíu, xoay thử từng vòng nghe êm ru như lụa. Khiêm cẩn thận dùng giũa mài bớt phần gờ sắc của thanh sắt chữ T để không làm trầy xước thân ống nhựa khi ốp vào.Ở đầu bàn bên kia, Nam trải phẳng tờ giấy kẻ ô li, chăm chú dùng compa và thước đo góc tính toán. Ngòi bút chì của cậu vạch ra từng đường nét dứt khoát.

“Góc nâng cần đạt tối thiểu sáu mươi lăm độ,” Nam vừa đo vừa nói rành rọt. “Như thế, chiếc kính mới có thể đón trọn chòm sao Song Tử khi nó mọc vút lên từ chân trời phía Đông vào giữa tháng mười hai.”

Cánh cửa gỗ khẽ kẽo kẹt mở. Linh bước vào sau khi chạy vội xuống phòng thiết bị lấy thêm đồ, hai má ửng hồng vì gió lạnh ven đê. Cô bạn cẩn thận rút từ trong chiếc hộp gòn lót nhung đỏ ra một chi tiết quang học nhỏ nhắn bằng ngón tay cái “Các cậu nhìn này! Tớ đã làm xong rồi!”

Đó là một chiếc thị kính mini được bọc gọn gàng trong ống nối nhựa màu xám tro. Bên trong là thấu kính viền đồng kỷ vật của bố Khiêm được ghép đồng trục với cụm kính lúp học sinh nhỏ xíu, cố định bằng những vòng đệm cao su đen tuyền cắt tỉ mỉ từ ruột xe đạp.

Khiêm đón lấy ống thị kính, ngón tay run lên vì xúc động. Kỷ vật thân thương của bố, qua bàn tay khéo léo của Linh, giờ đây đã trở thành linh hồn cho cụm thấu kính phóng đại. Mảnh ghép quang học cuối cùng đã hoàn tất trọn vẹn.

“Bây giờ, lắp ráp thôi!” Khiêm nhìn ba người bạn, khẽ mỉm cười.

Bốn đứa trẻ nín thở bắt tay vào công đoạn cuối cùng. Hoàng dùng cờlê siết chặt bản lề sắt vào trụ gỗ ba chân đã được gia cố lại. Nam cẩn thận đặt vòng bi vào ổ xoay chân đế, dùng thước bọt nước kiểm tra từng milimét độ thăng bằng. Khiêm từ từ gá thân ống PVC dài bảy trăm tám mươi milimét vào vòng kẹp sắt, rồi đẩy nhẹ ống trượt chứa chiếc thị kính nhỏ nhắn của Linh vào đuôi kính.

Chiếc kính thiên văn tự chế đứng sừng sững, vững chãi giữa căn gác xép. Dưới ánh đèn vàng ấm áp, lớp sơn xám thẳng tắp và bộ trục sắt đen ánh lên vẻ kiên cường lạ thường. Hoàng khẽ xoay nhẹ thân kính, ống kính lướt đi trong không gian êm ru, nhẹ nhàng tựa như một cánh tay vươn ra bầu trời.

“Đẹp quá…” Linh thốt lên, hai mắt long lanh ngắm nhìn thành quả chung.

Nam khoanh tay, nụ cười hiếm hoi nở trên gương mặt vốn luôn nghiêm nghị của cậu lớp trưởng “Trục kinh vĩ chuẩn xác từng độ. Giờ thì thử nghiệm thực tế xem sao, Khiêm!”

Khiêm bước tới, lồng ngực đập rộn ràng niềm hy vọng. Cậu khẽ nới chốt hãm, điều chỉnh góc nâng của thân kính hướng thẳng qua ô cửa sổ hình vòm rêu phong. Ngoài kia, bóng tối đã buông màn trên triền đê sông Đáy, chỉ còn ánh đèn vàng ấm áp trên đỉnh tháp chuông nhà thờ phía xa le lói giữa màn sương đêm.

Cậu ghé sát mắt vào thị kính, tay xoay nhẹ ống trượt để lấy nét điểm sáng. Thế nhưng, nụ cười trên môi Khiêm bỗng chốc tắt ngấm. Điểm sáng gom lại không hề tròn trịa. Thay vì một đốm sáng trong trẻo, hình ảnh đỉnh tháp chuông hiện lên méo mó, nhòe nhoẹt trong một vầng hào quang viền tím ngắt và loang lổ bảy sắc cầu vồng kỳ lạ.