Chương 6: Thánh Chiếu Chỉ Xuất Quân

Mực son niêm phong vừa áp lên then cửa Thư các, không khí nơi sảnh đường lập tức ngưng đọng như mặt hồ đóng băng. Đặng Hoài Viễn nghiến răng ken két, lồng ngực phập phồng sau lớp nhung phục Đô ty lộng lẫy. Đôi mắt ti hí của gã quắc lên tia nhìn độc địa, găm thẳng vào cụ Phù Khắc Chương như muốn xé toạc tấm thân gầy guộc của lão già áo vải. Nhưng trước mũi giáo tuốt trần của toán thị vệ cấm quân và uy thế đanh thép từ Khâm sai Lê Văn Uyển, Đô chỉ huy sứ chỉ đành hậm hực vung tay áo, dằn từng bước chân nặng nề rời khỏi nha môn.

Cụ Chương thở hắt ra một hơi dài, buông ngọn bút lông xuống khay nghiên. Dẫu thắng thế trong cuộc tranh biện bằng toán thuật Câu Cổ, đôi chân chín mươi tuổi của cụ đã run lên vì đứng lâu trên nền gạch hoa buốt lạnh.

“Thầy, để con đỡ thầy về tĩnh thất,” Trần Cảnh Nghiệp vội bước tới, vòng tay rắn rỏi khẽ nâng lấy bờ vai gầy guộc của người thầy già.

Đêm ấy nơi gian phòng phía đông Thư các, ngọn đèn dầu lay lắt hắt bóng hai thầy trò lên vách vôi. Cảnh Nghiệp quỳ bên chõng tre, tỉ mỉ châm từng mũi kim bạc vào các huyệt Khí Hải, Túc Tam Lý để dưỡng khí cho thầy. Cụ Chương khẽ nhắm mắt, lắng nghe tiếng gió thu rít qua khe cửa sổ. Cụ hiểu rất rõ, việc vạch trần mười dặm cương thổ bị cắt xén nơi triều đình mới chỉ là bước khơi mào. Một khi chạm đến dải mỏ đồng sa khoáng và dã tâm phản nghịch của lũ mọt nước, phong ba bão táp trên đường thiên lý sắp tới sẽ khốc liệt gấp bội phần chốn thư các văn mặc này.

Sáng sớm hôm sau, khi ba hồi chuông đồng từ Điện Kính Thiên trầm hùng vang vọng khắp kinh thành Thăng Long, Khâm sai Lê Văn Uyển trong phẩm phục đại triều vội vã tiến cung mang theo toàn bộ hồ sơ, biên bản đối chất cùng bản vẽ giải toán của cụ Chương để dâng lên đấng chí tôn.

Đến giờ Thìn, tiếng bước chân rầm rập của quan quân vang lên ngoài hành lang. Cánh cửa gỗ mở bật ra, Khâm sai Lê Văn Uyển sải bước tiến vào tĩnh thất. Gương mặt vị Tả Thị lang Bộ Lại rạng rỡ nét uy nghiêm, hai tay cẩn trọng nâng một ống quyển bọc gấm vàng thêu rồng và một khay sơn son đặt bình ngự tửu khảm bạc sáng lóa.

Nhìn thấy đạo sắc chỉ màu hoàng kim, cụ Chương vội chống tay toan quỳ xuống hành lễ, nhưng Khâm sai Uyển đã nhanh nhẹn bước tới đỡ lấy cánh tay cụ “Tiên sinh tuổi cao đức trọng, Hoàng thượng có khẩu dụ chuẩn cho miễn lễ quỳ bái!”

Khâm sai Uyển đứng thẳng người, cất giọng sang sảng tuyên đọc từng lời châu ngọc của vua Lê Thánh Tông “Hoàng đế hạ chiếu: Trẫm phụng mệnh trời trị vì bốn cõi, từng tấc núi tấc sông đều là xương máu của tổ tông gầy dựng, há để kẻ gian tà tùy tiện đục khoét, cắt xén làm lợi riêng! Nay cứ theo sớ tấu của Khâm sai Lê Văn Uyển cùng chứng cứ toán thuật minh bạch của lão họa đồ Phù Khắc Chương, xét thấy địa đồ Thừa tuyên Lạng Sơn đệ trình có điều man trá, làm sai lệch cương giới quốc gia. Trẫm hạ lệnh bác bỏ hoàn toàn bản đồ của Đô ty Lạng Sơn! Nay lập Đoàn tuần khám thực địa đặc biệt, do Khâm sai Lê Văn Uyển thống lĩnh, lập tức tiến thẳng lên ải Bắc để phúc tra từng tấc đất nơi vùng mỏ Phấn Lĩnh và dòng sông Kỳ Cùng. Đặc cách sắc phong xử sĩ Phù Khắc Chương làm Giám đạc sơn xuyên, nắm trọn quyền định lượng mốc giới; chuẩn cấp một toán hiệu lực quân tinh nhuệ theo hầu bảo vệ!”

Lời chiếu vừa dứt, căn phòng như bừng sáng linh khí non sông. Cụ Phù Khắc Chương quỳ sụp xuống chiếu cỏ, hai tay dập đầu sát đất, giọng run run vì niềm xúc động trào dâng “Thần Phù Khắc Chương đội ơn trời biển của Thánh thượng! Thần dẫu thịt nát xương tan, cũng quyết đem chút hơi tàn và cán gậy trắc lượng này giữ vẹn toàn từng tấc đất bờ cõi Đại Việt!”

Lê Văn Uyển đích thân rót một chén ngự tửu thơm nồng trao tận tay cụ Chương, mỉm cười đĩnh đạc:“Phù lão tiên sinh, sáng nay tại triều đường, khi nghe bản bộ trình bày phép tính Câu Cổ cùng sự bẻ cong phi lý của sông Kỳ Cùng, Hoàng thượng đã đập bàn lôi đình quở trách Đặng Hoài Viễn trước mặt bá quan. Thánh thượng ban bình rượu quý này, chính là để tiếp thêm sinh lực cho tiên sinh vượt dốc ngàn ải Bắc. Chuyến đi này trọng trách đè nặng đôi vai, muôn dặm hiểm trở, sinh mạng bờ cõi trông cậy cả vào mắt nhìn và thước đo của tiên sinh!”

Cụ Chương đón lấy chén rượu ngự ban, ngửa cổ uống cạn. Vị rượu cay nồng chảy qua cổ họng, hóa thành luồng nhiệt khí ấm nóng lan tỏa khắp tứ chi, xua tan đi nỗi nhọc nhằn của thân xác chín mươi tuổi.

Mệnh vua như núi lở, việc quân không thể chậm trễ dẫu nửa khắc. Suốt buổi chiều hôm ấy, khoảnh sân trước Thư các rộn rã tiếng bước chân chỉnh đốn hành trang. Cảnh Nghiệp cùng toán hiệu lực quân cẩn thận kiểm tra từng món khí cụ trắc đạc.

Cán gậy trắc lượng bằng gỗ lim già tẩm dầu chuốt thẳng tắp được bọc kín trong bao vải chàm dày dặn, bên trong lót rơm mịn để tránh va đập làm sứt mẻ các vạch phân li. Sợi đồng quy thằng tôi luyện công phu qua bao mùa sương gió được cuộn tròn ngay ngắn trong hộp da trâu khóa then cài cẩn mật. Chiếc đòn cáng leo núi đan bằng tre đực dẻo dai lót đệm chàm dày dặn — phương tiện giúp nâng đỡ cụ Chương vượt qua những cung đèo tai mèo hiểm trở xứ Lạng — được các tráng đinh kiểm tra từng mối mây buộc. Cuối cùng, chiếc hòm gỗ bọc đồng kiên cố chứa bộ cổ thư Cương Thổ Cổ Triệt cùng các tập địa bạ triều đình được dán giấy niêm phong đỏ rực, do đích thân bốn thị vệ tinh nhuệ bọc giáp bảo vệ nghiêm ngặt.

Cụ Chương đứng tựa bên cột gỗ hiên sảnh, ánh mắt quắc thước dõi theo từng thao tác của học trò. Cụ thấy rõ nơi khóe mắt Cảnh Nghiệp toát lên niềm kiêu hãnh xen lẫn nét trầm tư của người con biên ải sắp trở về nơi đầu sóng ngọn gió.

Rạng sáng hôm sau, khi màn sương sớm ẩm ướt của mùa thu còn giăng mờ mịt khắp phố phường Thăng Long, đoàn tuần khám đã tề chỉnh đội ngũ tiến về phía cửa ô Yên Phụ để chuẩn bị xuất thành ngược đường thiên lý. Tiếng bánh xe lăn đều, tiếng bước chân rầm rập của toán hiệu lực quân hòa cùng tiếng gió sông Hồng thổi lồng lộng qua các rặng tre ngà.

Đến trước cửa ô, khi toán lính canh đang vội vã mở rộng cổng gỗ nghiêng mình đón đoàn tuần sai, Cảnh Nghiệp đang đi sát bên cạnh cáng tre bỗng khựng bước lại. Chàng kín đáo ghé sát vào tai cụ Chương, khẽ đưa tay chỉ về phía con đường đất đỏ hun hút ngoài lũy thành “Thầy, nhìn kìa!”

Cụ Chương nheo mắt dõi theo hướng tay chỉ của học trò. Xuyên qua màn sương sớm đục ngầu, cụ thoáng thấy một cỗ xe ngựa mui kín bọc da đen tuyền đang hối hả phóng như bay về hướng Bắc. Bên thành xe, một tấm biển đồng nhỏ chạm khắc gia huy chữ Vạn thếp vàng lấp lóa dưới ánh ngày le lói. Người phu xe liên tục vung roi quất mạnh vào lưng tuấn mã, khiến cỗ xe chồm lên lao điên cuồng trên mặt đường đá sỏi.

“Đó là cỗ xe của đại thương gia Vạn Hưng Xa,” Cảnh Nghiệp thì thầm, giọng đanh lại. “Hắn vừa vội vã rời kinh thành, chạy gấp rút như thế này chắc chắn là phóng thẳng lên Lạng Sơn để báo tin cho Đặng Hoài Viễn!”

Cụ Phù Khắc Chương siết chặt ngón tay đồi mồi vào thành cáng tre, đôi mắt già nua ánh lên vẻ quắc thước lạnh lùng. Cụ nhìn bóng cỗ xe dần bị nuốt chửng vào làn mây mù mịt nơi ải Bắc xa xăm, giọng trầm xuống như tiếng sấm ngầm “Bọn chúng đang muốn chạy trước thiên mệnh một bước. Nhưng cương thổ Đại Việt có nhật nguyệt soi đường, cán gậy trắc lượng trong tay ta quyết không để tấc đất nào của tiên liệt rơi vào tay quân gian!”