Chương 22: Cán Cân Về Thôn Dã

Mờ sáng hôm sau, ánh bình minh dát từng vệt vàng óng ả lên những mái ngói lưu ly của điện Kim Loan. Tiếng chuông đồng ngân nga trầm hùng xua tan màn sương sớm, báo hiệu buổi thiết triều trọng thể bắt đầu.

Thôi Thuần Trực chỉnh lại tà áo the đã ngả màu sương gió. Cụ khẽ tựa vào cánh tay vững chãi của Thôi Hạc, từng bước chậm rãi tiến qua thềm đá hoa cương uy nghiêm chạm nổi hình rồng cuộn. Khắp hai bên tả hữu, bá quan văn võ tề tựu đông đủ, kính cẩn cúi đầu dạt sang nhường lối. Trong mắt họ, bóng dáng gầy guộc của vị lão thần tám mươi bảy tuổi lưng thẳng như tùng bách kia tựa hồ còn sừng sững hơn cả những cột lim chống đỡ hoàng cung.

Trên ngai vàng chạm trổ tinh xảo, Hoàng đế Cảnh Hưng nghiêm trang ngự tọa. Thấy bậc ân sư tóc bạc như cước bước vào chính điện, khóe mắt đấng minh quân ánh lên niềm xúc động sâu xa. Ngài giơ tay miễn lễ, giọng nói sang sảng vang vọng khắp sảnh đường: – Thôi ái khanh bình thân! Mau ban ghế gấm cho Lão ngự sử!

Thôi Hạc ân cần đỡ ông nội ngồi xuống chiếc ghế bọc nệm gấm đặt sát ngự tiền. Cụ Thôi khẽ chắp tay tạ ơn. Không khí căng thẳng của những ngày đại án đã tan biến, nhường chỗ cho sự trang nghiêm, quang minh lỗi lạc.

Viên nội giám tổng quản bước lên thềm son, dõng dạc tuyên đọc chiếu chỉ: – Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết: Trải qua cơn hoạn nạn hạn hán kinh kỳ, sâu mọt hoành hành làm lu mờ phép nước, may nhờ có bậc trung lương giữ vững tiết tháo, cứu vớt sinh linh. Nay chuẩn tấu: Thư lại Chu Hoài An tâm tính kiên định, thà chịu đòn roi không màng hiểm nguy bảo vệ lẽ phải, phong làm Giám lâm kho Thường Bình, chánh thất phẩm, giao trọng trách trông coi việc xuất nhập tích trữ lương thực của triều đình bằng sự liêm chính tuyệt đối!

Dưới sân rồng, Chu Hoài An trong bộ áo quan mới tề chỉnh bước ra quỳ sụp xuống. Vết thương đòn roi nơi bả vai cùng vết bỏng trên mu bàn tay chàng nay đã phẳng phiu, lên da non mịn màng sau những ngày được danh y chăm sóc chu đáo. Giọng chàng vang lên rành rọt, khảng khái: – Thần Chu Hoài An đội ơn mưa móc của Bệ hạ! Thần xin lấy tính mạng giữ trọn từng hạt thóc của quốc khố, quyết không phụ lòng tin của triều đình và trăm họ!

Nội giám lại tiếp tục xướng giọng: – Lão hoa tiêu Trương của Ty Đốc vận có công cất giữ chứng từ bến Nam nguyên vẹn, bất chấp nanh vuốt gian tà, thưởng một trăm lượng bạc ròng, ban chiếu cấp bổng lộc dưỡng lão trọn đời, an nhàn sinh sống bên bờ sông Lạc Thủy! Đồng thời, Hoàng đế chuẩn xuất ba vạn lượng ngân khố, làm lễ đặt đá ngay trong hôm nay để khởi công tái thiết ba mươi gian nhà lẫm mới của kho Thường Bình trên nền tro tàn cũ, kịp đón vụ lúa mới sắp tới! Khâm thử!

Tiếng hô “Vạn tuế” vang dậy khắp sảnh đường. Nhìn Chu Hoài An rạng rỡ đón nhận chiếu chỉ, cụ Thôi khẽ mỉm cười thanh thản. Mối oan khiên tày trời đã rửa sạch, hạt thóc cứu đói đã đến tay muôn dân, và lẫm lương quốc gia sẽ sớm mọc lên kiên cố từ đống tro tàn hoang phế dưới bàn tay của người trẻ tuổi chính trực.

Bỗng nhiên, Hoàng đế Cảnh Hưng rời ngai vàng, bước xuống từng bậc thềm ngọc, dừng lại ngay trước mặt cụ Thôi Thuần Trực. Trước sự ngỡ ngàng của văn võ bá quan, đấng thiên tử chắp tay nghiêng mình: – Thưa Thầy… Giang sơn Đại An thoát khỏi mối họa khuynh đảo, hàng vạn nạn dân thoát khỏi cảnh đói khát lầm than, công lao của Thầy tựa như trời biển. Trẫm muốn phong thưởng Thầy tước vị Khai quốc Quận công, ban thái ấp vạn hộ cùng bổng lộc thế tập muôn đời, chẳng hay ý Thầy thế nào?

Tiếng xì xào kính nể lan khắp các hàng quan viên. Tước Quận công bổng lộc vạn hộ là ân sủng tột bậc chưa từng có suốt mấy triều đại. Thế nhưng, cụ Thôi chỉ điềm đạm buông gậy trúc, hai tay chắp lại, cung kính dập đầu sát nền gạch: – Tâu Bệ hạ… Lão thần đội ơn trời biển của đấng minh quân. Nhưng lão thần nay đã tám mươi bảy tuổi, sức tàn như ngọn đèn trước gió, công danh phú quý chỉ như mây nổi thoảng qua. Lão thần dốc chút tàn lực chẳng vì tước hầu lộc trọng, mà chỉ mong kỷ cương phép nước được sáng tỏ, dân nghèo có bát cháo cầm hơi. Xin Bệ hạ thu hồi ân điển, giữ lại ngân lượng ấy chăm lo việc nông trang cho muôn dân.Ngẩng đầu lên, ánh mắt cụ Thôi sáng quắc nhưng chan chứa từ tâm: – Lão thần chỉ có một tâm nguyện duy nhất gửi lại ngự tiền: Nước lấy dân làm gốc, gốc vững thì nước mới yên. Xin Bệ hạ muôn đời khắc ghi bài học kho Thường Bình, chớ để lòng tham của bầy tôi che mờ cán cân phép nước!

Hoàng đế Cảnh Hưng rưng rưng xúc động, vội cúi người đỡ lấy đôi tay gầy gò của vị lão thần: – Lời Thầy dạy, Trẫm xin tạc dạ ghi lòng, muôn đời không dám lãng quên!

Cụ Thôi đứng thẳng dậy, chậm rãi nâng Thượng phương bảo kiếm cùng ngự bài Khâm sai bằng hai tay dâng lên: – Sứ mệnh trừ gian cứu dân đã trọn vẹn. Lão thần xin hoàn trả bảo kiếm và ngự bài cho Bệ hạ!

Sau khi nội giám kính cẩn tiếp nhận kiếm báu binh phù, cụ Thôi quay sang Chu Hoài An đang đứng bên cạnh. Cụ tháo chiếc túi gấm bạc màu luôn đeo bên hông, cẩn thận lấy ra chiếc cân đồng thau cổ cùng chiếc ống đong chuẩn đúc năm Cảnh Hưng nguyên niên.

Cụ nâng hai vật báu đặt vào tay vị tân quan trẻ tuổi, giọng trầm ấm: – Hoài An, chiếc cân đồng này của gia tiên ta, cùng chiếc ống đong chuẩn triều đình này, ta trao lại cho con. Gỗ lẫm có thể mục, vàng bạc có thể tan, nhưng sự công tâm của người cầm cân nảy mực thì ngàn đời không thể lệch một li. Con hãy giữ lấy nó làm kim chỉ nam soi sáng mỗi ngày trông coi kho lương!

Chu Hoài An run rẩy đón nhận, nước mắt trào ra nơi khóe mi. Chàng quỳ sụp xuống, ôm chặt kỷ vật vào lòng: – Hậu bối xin khắc cốt ghi tâm lời dạy của Cụ!

Sau buổi bãi triều, ánh nắng chan hòa rải khắp kinh kỳ. Ghé qua cửa Tây nơi nền đất kho Thường Bình, nghi lễ đặt đá vừa hoàn tất, tiếng hò reo vang dậy khi hàng trăm phu thợ hân hoan bắt tay vào việc dựng lại ba mươi gian nhà lẫm mới. Đứng bên cụ Thôi, Thôi Hạc tươi tắn, đôi cánh tay từng bị gai cào rách tươm nay đã hoàn toàn lành lặn, vững vàng đỡ lấy tay ông nội. Trải qua bao gian nan thử thách, người thiếu niên bộc trực ngày nào nay đã thực sự trưởng thành, hiểu sâu sắc đạo làm quan vì dân.

Hai ông cháu bước ra khỏi cổng thành rợp bóng cờ hoa trong tiếng hoan hô chúc tụng vang dội của bách tính. Đứng bên vệ đường, Chu Hoài An cùng lão hoa tiêu Trương cúi đầu tiễn biệt trong niềm kính phục vô bờ.

Phía trước cổng thành, không có kiệu ngọc lọng xanh, chỉ có một cỗ xe bò mộc mạc trải rơm vàng đang lặng lẽ chờ đợi. Cụ Thôi khẽ mỉm cười, buông bỏ hết bụi trần quan trường, thong thả bước lên xe.

Thôi Hạc vung nhẹ roi tre. Bánh xe bò lọc cọc lăn đều trên con đường đất ngập tràn bóng tre xanh mát, khép lại trọn vẹn hành trình của vị lão thần thanh liêm cùng cán cân đồng thấu suốt lòng dân.