Chương 20: Bình Minh Trên Đập Ba Khe

Tiếng còi xe Zin ba cầu vừa dứt ngoài cổng hợp tác xã, người chiến sĩ lái xe vội vã chạy vào sân, trao tận tay Nam bức công điện khẩn. Cầm tờ giấy lệnh còn thơm mùi mực, Nam quay sang nhìn ông Thạc, ánh mắt thoáng vẻ bịn rịn. Đơn vị công binh được lệnh nghỉ lại gian nhà kho hợp tác xã đêm nay để dưỡng sức, tảng sáng hôm sau sẽ lập tức chuyển quân chi viện cho đoạn đê xung yếu phía thượng nguồn. Đêm ấy ở xóm núi Khe Đỏ trôi qua trong bầu không khí yên bình hiếm hoi, tiếng côn trùng rỉ rả ru giấc ngủ sâu của những người lính trẻ sau chuỗi ngày vật lộn kiên cường với lũ dữ.

Sáng hôm sau, khi màn sương mỏng còn bảng lảng vờn quanh những rặng bạch đàn ven sườn đồi, chiếc xe tải dã chiến đã nổ máy chờ sẵn ở ngã ba đường chân dốc. Ông Thạc nương theo cây gậy tre già, bước từng bước tập tễnh nhưng vững chãi ra ngã ba để tiễn đoàn quân. Chiếc khớp gối chân phải đã được quân y nẹp gạc trắng tinh tươm, nhờ liều thuốc giảm đau và sự chăm sóc ân tình của bà con xóm núi mà bớt đi nhiều cảm giác nhức buốt.

Thấy bóng dáng người cựu binh già, Nam vội vàng chỉnh lại vạt áo quân phục bạc màu, nhanh chân bước tới. Khẩu súng ngắn K54 nằm ngay ngắn trong bao da bên hông thắt lưng, chiếc ba lô con cóc màu cỏ úa gọn gàng trên vai. Đứng trước mặt ông Thạc, Nam nghiêm trang đứng thẳng người, giơ tay lên vành mũ cối chào theo đúng điều lệnh quân đội. Đôi mắt người lính trẻ rực sáng, thoáng chút rưng rưng xúc động “Bác Thạc! Tổ công binh chúng cháu đã hoàn thành nhiệm vụ hộ đê tại Ba Khe, giờ phải cơ động sang địa bàn mới. Trước khi lên đường, cháu xin phép được cảm ơn bác. Những bài học về định luật thấm, về gradient thủy lực và bẫy cát lọc ngược mà bác truyền dạy sẽ là hành trang vô giá theo cháu suốt cuộc đời binh nghiệp. Nhưng điều quý giá hơn cả chính là bài học về bản lĩnh người lính và lương tâm khoa học: đất và nước không bao giờ biết nói dối, và người làm công trình tuyệt đối không được vì danh lợi mà phụ lòng nhân dân.”

Ông Thạc dừng chân, ánh mắt ấm áp nhìn người học trò đặc biệt của mình. Bàn tay thô ráp của ông vỗ nhẹ lên bờ vai rắn rỏi của Nam, giọng nói trầm khàn đầy tin cậy “Đi chân cứng đá mềm nhé, chú Nam! Cháu có kiến thức, có nhiệt huyết và trên hết là một tấm lòng trong sáng vì dân vì nước. Con đường phía trước còn nhiều thử thách, nhưng tôi tin chắc cháu sẽ luôn là một sĩ quan công binh kiên trung, xứng danh anh bộ đội Cụ Hồ.”

Nam siết chặt bàn tay già nua của ông Thạc, gật đầu dứt khoát “Cháu xin hứa với bác! Cháu sẽ luôn khắc ghi lời bác dạy và không bao giờ quên vùng đất Ba Khe này!”

Chiếc xe Zin ba cầu từ từ chuyển bánh, rồ ga vượt qua con dốc đất đỏ. Những cánh tay rám nắng của các chiến sĩ công binh thò ra khỏi thành xe vẫy chào mãi không thôi. Tiếng còi xe ngân dài một hồi trầm hùng chào tạm biệt rồi nhỏ dần, bóng chiếc xe khuất hẳn sau rặng bạch đàn xanh ngắt chạy dọc triền đồi.

Bụi đỏ dần lắng xuống mặt đường. Không gian xóm núi trở lại vẻ tĩnh lặng nguyên sơ của một buổi sớm mai. Ông Thạc thong thả xoay người, chống gậy men theo con đường mòn quen thuộc đi ngược l*n đ*nh đập phụ.

Tại vị trí cọc số 7, hiện trường từng là tâm điểm giằng co sinh tử suốt đêm bão giờ đây đã yên ả lạ kỳ. Vết nứt toác ba mươi mét từng đe dọa trượt sạt toàn bộ mái taluy nay đã dừng chuyển dịch hoàn toàn dưới sự nâng đỡ của nền móng mới. Ngay dưới chân đập, công trình bẫy cát lọc ngược ba lớp Terzaghi sừng sững bám chặt vào sườn đất như một pháo đài ngầm kiên cố: tầng cát vàng hạt thô mười lăm phân giữ chặt cốt đất mịn bên dưới; tầng sỏi nhỏ hai mươi phân làm lớp đệm chuyển tiếp nhịp nhàng; và tầng sỏi cuội đá dăm nẹp trong rọ tre dày hai mươi lăm phân cùng các vành rơm bện đang ghìm giữ toàn bộ áp lực dòng thấm.

Từ các khe đá, dòng nước ngầm rỉ ra tạo thành màng nước mỏng trong vắt, không còn một hạt cát mịn hay vệt bùn phù sa nào cuốn theo. Màng nước ấy róc rách chảy vào rãnh tiêu thoát, êm đềm dẫn dòng nước mát lành ra hệ thống mương máng tưới tiêu của hợp tác xã. Chiếc ống nứa cắm giữa tim mạch rò giờ chỉ còn dâng một cột nước thấp lè tè, báo hiệu gradient thủy lực đã hạ sâu dưới ngưỡng tới hạn, dập tắt vĩnh viễn hiểm họa xói ngầm.

Đứng bên bờ mương nhìn dòng nước trong veo lấp lánh, một làn sóng cảm xúc trào dâng trong lồng ngực người kỹ sư già.Thế là toàn bộ bi kịch đen tối từng được trang sách “Dòng Nước Cuộn Đỏ” định sẵn đã vĩnh viễn lùi sâu vào dĩ vãng. Trong nguyên tác nghiệt ngã, thân đập này từng vỡ toang giữa đỉnh lũ, dòng nước đỏ ngầu từng cuốn phăng ba xã hạ du, chôn vùi hàng vạn sinh linh vô tội. Đội trưởng cơ giới Vũ Văn Thưởng từng trơ trẽn đổ mọi tội lỗi rút ruột công trình lên đầu một lão gác đập chết đuối, còn người sĩ quan trẻ Hoàng Trọng Nam phải chịu nỗi oan khuất tày trời, bị tước quân tịch suốt đời.

Nhưng hôm nay, lịch sử đã được viết lại bằng ánh sáng của khoa học chân chính và sự dũng cảm không khoan nhượng. Đập Ba Khe kiên cường vượt qua đỉnh lũ lịch sử. Hơn mười lăm nghìn người dân ba xã Khe Đỏ, Khe Xanh, Thượng Sơn được an toàn trọn vẹn, vựa lúa mùa trổ đòng không hề bị ngập úng. Kẻ gian xảo Vũ Văn Thưởng đã sa lưới pháp luật cùng túi vải dù đựng tiền và cuốn sổ tay ghi chép tội ác bòn rút vật tư, đang đối mặt với bản án nghiêm minh của tòa án quân sự và công an tỉnh. Trưởng ban Đinh Khắc Toàn đã thức tỉnh lương tâm, gạt bỏ thói háo danh quan liêu để tự nộp đơn từ chức và nhận kiểm điểm trước Đảng bộ. Hoàng Trọng Nam vững bước trên con đường danh dự của người lính công binh quang vinh.

Và đối với bản thân ông, lão cựu binh già tật nguyền đã rửa sạch nỗi oan khiên tiền định. Bằng khen danh dự cùng quyết định phục hồi chế độ thương binh loại một và phụ cấp kỹ thuật đặc biệt đã trả lại sự công bằng trọn vẹn cho thân xác này. Hơn thế nữa, ông đã tìm thấy bến đỗ bình yên cho tâm hồn mình giữa vòng tay chở che, đùm bọc thắm đượm nghĩa tình của đồng bào trung du.

“Bác Thạc ơi! Bác đứng gió lâu thế, lại buốt chân bây giờ!”

Tiếng gọi đôn hậu từ dưới dốc cắt ngang dòng suy tưởng. Ông Thạc quay đầu nhìn lại. Bà Mán với dáng người tảo tần, đầu chít chiếc khăn rằn sờn chỉ, đang thoăn thoắt bước l*n đ*nh đập. Trên tay bà là chiếc nón mê lót lá chuối đựng mấy củ sắn luộc dẻo quánh bốc khói nghi ngút, bên cạnh là chiếc bát sành đựng nước vối còn nóng hổi.

Bà Mán bước tới gần, ân cần trao bát nước cho ông Thạc rồi chỉ tay về phía đồi đá “Các chú bộ đội trước lúc lên xe đã cùng dân quân lợp lại mái cọ mới cho chòi gác của bác rồi đấy. Vách nứa được trát lại kín mít, giường chiếu cũng kê gọn ghẽ, thơm nức mùi cói mới. Bác uống hớp nước nóng rồi vào chòi mà nghỉ ngơi, ăn củ sắn cho ấm bụng. Chân vừa tiêm thuốc xong, bác cứ dầm gió mãi thế này làng chúng em xót lắm!”

Nhìn bát nước vối vàng óng tỏa hương thơm dịu mát và nụ cười mộc mạc của người phụ nữ thôn quê, khóe mắt ông Thạc khẽ cay cay. Ông đón lấy bát nước, giọng nghẹn ngào nhưng ấm áp “Cảm ơn bà con, cảm ơn cô Mán nhiều lắm. Có mái ấm của dân làng và có đập nước bình yên thế này, cái chân tật của tôi chẳng còn thấy đau buốt chút nào nữa.”

Bà Mán mỉm cười đôn hậu rồi cầm chiếc nón mê rỗng thong thả trở xuống chân dốc.

Một mình ông Thạc đứng lại trên đỉnh đập cao lộng gió. Làn gió sớm mát rượi từ lòng hồ Ba Khe thổi qua, làm bay bay vạt áo bạc màu đã khô ráo sau những ngày dầm dề mưa bão. Phóng tầm mắt nhìn xuống lòng chảo hạ du, một bức tranh trù phú và thanh bình trải rộng ngút ngàn: những mái nhà tranh đơn sơ nép mình dưới rặng cau, những làn khói bếp ấm cúng bay lên bảng lảng hòa vào sương sớm bên triền lúa mùa đang kỳ ngậm sữa xanh biếc rập rờn như sóng lượn. Xa xa, tiếng gà gáy le te rộn rã xua tan đi tàn dư u ám của cơn bão dữ.

Trên bầu trời phía đông, vầng thái dương đỏ ối đang từ từ nhô lên khỏi rặng núi biếc, rải những luồng ánh sáng vàng rực rỡ chan hòa khắp thung lũng. Mặt hồ Ba Khe phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ dát vàng, đón nhận trọn vẹn ánh bình minh của công cuộc Đổi Mới đang bừng lên trên khắp dải đất quê hương.

Chống nhẹ cây gậy tre trên mặt đập vững chãi, ông Thạc khẽ ngẩng cao đầu, nở một nụ cười rạng rỡ và mãn nguyện. Bi kịch của quá khứ đã khép lại sau lưng, mở ra trước mắt một tương lai tươi sáng ngập tràn niềm tin, ấm áp tình người và hy vọng hồi sinh.