Chương 10: Chiếc Vỏ ốc Và Món Nợ Cuộc đời

Cơn mưa dông chiều hôm trước không cuốn trôi đi bầu không khí ngột ngạt, mà chỉ dồn nén nó lại rồi phả ngược vào hành lang tầng hai trường Lam Kiều trong buổi sáng thứ Tư. Vừa bước lên bậc cầu thang cuối cùng, Hạnh đã cảm nhận rõ những ánh nhìn đổ dồn về phía mình. Ánh mắt xoi mói của các anh chị lớp trên dán chặt vào vóc dáng nhỏ bé lọt thỏm trong bộ đồng phục rộng thùng thình.

Những tiếng xầm xì rộ lên phía sau lưng em “Nghe nói chiều qua mẹ thằng Khoa dẫn phụ huynh lên tận phòng Ban giám hiệu khiếu nại đấy.”

“Vẽ mấy cái hình khối linh tinh trên giấy A3 cũng được mười điểm, đúng là con cưng được đặc quyền.”

Hạnh cúi đầu, hai tay nắm chặt quai balo. Chiếc móc khóa da hình bản đồ Cần Thơ tự vẽ khẽ lắc lư theo từng nhịp chân gấp gáp. Em bước vội vào lớp 10 Năng khiếu Toán. Ở bàn đầu, Nguyễn Minh Khoa ngồi thẳng đơ, chăm chú nhìn vào cuốn chuyên đề. Khi Hạnh đi qua, Khoa không ngước lên, nhưng vạt áo đồng phục của cậu phẳng phiu đến lạnh lùng. Mấy bạn ngồi dãy giữa vô thức dịch ghế sang một bên, tạo ra khoảng cách ngăn em với cả lớp.

Chỉ có Phạm Hoàng Bình từ bàn bên cạnh thò đầu sang, khẽ huých cùi chỏ vào mép bàn Hạnh, hạ giọng ái ngại “Kệ bọn nó đi Hạnh. Mấy đứa không hiểu hình học không gian mới nói xàm vậy đó.”

Hạnh khẽ lắc đầu, gượng gạo ngồi xuống góc bàn sát cửa sổ mở toang. Lời an ủi của Bình không làm tan đi tảng đá vô hình đang đè nặng lên ngực em.

Tiết học trôi qua trong sự im lặng bức bối. Đến giờ nghỉ trưa, khi cả lớp kéo nhau xuống căng tin, Hạnh vẫn ngồi trơ trọi một mình bên bệ cửa sổ. Em mở hộp cơm giữ nhiệt màu hồng phấn mẹ chuẩn bị từ sáng sớm. Dưới nắp hộp là những khoanh trứng cuộn vàng ươm, vài lát thịt rim và cọng cải thìa xanh mướt. Mẹ luôn chăm chút từng miếng ăn, nơm nớp sợ đứa con gái nhỏ bé bị đói lả giữa bạn bè lớn xác.

Hạnh gắp một miếng trứng đưa vào miệng, nhưng cổ họng nghẹn ứ. Từng hạt cơm dẻo nuốt xuống như sỏi làm rát thực quản. Em đặt đũa xuống nắp hộp, hai bờ vai gầy khẽ run. Hạnh nhớ lại lời bàn tán về sự giận dữ của mẹ Minh Khoa trong cuộc họp chiều qua, rồi bất giác hình dung nét mặt nghiêm khắc của thầy Kha, và trên hết là cảnh thầy Ngạn với cùi chỏ áo sơ mi dính phấn đứng lẻ loi giữa phòng hội đồng hứng chịu búa rìu dư luận.

Nếu em không xuất hiện ở lớp học này, nếu em không sợ hãi tấm bảng đen, không đòi vẽ trên khổ giấy A3… thì thầy Ngạn đã không bị người ta nghi ngờ thiên vị. Em cảm thấy mình như một mảnh ghép thừa thãi làm hỏng kết cấu hoàn hảo của cả lớp. Ý nghĩ muốn thu mình vào chiếc vỏ ốc tối tăm để không làm phiền ai bóp nghẹt tâm can em.

Tiếng chuông tan trường buổi chiều gióng lên ba hồi dài. Đám học sinh ùa ra hành lang rồi tan dần dưới sân trường rợp bóng cây. Hạnh không ra cổng đón xe buýt như mọi ngày. Em đeo chiếc balo trĩu nặng, bước chầm chậm xuống tầng trệt, lần theo dãy hành lang lát gạch bông cũ kỹ dẫn về phòng tư liệu học tập ở góc sân.

Cánh cửa kính căn phòng kho cũ khép hờ. Qua khe hở, Hạnh thấy thầy Quản Thiếu Ngạn đang ngồi một mình bên chiếc bàn gỗ dài. Bóng lưng cao gầy của người thầy hơi khom xuống dưới vệt nắng chiều rọi xiên qua ô kính. Thầy không chấm bài, chỉ cầm chiếc bút chì bấm kỹ thuật xoay nhẹ trên trang giấy can.

Hạnh đứng chôn chân ngoài ngạch cửa, hai ngón tay bấu chặt gấu áo. Phải mất một lúc lâu đấu tranh, em mới lấy can đảm gõ nhẹ ba tiếng lên khung gỗ.

Thầy Ngạn dừng tay bút, ngước nhìn lên qua cặp kính cận gọng xám “Hạnh đó hả? Vào đi con.”

Hạnh bước vào phòng, dừng lại cách mép bàn vài bước chân. Hai mắt em đỏ hoe, bờ mi ầng ậc nước. Em cố mím môi để không bật khóc, nhưng giọng nói cất lên vẫn vỡ vụn “Thầy ơi… thầy cho con dừng lại đi ạ.”Thầy Ngạn buông chiếc bút chì xuống mặt bàn, lặng lẽ nhìn em “Dừng chuyện gì?”

“Dừng thử nghiệm vẽ trên giấy A3…” Hạnh cúi gập đầu, nước mắt rơi lã chã xuống mũi giày vải. “Thầy cho con làm bài trên giấy kẻ ô ly bình thường đi. Dù con bị điểm không hay bị trả về cấp hai cũng được. Con không muốn vì con mà thầy bị phụ huynh khiếu nại… Con không muốn thầy bị mắng đâu ạ.”

Căn phòng tư liệu chìm vào im ắng, chỉ còn tiếng gió lay động rèm cửa và tiếng sụt sùi khe khẽ của cô bé mười một tuổi. Thầy Ngạn không hề tỏ ra kinh ngạc hay trách mắng. Thầy đứng dậy, bước lại bình giữ nhiệt đặt trên kệ sách, cẩn thận rót một ly nước ấm mang lại đặt trước mặt Hạnh.

“Uống ngụm nước ấm đã con. Thở đều ra.”

Thanh âm trầm ấm của thầy như điểm tựa vững chãi chặn đứng cơn hoảng loạn. Hạnh bưng ly sứ bằng hai bàn tay run rẩy, hơi ấm lan tỏa giúp nhịp thở của em dần chậm lại. Thầy Ngạn kéo ghế ngồi xuống đối diện, hai cùi chỏ áo sơ mi bạc màu vương vệt phấn trắng tì nhẹ lên mép bàn. Thầy nhìn thẳng vào đôi mắt ướt nhòe của Hạnh, giọng điềm đạm “Con nghĩ việc thầy bảo vệ bài kiểm tra của con hôm qua là vì thầy thương hại hay ban ơn cho con sao?”

Hạnh ngơ ngác lắc đầu.

“Trong ngành kiến trúc,” thầy Ngạn khẽ đưa mắt nhìn ra ngoài khung cửa sổ, nơi vạt nắng vàng sẫm phủ lên luống hoa góc sân, “nguy hiểm lớn nhất của người thiết kế không phải là tính sai một con số. Sai số thì có thể đo đạc sửa lại. Nguy hiểm lớn nhất là khi người vẽ bản vẽ vì sợ bị chỉ trích, sợ gánh trách nhiệm mà chọn một phương án an toàn hèn nhát—một bản vẽ làm vừa lòng tất cả mọi người trên giấy tờ nhưng che giấu sự mục ruỗng của nền móng.”

Đầu ngón tay dính phấn của thầy khẽ gõ nhẹ xuống mặt bàn gỗ “Sáu năm trước, thầy từng phạm phải sự hèn nhát đó. Thầy nhìn thấy sự bất ổn của kết cấu nhưng đã im lặng, chấp nhận một giải pháp cứng nhắc để đổi lấy sự yên ổn cho công trình. Và cái giá phải trả cho sự yên ổn đó không phải là vài lá đơn khiếu nại. Cái giá đó là một mái tôn sụp đổ trong đêm mưa, cướp đi sinh mạng của hai người thợ vô tội.”

Hạnh sững sờ nhìn người cựu kiến trúc sư. Em chưa từng ngờ sau vẻ điềm đạm, nghiêm cẩn của thầy lại là một vết thương sâu hoắm đến thế.

“Thầy từ bỏ nghề vẽ đi dạy học không phải để tìm nơi an nhàn,” thầy Ngạn tiếp tục, ánh mắt nhìn thẳng vào Hạnh đầy kiên định. “Thầy đứng đây là để trả món nợ lương tâm mà thầy nợ cuộc đời. Thầy tự hứa không bao giờ vì sự an toàn của bản thân mà bẻ gãy nền móng của một đứa trẻ. Năng lực hình học của con là thật. Bản đồ không gian trong đầu con là thật. Nếu hôm nay thầy bắt con nhét mình vào một chiếc khuôn chật hẹp chỉ để vừa lòng người khác, chính thầy lại một lần nữa trở thành kẻ đồng lõa phá hủy một công trình.”

Thầy khẽ mỉm cười, một nụ cười hiếm hoi nhưng ấm áp “Thầy không làm vì con, mà làm vì trách nhiệm của người dẫn đường. Con không có lỗi gì để phải trốn chạy cả.”

Từng lời của người thầy gõ tan lớp vỏ bọc tự ti đang giam hãm Hạnh. Em cúi nhìn ly nước ấm, mặt nước phẳng lặng soi bóng đôi hàng mi đã ráo bớt lệ.

Bên ngoài, ráng chiều Cần Thơ buông xuống một sắc vàng óng ả pha chút tím biếc của dòng phù sa. Hạnh đưa tay kéo chặt hai quai balo, các đầu ngón tay siết lại đến mức ửng đỏ. Trong lồng ngực nhỏ bé, một luồng nhiệt ấm áp dâng trào mạnh mẽ. Em hiểu rằng, nếu lúc này em hèn nhát rụt đầu lại vào chiếc vỏ ốc tăm tối để tìm sự an toàn, em sẽ không chỉ đánh mất bản ngã và niềm đam mê của chính mình, mà còn nhẫn tâm phụ lại niềm tin của người duy nhất dám đứng ra chịu muôn vàn sóng gió để nâng đỡ em.