Chương 22: Khung Cửa Ngập Nắng

Sáng hôm sau, hội trường Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội trên phố Dã Tượng chật kín người tham dự. Dưới ánh sáng vàng nhạt của những ngọn đèn chụp treo cao, bầu không khí trang nghiêm và tĩnh lặng bao trùm khắp khán phòng có hàng cột gỗ lim sẫm màu.

Văn Nhật Quang ngồi ở hàng ghế đầu dành cho giám định viên chuyên môn, ngay bên cạnh Hoàng Mai và Đại úy Nguyễn Quốc Đạt. Bả vai trái của anh sau một đêm được chườm lá thuốc dã chiến chỉ còn cảm giác ê ẩm mơ hồ, nhường chỗ cho sự hồi hộp râm ran nơi lồng ngực.

Tại bục vành móng ngựa, Vũ Khắc Khiêm hoàn toàn sụp đổ vẻ bệ vệ thường ngày. Chiếc áo sơ mi xám nhăn nhúm, mái tóc chải mượt rẽ ngôi lệch nay rũ rượi phủ xuống vầng trán lấm tấm mồ hôi hột. Chiếc kính đồi mồi mạ vàng đã bị thu giữ, để lộ đôi mắt thâm quầng dán chặt xuống nền gạch hoa. Đứng chếch phía sau là Phạm Thái Bình với gương mặt hốc hác, hai bàn tay đan chặt run rẩy, cùng hai tên tay chân bị bắt giữ tại khoang hàng tàu Vạn Hoa ở Cảng Hải Phòng.

Vị Thẩm phán chủ tọa phiên tòa đứng dậy, nghiêm cẩn chỉnh lại gọng kính rồi dõng dạc tuyên đọc bản án. Từng câu chữ vang lên rành rọt, đanh thép giữa sự im lặng tuyệt đối của hội trường “Căn cứ vào kết luận giám định quang học hình sự, các dấu vết vi trắc cơ học không thể chối cãi trên cuộn phim ba mươi lăm milimét, cùng tang vật thu hồi nguyên vẹn tại hiện trường, Tòa án Nhân dân tuyên bố: Bị cáo Vũ Khắc Khiêm phạm các tội danh: Giết người, Cướp tài sản xã hội chủ nghĩa và Mưu toan buôn lậu tài nguyên quốc gia ra nước ngoài. Tuyên phạt bị cáo Vũ Khắc Khiêm mức án cao nhất theo quy định của pháp luật!”

Nghe lời phán quyết, Khiêm khuỵu chân xuống bục gỗ lim, hai bờ vai run lên bần bật trong nỗi kinh hoàng muộn màng.

Đối với Phạm Thái Bình, Hội đồng Thẩm phán ghi nhận sự thành khẩn khai báo và hành động giao nộp bốn khung hình gốc giấu dưới chân đế đèn rọi Krokus, xem đây là tình tiết giảm nhẹ đặc biệt để tuyên mức án khoan hồng, mở đường hoàn lương. Hai tên tay chân cùng mạng lưới tiếp tay buôn lậu tại Cảng Hải Phòng đều nhận những hình phạt nghiêm khắc thích đáng.

Một khoảng lặng trang nghiêm bao trùm phòng xử trước khi Chánh án cất giọng xúc động “Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội quyết định: Hủy bỏ toàn bộ bản án hình sự năm 1983 đối với kỹ sư Trịnh Đình Lộc. Tuyên bố Trịnh Đình Lộc hoàn toàn vô tội, được khôi phục đầy đủ danh dự và toàn bộ quyền công dân!”

Tiếng xôn xao vỡ òa khắp khán phòng. Tòa đồng thời trịnh trọng công bố quyết định phục hồi danh dự trọn vẹn cho cố Viện trưởng Hoàng Thế Côn, khẳng định công trình trắc địa và bản đồ khoáng sản sông Đáy là di sản khoa học vô giá của đất nước.

Bên cạnh Quang, Mai gục đầu vào cuốn nhật ký bọc da bò của cha, những giọt nước mắt nghẹn ngào lăn dài trên gò má thanh tú. Quang đưa bàn tay gầy gò vỗ nhẹ lên bờ vai khẽ run của cô gái trẻ, cảm nhận một luồng hơi ấm xua tan toàn bộ giá lạnh đọng lại suốt năm năm qua.

Ngay sau phiên tòa, tại phòng quản lý tang vật, Quang cùng Mai và Đạt tiến hành thủ tục bàn giao chiếc hòm gỗ thông sơn xanh lót chì nặng hai mươi mốt kilôgam cho đại diện Viện Địa chất và Khoáng sản.

Ông Đỗ Văn Niên, người quản lý kho kỳ cựu mái tóc hoa râm, run run đưa tay sờ lên rãnh khắc mật mã “NX83 HTC” nghiêng bốn mươi lăm độ cùng vạch khấc chữ thập kép sâu một phẩy năm milimét dưới đáy hòm.

“Đúng nét đục tay của anh Côn rồi... Không sai một ly nào!” Ông Niên nghẹn ngào ngước nhìn Mai và Quang. “Mẫu quặng đất hiếm này sẽ là hạt nhân cho công trình nghiên cứu mới của ngành địa chất. Tâm nguyện của anh Côn đã được bảo vệ trọn vẹn.”

Quang đặt bút ký vào biên bản giao nhận. Từng dòng chữ ngay ngắn khép lại trách nhiệm nặng nề mà anh đã gánh vác kể từ khoảnh khắc nhìn thấy góc bóng đổ lệch mười bốn độ trong buồng tối.

Đầu giờ chiều, bầu trời Hà Nội hanh hao trong vạt nắng ấm đầu đông. Chiếc xe máy Simson màu đỏ cũ kỹ của Đạt dẫn đường đưa Quang và Mai đến trước cổng Trại giam Hỏa Lò.

Dưới hàng cây bàng đang bắt đầu ngả sang màu lá đỏ, ba người đứng lặng chờ đợi. Đúng mười lăm giờ, tiếng bánh răng cơ khí nặng nề rít lên ken két, cánh cổng sắt đen dày cộp từ từ hé mở.Một bóng người gầy guộc bước ra ngoài vỉa hè. Không còn tấm áo tù bạc phếch, Trịnh Đình Lộc khoác trên mình bộ quần áo bộ đội màu cỏ úa phẳng phiu do Mai chuẩn bị sẵn. Mái tóc hoa râm cắt ngắn để lộ vầng trán cao cương nghị và vết sẹo mờ nơi thái dương. Lộc chớp mắt trước luồng ánh sáng chói chang, rồi ánh mắt anh dừng lại ở ba người đang đứng đợi bên lề đường.

“Anh Lộc!” Quang bước nhanh tới, giọng anh trầm đặc nhưng run rẩy.

“Anh Quang! Cháu Mai!”

Lộc bước vội tới, dang rộng hai cánh tay ôm chặt lấy Quang. Đôi bàn tay thô ráp của người kỹ sư địa chất siết chặt bờ vai người bạn thợ phim. Hai người đàn ông đứng lặng giữa vỉa hè phố Hỏa Lò, bờ vai rung lên theo từng nhịp nấc nghẹn ngào sau một nghìn tám trăm ngày xa cách. Mai bước lại gần, nắm lấy bàn tay chai sần của Lộc, nụ cười rạng rỡ nở bừng trên gương mặt đẫm lệ mừng vui.

“Về thôi anh,” Đạt bước tới siết chặt tay Lộc, ánh mắt người điều tra viên sáng ngời vẻ ấm áp. “Từ hôm nay, anh hoàn toàn tự do rồi.”

Hoàng hôn dần buông, họ cùng nhau trở về căn buồng tối quen thuộc tại Xưởng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương trong ngõ Thụy Khuê.

Lạ kỳ thay, vết bầm tím và cơn đau buốt dai dẳng ở bả vai trái của Quang sau những ngày vật lộn sinh tử bỗng nhiên tan biến tự bao giờ. Khớp vai anh cử động nhẹ nhõm, như thể gánh nặng ngàn cân đè nén tâm can suốt năm năm qua vừa được trút bỏ hoàn toàn.

Quang thong thả châm chiếc bếp dầu hỏa, đặt ấm nước đun sôi rồi rót vào chiếc phích Rạng Đông in hình cành đào đỏ thắm. Anh mở chiếc hộp sắt tây, bốc một nhúm trà mạn Bát Tiên thả vào chiếc ấm gốm da lươn.

Khói trà bốc lên nghi ngút, mang theo hương thơm mộc mạc, chan chát đầu lưỡi rồi đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng khắp vòm họng. Mùi thơm thanh tao của trà lan tỏa khắp căn phòng, xua tan hoàn toàn mùi chua gắt quen thuộc của giấm hãm màu và dung dịch kiềm đậm đặc. Bốn người quây quần bên chiếc bàn gỗ mộc, cùng nâng chén nước ấm, lắng nghe tiếng chuông tàu điện leng keng thanh bình vọng lại từ đường Thụy Khuê rộn rã.

Nhấp xong ngụm trà đậm đà, Quang khẽ mỉm cười rồi đứng dậy. Anh chầm chậm bước tới bên khung cửa sổ buồng tối hướng ra rặng xà cừ cổ thụ.

Suốt năm năm ròng rã, vì yêu cầu của những dải phim nhạy sáng và vì nỗi ám ảnh nặng nề của bản án oan khuất, chiếc then sắt cài cửa sổ này đã hoen rỉ, bị khóa chặt sau tấm rèm nhung đen dày cộp bám đầy bụi thời gian.

Quang đưa bàn tay nhuộm vệt ố vàng vĩnh viễn của hóa chất tráng phim nắm chặt lấy thanh then sắt. Bằng một lực dứt khoát và mạnh mẽ, anh giật mạnh. Tiếng kim loại rỉ sét cọ xát ken két vang lên giòn giã rồi buông lơi.

Quang đẩy tung hai cánh cửa gỗ rộng sang hai bên.

Một luồng gió đông đầu mùa mát rượi ùa vào gian phòng, mang theo hương hoa sữa muộn thoang thoảng và hơi thở rộn ràng của cuộc sống phố phường Hà Nội thời Đổi Mới.

Ánh nắng chiều vàng ươm, ấm áp và trong trẻo rót tràn qua khung cửa sổ, rọi thẳng lên mặt bàn soi phim bằng kính mờ, làm sáng bừng những dải nhũ tương xám bạc và phủ một vầng sáng rạng ngời lên gương mặt thanh thản của những con người chính trực.

Quang đứng đón nắng, hít một hơi thật sâu. Dưới luồng sáng mặt trời tinh khôi không còn một vệt bóng nào bị lệch lạc hay bẻ cong, anh hiểu rằng dẫu bóng tối tội ác có tinh vi đến đâu, sự thật khách quan của khoa học và hơi ấm bền bỉ của lương tri con người sẽ luôn vẹn nguyên bước ra ánh sáng.