Chương 49: Chốn về

Mỗi người đều khát

vọng đời này có thể tìm được một nơi chốn để linh hồn nghỉ ngơi, nuôi

dưỡng tình cảm, yên thân gửi phận ở đó. Có lẽ nơi đây chẳng phải là quê

hương, không nhìn thấy thấy phong cảnh thiên nhiên thuần phác thuở nhỏ,

nhưng có khi còn hơn cả quê hương.

Mỗi người đều khát vọng đời

này có thể tìm được một nơi chốn để linh hồn nghỉ ngơi, nuôi dưỡng tình

cảm, yên thân gửi phận ở đó. Có lẽ nơi đây chẳng phải là quê hương,

không nhìn thấy phong cảnh thiên nhiên thuần phác thuở nhỏ, nhưng có khi còn hơn cả quê hương. Có thể thu nhận một lữ khách chân trời là đủ để

thấy nó có lòng dạ rộng rãi khoan hậu. Chúng ta đều là người mệt mỏi với số mệnh bôn ba trên thế gian này, vắng lạnh rong ruổi nơi đường ngang

lối dọc, không biết cuối cùng rễ mọc ở chốn nào, lại sẽ quay về chốn

nào.

Tsangyang Gyatso trải qua biển biếc nương dâu, đời người

biến đổi, nhiều năm trôi dạt đã khiến Ngài chán ngán. Mãi đến khi gặp gỡ Alxa Nội Mông Cổ, một vùng đất có thảo nguyên, qua bích và hoang mạc.

Đối với nhiều người, mảnh đất này quá đỗi bình thường, chẳng có bao

nhiêu phong cảnh đẹp đẽ. Nhưng Tsangyang Gyatso lại có tình cảm vừa gặp

đã xiêu lòng đối với nơi này, vì Alxa đã cho Ngài cảm giác an toàn,

phong tục dân gian chất phác ở đây khiến Ngài có một cảm giác mơ về quê

cũ. Phiêu bạt hồng trần mười năm, Tsangyang Gyatso không phải chỉ đơn

thuần thưởng thức phong thổ nhân tình các nơi, Ngài đang lưu vong, bị

bức bách bởi thế lực của Lha-bzang Khan, Tsangyang Gyatso sống những

ngày trốn chui trốn nhủi. Do đó mười năm này nếm đủ gian nan, tuy cứu

rỗi được nhiều dân chúng, nhưng bản thân chưa từng được yên ổn thực sự.

Alxa từ đó đã là quê hương thứ hai của Tsangyang Gyatso, tên tuổi Ngài đã

từng khiến gió mây xao động ở thành Lhasa, người dân Tây Tạng ngày đêm

truyền xướng tình ca của Ngài. Còn ở Alxa, mọi người truyền tụng đủ mọi

sự tích của vị thần bảo hộ thảo nguyên này, các phiên bản mới không

ngừng được sinh ra. Trong “Bí truyện” của Ngawang Lhundrup Daji, đã ghi

chép nhiều thần tích linh dị của Tsangyang Gyatso. Dường như Ngài thật

sự là một vị Phật sống rơi xuống trần gian, có thần thông và pháp lực vô tận, mà tất cả sứ mệnh của Ngài, đều là vì hoằng dương Phật pháp, tạo

phúc sinh linh, phổ độ chúng sinh. Khiến mọi người tin tưởng, ở thảo

nguyên Alxa thật sự có một nhân vật thần kỳ như vậy, một vị Phật sống từ bi như vậy.

Có lúc rất khó tin, chính vì lần chạy trốn ở hồ

Thanh Hải, khiến Tsangyang Gyatso sau khi nếm đủ trăm vị đã triệt để

biến thành một người khác chăng? Một vị Phật không còn phong hoa tuyết

nguyệt viết thơ tình, mà tâm niệm chúng sinh? Từng ngồi trên ngai Phật

chót vót, chỉ muốn lưu lạc chân trời, vì một tình yêu, có thể không cần

những tín đồ phủ phục dưới chân; giờ đây lưu vong ở dân gian, lại chỉ

nghĩ đến trăm họ, chỉ muốn vì họ mở rộng cánh cửa trong lòng, miễn đi

luân hồi bể khổ. Có lẽ chặng đường sinh mệnh thật sự sẽ triệt để thay

đổi một người, người quen thuộc sẽ biến thành xa lạ; người ác độc sẽ

biến thành lương thiện; người ích kỷ sẽ biến thành vô tư.

Sống,

chẳng qua là thời gian một đóa hoa nở; chết, cũng chẳng qua là khoảnh

khắc một phiến lá rụng. Có những người bằng lòng nghĩ rằng Tsangyang

Gyatso như một đóa hoa rụng rực rỡ chết đi, kết thúc truyền kỳ một đời

của Ngài ở hồ Thanh Hải. Có những người lại muốn nghĩ rằng Ngài giống

như cỏ cây bền bỉ mà sống, phiêu bạt ở nhân thế, vì niềm tin Thiền Phật

của Ngài. Cỏ cây nhân gian, vội vã đã là một đời, nhưng chúng ta luôn hy vọng hoàn mỹ, tình duyên dang dở có thể kết liễu, tâm nguyện lâu năm

chưa hoàn thành có thể tròn vẹn. Một quyển “Bí truyện” đã giải mộng cho

biết bao người, lại đập tan sự hoàn mỹ ban sơ của biết bao người?

Từ khi Tsangyang Gyatso đến Alxa, nhiều sự tích kỳ dị xảy ra ở đây đã được mọi người tranh nhau truyền tụng. Còn vương gia A Bảo, người thống trị

cao nhất của Alxa, cũng đã nghe nhiều truyền kỳ về Ngài. Vương gia A Bảo liền lệnh cho trưởng giả có thân phận của Alxa đi mời Ngài đến, và đích thân dẫn quan viên cùng tín đồ nghênh đón ở vương cung, long trọng tiếp đãi vị thánh tăng này. Tsangyang Gyatso chẳng khi nào tiết lộ thân phận của mình với bất cứ ai, những năm nay Ngài đi lại giữa dân gian, đóng

nhiều vai trò khác nhau. Ở Alxa, Ngài chỉ là một nhà sư có trình độ Phật học cao thâm, không ai biết Ngài từ nơi nào đến, cũng không ai xét nét

quá khứ của Ngài.

Vương gia A Bảo là một người độ lượng cởi mở,

cũng có tấm lòng thành kính đối với Phật giáo Tạng truyền, ông cùng Đạt

Lai có ngọn nguồn rất sâu. Vì mấy năm sau, ông sẽ nhận ủy nhiệm của

triều Thanh, đến Litang thuộc khu Tạng Tây Khang, hộ tống Kelzang

Gyatso[1] người Litang đến Lhasa cử hành điển lễ tọa sàng, vị Kelzang

Gyatso này chính là linh đồng chuyển thế của Đại Lai thứ 6 mà dân gian

nhận định, tức Đại Lai Lạt Ma thứ 7.

[1] Kelzang Gyatso (Cách Tang Gia Mục Thố, 1708-1757): Đạt Lai Lạt Ma thứ 7

Vương gia A Bảo cùng Tsangyang Gyatso gặp nhau ở Alxa, cũng là duyên phận của ông với Phật. Họ vừa gặp như đã quen biết, chuyện trò rất vui vẻ. Vương gia A Bảo bị thu hút bởi khí độ phi phàm của Tsangyang Gyatso, cũng bị

thuyết phục bởi vẻ từ bi và ung dung toát ra giữa vầng trán của Ngài,

bèn khẩn khoản mời Ngài đảm nhiệm chức Thượng Sư của Alxa, suốt đời lưu

trú ở đây, tạo phúc chúng sinh. Còn Tsangyang Gyatso sớm đã có cảm tình

với mảnh đất này, Ngài đã nhận định Alxa là chốn về kiếp này của Ngài.

Do đó Ngài đã nhận lời mời của vương gia A Bảo, kết nên Phật duyên với

nơi đây, vì chúng sinh nơi đây mưu cầu phúc báo.

Năm 1717,

Tsangyang Gyatso ba mươi lăm tuổi, nhờ sự quan tâm chiếu cố của vương

gia A Bảo, danh tiếng càng thêm truyền xa ở Alxa. Ngài cũng dốc hết pháp lực của mình, bảo vệ tất cả sinh linh của mảnh đất này. Năm đó,

Lha-bzang Khan bị quân đội Dzungar g**t ch*t, Yeshy Gyatso Đạt Lai thứ 6 do Lha-bzang Khan lập bị nhốt trong tu viện núi Dược Vương[2], vị Đạt

Lai giả vô tội này lặng lẽ chết đi bảy năm sau đó. Dân gian Tây Tạng vẫn bàn luận câu đố về sự mất tích của Đạt Lai thứ 6 Tsangyang Gyatso, đồng thời sôi nổi hưởng ứng Kelzang Gyatso, linh đồng chuyển thế của Đạt Lai thứ 6 làm Đạt Lai mới.

[2] Núi Dược Vương (Chokpori): một ngọn núi ở Lhasa, được xem là núi thiêng của Kim Cương Thủ Bồ Tát.

Những năm nay, Tsangyang Gyatso hóa danh làm Ngawang Chödrag Gyatso[3], du

ngoạn các nơi như Ấn Độ, Tây Tạng, Tứ Xuyên. Lúc đó vương gia A Bảo hơi

hoài nghi về thân phận của vị thánh tăng hóa danh làm Ngawang Chödrag

Gyatso này. Ông thậm chí cảm thấy Ngài chính là Đạt Lai thứ 6 Tsangyang

Gyatso đã mất tích ở hồ Thanh Hải. Nhưng Tsangyang Gyatso trước sau là

khâm phạm của triều đình Đại Thanh, do đó không tiện nói toạc ra, chỉ

tin thờ Ngài làm Thượng Sư của Alxa, từ đó đối với Ngài càng thêm kính

yêu và quan tâm.

[3] A Vượng Khúc Trát Gia Mục Thố.

Còn

vương phi của vương gia A Bảo - công chúa Đạo Cách Hân, thấy vương gia A Bảo và trăm họ ở Alxa tin thờ Tsangyang Gyatso như thế, thì hơi không

tán thành. Vương phi A Bảo là vị Hòa Thạc Cách Cách đầu tiên của vương

triều Mãn Thanh được gả đến Alxa, từ nhỏ rất được ân sủng, quen được

nuông chiều. Ở kinh thành bà cũng từng nghe không ít câu chuyện truyền

kỳ về cao nhân giang hồ, do đó không hề để ý nhà sư vân du bốn phương

mới đến này. Sau đó qua mấy lần tiếp xúc, bà cũng bị khí độ và pháp lực

siêu phàm của Tsangyang Gyatso thuyết phục sâu sắc, thậm chí tự cho mình là đệ tử thành kính, quyết ý trọn đời đi theo vị Thượng Sư truyền kỳ

này.

Nghe nói vương phi A Bảo còn dùng tóc của mình làm một búi

tóc đội đầu cho Tsangyang Gyatso, khảm lên các loại châu báu, tinh xảo

cực kỳ. Đến nay ở tu viện Guangzong[4] của Nội Mông Cổ vẫn bảo toàn hoàn hảo búi tóc do vương phi A Bảo dùng tóc kết thành và một bộ phận y phục trang sức, những tín đồ thành kính mượn đó để tưởng nhớ, năm xưa

Tsangyang Gyatso thật sự lưu lại dấu chân ở Alxa, đồng thời kết nên

duyên xưa với vương gia và vương phi A Bảo. Trong di vật của Tsangyang

Gyatso, người đời sau còn phát hiện tóc của phụ nữ, càng chứng thực thói phong lưu đa tình của vị Phật sống trẻ tuổi này. Truyền thuyết đẹp

buồn, ở Tây Tạng, ở thảo nguyên Alxa, vì có những truyền thuyết này, tỏ

ra càng thêm thần bí, khiến người hướng đến.

[4] Tu viện Guangzong (Quảng Tông): còn gọi là Nam Tự, là tu viện lớn nhất của Alxa, Nội Mông Cổ.

Trung thu năm đó, nhân dịp vương phi A Bảo - công chúa Đạo Cách Hân về kinh

triều kiến, bèn mời Tsangyang Gyatso cùng đi. Thế là Tsangyang Gyatso

dẫn theo mấy đệ tử, theo công chúa Đạo Cách Hân vào kinh nửa năm, ngụ

tại vương phủ Alxa ở Thập Sát Hải[5]. Thăm Hoàng Tự, Hoàng Cung, xem

Phật lớn làm bằng gỗ đàn hương do Yeshy Gyatso dâng ở cung Ung Hòa[6].

Vương phi A Bảo luôn chăm sóc chu đáo, rất mực cung kính đối với Thượng

Sư, khiến kẻ trên người dưới trong vương phủ đều vô cùng tôn sùng nhà sư thân phận đặc thù này. Tsangyang Gyatso là Phật sống, trên người Ngài

nhất định có một khí chất không giống với người thường, diện mạo tuấn

tú, tính Phật từ bi của Ngài khiến người không thể kháng cự.

[5]

Thập Sát Hải: là ba hồ Tiền Hải, Hậu Hải và Tây Hải trong nội thành Bắc

Kinh. Vì xung quanh có mười chùa miếu nên gọi là Thập Sát Hải.

[6] Cung Ung Hòa: nằm ở khu Đông Thành, Bắc Kinh, là tự viện Phật giáo Tạng truyền lớn nhất trên đất Hán.

Ở cửa Đức Thắng, Tsangyang Gyatso tận mắt nhìn thấy tình cảnh con cái và

người nhà của Đệ Ba Sangye Gyatso bị áp giải vào kinh. Đệ Ba Sangye

Gyatso từng gió mây bất tận, nắm giữ cục diện chính trị Tây Tạng mấy

mươi năm, sau khi đầu rơi xuống đất, hào hoa phú quý của hôm qua đều

chìm vào khói bụi. Người chết đã đành, người sống tội gì, vậy mà họ vẫn

phải chịu sự trừng phạt khắc nghiệt vì lỗi lầm của quá khứ. Nhưng họ

thật sự sai sao? Thắng làm vua, thua làm giặc, định số ngàn xưa chẳng ai có thể thay đổi. Ngắm từng khuôn mặt dính đầy gió bụi, nhớ đến những

chuyện tiền nhân quá vãng, Tsangyang Gyatso cảm khái muôn vàn.

Mười năm gió mưa không tự chủ, hôm nay Ngài đất khách gặp người quen, lại là tình cảnh thế này. Bất kể Đệ Ba Sangye Gyatso từng gây tổn tương thế

nào đối với Tsangyang Gyatso, nhưng chung quy từ đầu đến cuối, y là

người thân mật nhất trong cung Potala của Ngài. Cũng chỉ có Sangye

Gyatso thật sự từng bảo vệ Ngài, đồng thời từng dạy Ngài kinh điển Thiền học, khiến Ngài được lợi ích cả đời. Giờ đây Tsangyang Gyatso nhìn

người nhà của Sangye Gyatso luân lạc đến đây mà lại bất lực, ngoài than

thở, Ngài còn có thể làm gì?

Ai nói Phật sống sinh ra đã có sức

mạnh của thần, có thể hô mây gọi gió, có thể độ hóa chúng sinh? Trong

nhân gian mênh mang, có lúc Phật cũng không ngăn nổi một chút sóng gió,

vì định luật nhân quả, ý trời khó trái. Khi xót xa bứt rứt, Phật cũng sẽ rơi lệ.