Chương 17: Cú Gõ Búa Của Lịch Sử

Lời xướng danh từ loa phóng thanh vang vọng khắp đại sảnh trung tâm triển lãm, kéo theo những tràng pháo tay giòn giã của đoàn khách quốc tế. Dưới ánh đèn chùm rực rỡ, Lục Văn Thắng ưỡn ngực bước lên những bậc thềm trải thảm đỏ dẫn tới lễ đài danh dự. Gương mặt hắn ánh lên vẻ mãn nguyện tột cùng, nụ cười bóng bẩy làm giãn những nếp nhăn nơi khóe mắt. Hắn cúi đầu chào phái đoàn thương nhân châu Âu, đón lấy chiếc cúp mạ vàng lấp lánh từ tay người dẫn chương trình rồi tiến lại chiếc bàn phủ khăn nhung – nơi bản hợp đồng xuất khẩu trị giá năm triệu đô la Mỹ cùng tập hồ sơ chứng nhận xuất xứ đang mở sẵn.

Đứng ở lối đi giữa hội trường, cụ Đàng Thị Mai Trâm dõi đôi mắt tinh anh theo từng cử chỉ của kẻ gian thương. Hơi lạnh từ dàn máy điều hòa phả buốt qua làn áo chàm, nhưng trong lồng ngực cụ, ngọn lửa của dòng họ Đàng và hồn thiêng sông Quao đang cuộn trào mạnh mẽ. Nhìn chiếc bình gốm bóng lộn được đặt trang trọng trên đôn gỗ hương giữa sân khấu, trực giác cả đời làm nghề mách bảo cụ nhận rõ thứ mùi tanh nồng của xỉ than công nghiệp đang lẩn khuất dưới lớp men láng mịn. Thứ đồ giả tạo ấy không thể đại diện cho mồ hôi, nước mắt và danh dự của dân tộc Chăm.

Cụ khẽ nghiêng đầu ra hiệu cho Thu Cúc và Như Mây đứng lại bên dưới. Hai bàn tay gầy guộc chằng chịt gân xanh ghì chặt lên thân gậy tre già, cụ bách tuế dồn lực xuống những bước chân trần nứt nẻ, khoan thai bước thẳng về phía lễ đài. Từng gót chân in dấu phù sa bước đi vững chãi trên nền gạch hoa cương bóng loáng, không hề chao đảo.

Trên bục danh dự, Lục Văn Thắng cầm lấy chiếc micro mạ bạc, hắng giọng phát biểu bằng âm điệu trơn tru “Kính thưa quý vị đại biểu và bạn bè quốc tế! Tác phẩm đoạt giải ngày hôm nay là minh chứng cho việc Công ty Hoàng Long đã nâng tầm gốm Bàu Trúc lên một tầm cao mới. Chúng tôi đã dùng công nghệ tiên tiến để khắc phục sự thô mộc, đưa di sản bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu…”

“Khoan đã!”

Một thanh âm trầm đục nhưng vang rền tựa tiếng sấm đầu mùa cất lên, cắt ngang lời lẽ hoa mỹ của tay giám đốc. Tiếng nói không qua micro nhưng đanh thép lạ thường, dội vào vách tường đại sảnh khiến hàng trăm quan khách đồng loạt im bặt, ngoái nhìn về phía chân cầu thang lễ đài.

Cụ Mai Trâm đã đứng ở bậc thềm cao nhất. Chiếc trâm tre cài trên búi tóc bạc rung nhẹ theo từng nhịp thở uy nghiêm. Ánh mắt quắc thước của cụ quét thẳng vào gương mặt đang sững sờ của Thắng.

Giáo sư Trương Bá Khiêm giật mình buông cây bút trên tay, vội vàng đứng dậy khỏi bàn chủ tọa “Nghệ nhân Mai Trâm? Cụ lên đây có điều chi trăn trở?”

Thắng nhanh chóng lấy lại vẻ trơn tuột, hắn cười giả lả, hướng micro về phía hội trường “Kính thưa Hội đồng, cụ Trâm là bậc cao niên của làng, có lẽ cụ quá xúc động trước thắng lợi lớn của gốm quê hương…”

“Tôi lên đây không phải để nghe những lời dối trá!” Cụ Trâm cất bước tiến thẳng tới chiếc đôn gỗ đặt bình gốm đoạt giải, giọng nói sang sảng vang khắp khán phòng. “Đất Bàu Trúc là xương thịt của Ppo Yan Mẹ Đất, gốm làm ra để đựng nước ngọt nuôi người, nung bằng củi me rơm rạ lộ thiên. Kẻ đứng kia đã mang bùn thải và bột chì độc hại dập thành khuôn bóng bẩy, mạo danh chỉ dẫn địa lý Bàu Trúc để trục lợi năm triệu đô la Mỹ, làm nhơ bẩn thanh danh của tổ tiên ngàn đời!”

Lời buộc tội rành rọt như một gáo nước lạnh tạt vào không khí trang trọng của buổi lễ. Tiếng xì xào kinh ngạc bùng lên dữ dội từ phía các đại diện báo chí và phái đoàn châu Âu. Các ống kính máy quay lập tức chĩa thẳng về phía sân khấu.

Sắc mặt Lục Văn Thắng biến chuyển từ ngỡ ngàng sang xám ngoét. Hắn nghiến răng ken két, buông micro xuống bàn rồi quát lớn:“Bảo vệ đâu! Bà già này đã lẫn lộn rồi! Mau đưa người xuống để buổi lễ tiếp tục!”

Hai nhân viên an ninh to lớn lập tức lao lên lễ đài, toan đưa tay giữ lấy hai bên vai cụ Trâm. Nhưng cụ không hề nao núng. Với sự nhanh nhạy của một đời người gắn bó cùng đất sét, cụ khẽ nghiêng người né tránh. Đồng thời, từ trong chiếc giỏ đệm thổ cẩm khoác bên hông, bàn tay cụ thoăn thoắt rút ra một chiếc búa khảo cổ bằng thép sáng bóng – vật dụng quen thuộc dùng để gõ thử cốt đất mà cụ luôn mang theo bên mình.

Không để bất kỳ ai kịp can thiệp, cụ vung cao chiếc búa thép, dồn toàn bộ sức mạnh của đôi tay trăm năm nắn đất giáng một cú dứt khoát vào thân chiếc bình đoạt giải!

“Choang!”

Âm thanh chát chúa vang lên rợn người. Chiếc bình gốm khổng lồ láng bóng nứt toác thành hai nửa, đổ ụp xuống mặt thảm đỏ ngay trước mắt Hội đồng giám định.

Một mùi khét nồng, ngai ngái và cay xè của dung môi cùng oxit kim loại lập tức bốc lên, lan tỏa khắp không gian lễ đài. Mọi ánh nhìn kinh ngạc đều đổ dồn vào mặt cắt của mảnh vỡ. Bên trong lớp vỏ men bóng lộn mỏng manh là phần cốt đất xỉn màu xám đen đặc quánh như xỉ quặng. Tuyệt nhiên không hề có những hạt cát mịn sông Lu ánh lên sắc đỏ phù sa, cũng không có những đường miết tay tròn trịa của người phụ nữ Chăm bước chân đi lùi quanh bệ gỗ me già. Đó hoàn toàn là thớ đất cơ giới bị nén ép bằng máy móc công nghiệp, pha tạp thứ bột xám tro trợ chảy để nung ép nhiệt độ thấp.

Giáo sư Trương Bá Khiêm lập tức bước vội tới, cúi rạp người xuống nhặt một mảnh gốm vỡ lên mũi ngửi. Nét mặt vị chuyên gia năm mươi lăm tuổi biến sắc, đôi lông mày nhíu chặt lại đầy phẫn nộ “Mùi khét của hóa chất trợ chảy! Cốt đất này hoàn toàn không phải chất đất trầm tích tự nhiên của sông Quao!”

Cụ Mai Trâm chống vững cây gậy tre xuống sàn, ngực phập phồng nhưng ánh mắt sáng quắc như sao đêm, chỉ thẳng chiếc búa thép vào mặt Lục Văn Thắng “Anh Thắng! Miệng anh nói nâng tầm di sản, nhưng lòng anh lại chứa đầy độc chất! Thứ gốm pha chì công nghiệp này gõ vào kêu đục ngầu, đựng nước thì sinh bệnh tật, làm sao xứng đáng mang tên gốm Chăm Bàu Trúc? Tôi yêu cầu Giáo sư Khiêm và Hội đồng giám định lập tức dùng thiết bị khoa học đo đạc công khai ngay tại đây, trả lại sự trong sạch cho đất mẹ và làng nghề!”

Trước sự chứng kiến của hàng chục máy ảnh đang chớp sáng liên hồi, Lục Văn Thắng hoàn toàn mất bình tĩnh. Vẻ lịch lãm thường ngày biến mất sạch trơn, để lộ gương mặt méo mó, hung hãn của một kẻ buôn gian bán lận bị dồn vào chân tường. Hắn run rẩy chỉ tay vào cụ Trâm, gầm thét qua kẽ răng “Bà già lẩm cẩm phá hoại! Bà dám đập vỡ tài sản của tôi! Bảo vệ, tống cổ bà già này ra ngoài ngay lập tức! Đừng để người này làm loạn ở đây!”

Hắn lao tới định xô đẩy cụ già bách tuế, nhưng bàn tay hắn chưa kịp chạm vào tà áo chàm thì một cánh tay rắn rỏi, cuồn cuộn sức trẻ đã chộp chặt lấy cổ tay hắn như gọng kìm thép.

“Ông Thắng, hãy dừng tay lại!”

Đạo Văn Hùng xuất hiện sừng sững bên cạnh cụ Trâm, ánh mắt cương trực nhìn thẳng vào kẻ gian thương. Bằng một động tác dứt khoát, Hùng đẩy lùi Thắng về phía sau, tay kia hạ chiếc balo xuống, đặt chiếc máy đo quang phổ huỳnh quang tia X xách tay nặng trịch lên mặt bàn chủ tọa trước sự chứng kiến của toàn thể hội trường.