Chương 31: Tản mạn – ��� giữa đêm sâu

Một chút v� 1930

Chắc m�i ngư�i ngạc nhiên vì hai cái chú thích của 12 và 13 quá ngắn?:�)

Là m chi tiết, chú giải đà ng hoà ng bên đó cũng ổn thôi. Nhưng ý mình là muốn đem sang đây mà nói mấy l�i. Chủ yếu là mấy cảm nhận cá nhân v� 1930 cho đến th�i điểm nà y.

Cũng không biết phải bắt đầu từ đâu, bây gi� thì cảm xúc trong mình rối quá:�) Việc public ở ngay chương nà y xem như là kết thúc một chặng. Mà trạng thái cảm xúc của mình sau chặng nà y chính là thế đó: Ở giữa đêm sâu.

1930, lạ lùng, đã bắt đầu bằng một đoạn tả cảnh duy nhất, tông mà u xám im lặng. Từ đó cho đến hết chương 13 nà y không còn đoạn nà o như thế nữa. Ở các chương sau, một đôi câu nói v� ngõ nh� Thượng Hải, bến Trư�ng Giang, sông Hoà ng Phố, tòa nhà Sassoon House, bến Tùng Thủy, quán trà �ại Thế Giới như một chút gì đó giữ mạch cho chúng ta biết. À, đây vẫn là Thượng Hải, 1930. Không phải nơi nà o khác, không phải th�i gian nà o khác. Th�i điểm chông chênh, địa điểm loạn lạc. Một bối cảnh được khai thác nhi�u trong văn chương và phim ảnh, nhưng mỗi lần nói đến đ�u cứ như nhắc lại một vết thương lòng cũ kỹ.

�ây là câu chuyện v� những con ngư�i sống trong th�i đại đó – trong Mư�i dặm đô thà nh của bến Thượng Hải. Thà nh phố nà y phát triển rất nhanh chóng. �ầu thế kỷ thứ 20, Thượng Hải bắt đầu thà nh hình. �ến 1930 bắt đầu trở nên hoa lệ. Từ đó trở đi là rực rỡ và loạn lạc. �ến 1949 thì m�i thứ sang trang. Trong khoảng th�i gian trước 1949, văn hóa cùng kinh tế Tây Dương đem đến sự già u sang và trụy lạc cho Bến Thượng Hải. Khu phố Tây ban đầu dà i độ mư�i dặm, g�i là “Thập lý dương trà ng�. V� sau, ngư�i ta nhắc đến cụm từ nà y như biểu thị của trung tâm thà nh phố, nơi các giá trị văn hóa giao thoa, sự già u sang tột bực và những bí mật không lấy gì là m tốt đẹp ẩn giấu. Dịch cụm nà y ra thà nh “Mư�i dặm đô thà nh�, hy v�ng có thể truy�n đạt hết tất cả rực rỡ, phóng túng và cô đơn của nó. Nhất là , khi đi với một cô “hồng bà i vũ nữ.�

Nhắc đến đây, m�i chuyện lại quay v� Diêu Bội Tư. Khúc ca nà ng hát thực ra được dẫn rất nhi�u trong các tác phẩm. Linh Nhân Lệ của Thiên Na, ở chương hai có để cho Ly Thu xướng khúc nà y. (Link: Nguyên Vi,dò đi dò lại trên mạng, cuối cùng cũng ra Nguyên Vi chú giải kỹ cà ng nhất. Mặc dù mình không hạp Linh Nhân Lệ nhưng quả thật nể công sức tìm hiểu của ngư�i biên tập) Bà i ca ai oán nà y nói lên sự thương tiếc của những thân phận bị giam cầm “sau bức bình phong gấm�. Nguyên Vi dịch câu cuối, dùng “ngẩn ngơ� cho Ly Thu. Mình dịch câu cuối, dùng “tần ngần� cho Diêu Bội Tư. Mình trộm nghĩ, Ly Thu khi ấy còn chưa biết gì, nên dùng “ngẩn ngơ�. Còn Diêu Bội Tư đã là một ngư�i say khướt, mắt đã kèm nhèm, cử chỉ đã trở nên vô cùng h� hững, chìm đắm trong độc thoại chậm chạp như nhả khói thuốc, nhìn lại biến cố đã xảy ra chắc sẽ có cảm giác thừ ngư�i và sâu kín run rẩy. Dùng “tần ngần� cho nà ng, biết là trèo cao h�c đòi trong khi hiểu biết yếu kém, nhưng mình cảm thấy đã đúng là nà ng rồi. Việc không dịch thà nh thơ cũng vì nghĩ, không khí của 1930 không hạp thơ

À thêm một chút nữa, vừa sực nhớ ra: Hán Việt đoạn đó là vầy Tha linh khởi bao, khởi liễu cá đi�u, xướng trứ: nguyên lai xá tử yên hồng khai biến, tự giá bà n đô phó dữ đoạn tỉnh đồi viên. Lương thần mỹ cảnh nại hà thiên, tiện thưởng tâm nhạc sự thùy gia viện? Triêu phi mộ quyển, vân hà thúy hiên, vũ ti phong phiến, yên ba h�a thuy�n. Cẩm bình nhân thắc khán đích giá thi�u quang tiện!

Tha đạm đạm nhất tiếu, đạo: “Tưởng na nữ tử chẩm yêu hội bất ái na cá thiểu niên, nhất niên hựu nhất niên đích thì quang, tựu toán tha bất ái na thiểu niên, dã hội ái thượng na ta thì quang.�

“Thi�u quang� có nghĩa là cảnh trí của mùa xuân, ba tháng mùa xuân, và tuổi xuân.

Còn “Thì quang� là th�i gian. Có gì đó tương đồng, mình nghĩ vậy. “Khán giá thi�u quang� của Diêu Bội Tư với mình chính là một nỗi buồn của th�i gian. Buồn đến tê lòng.

–

13 chương 1930 qua đi thật sự cho mình một trải nghiệm nặng n�. Bắt đầu ở lưng chừng, rồi dần dần đi xuống. Cà ng là m, cà ng tìm đến những tư liệu v� th�i kỳ nà y, cà ng cảm thấy bị moi rỗng v� mặt cảm xúc. “Tình như nước không biết chảy v� đâu� “Yêu anh cũng hận anh, anh có biết� (Ca khúc Bến Thượng Hải),nghe thì sến ha, mà đúng như vậy đó. Cao Kính, Phạm Cửu, Diêu Bội Tư, tình h� như nước, chảy v� đâu không biết. �i�u khủng khiếp nhất của 1930 là mình biết rất rõ rằng có tồn tại tình yêu. Yêu da diết, yêu phát khóc lên được. Nhưng rốt cuộc, những gì h� là m với nhau là như thế đấy.

Hôm trước có đ�c lại một bà i viết bên blog của bạn Tiểu Tần, bà i “Thay đổi�. Nhắc đến bi kịch xảy ra vì sự thay đổi. Tang Mạch, Ly Thu, Tuyết Khanh, đ�u thay đổi. Mình đ�c xong, nhìn lại Cao Kính và Phạm Cửu thì tự h�i: Vậy sao các anh không chịu thay đổi? 1930, ngược lại, vì tất cả m�i ngư�i đ�u không thay đổi, nên tình yêu nà y rốt cuộc đã chết từ trong trứng nước.

13 chương của 1930, âm mưu đấu đá nhau đầy rẫy, không khí đặc sệt mùi thuốc phiện và thuốc súng, mấy câu ký ức nho nh� mà nếu đ�c QT suông sẽ dễ b� qua, còn dịch ra rồi thì ứa nước mắt. Mấy đoạn kể lại cuộc l*m t*nh đ�c QT suông sẽ dễ cảm thấy khô khan, còn dịch ra rồi lại thấy sao mà tà n nhẫn với nhau và với bản thân như vậy. Những cử chỉ nh� nhặt, không để ý sẽ không thấy. Mình cũng không nghĩ rằng ai thấy rồi cũng đ�u có thể cảm nhận giống nhau. Cảm giác là của riêng mà . Mình chỉ là m theo những gì mình cảm thấy. Chỉ vậy.

–

Chapter 12, 13, đoạn độc thoại của Diêu Bội Tư, nỗi cô đơn của tình yêu, và bà i hát Lover’s Tear, giữa đêm tối, đã khiến mình khóc cạn nước mắt.

Và vì thế, mình quyết định hôm nay, ở cuối chương 13 nà y, trong dư vị bí mật im vắng đến tận cùng mà đưa 1930 ra ngoà i. �ồng th�i mình sẽ ngưng nó lại một th�i gian, để lòng có thể vui lên một chút.

Cũng là để có ai đó, hãy nói v� cảm nhận đối với 1930 mà mình đã kể lại.

Rất mong.

NhÆ°.